Hoofdstuk 5 Constante en variabele kosten
5.1 Inleiding
Er zijn meerdere manieren om een kostprijs te berekenen. Welke manier een onderneming
gebruikt, wordt mede bepaald door:
- Het soort onderneming: Handelsonderneming of Productieonderneming?
- De indeling van de kosten: Verdeeld de onderneming de kosten in directe en
indirecte kosten of in constante en variabele kosten of een combinatie hiervan?
Stukproductie: De productie vindt plaats in een enkel exemplaar of in kleine aantallen, vaak
op bestelling. De methode van kostprijsberekening waarbij de directe kosten worden
vermeerderd met een opslag voor de indirecte kosten past hier goed bij.
Massaproductie: Productie van grote aantallen, zonder rekening te houden met de wensen
van een individuele afnemer.
- Hierbij kan de standaardkostprijs worden berekend: De som van de toegestane
kosten per product.
- Hierbij speelt ook bezetting geen belangrijke rol.
5.2 Bezetting
De bezetting van een bedrijf: Geeft aan welk deel van de aanwezige capaciteit wordt
gebruikt. Er wordt hier onderscheid gemaakt in een aantal vormen:
- De normale bezetting: De gemiddelde bedrijfsdrukte die voor de komende tijd wordt
verwacht. Hierbij onderscheiden we:
● Normale productie: Het aantal producten dat men verwacht te maken in de
komende tijd.
● Normale afzet: Het aantal producten dat men verwacht te verkopen in de
komende tijd.
De normale productie en de normale afzet zijn altijd aan elkaar gelijk.
- De begrote bezetting: De bezetting die men voor de komende periode verwacht.
Hierbij onderscheiden we:
● Begrote productie: Het aantal producten dat men verwacht te maken in de
komende periode.
● Begrote afzet: Het aantal producten dat men verwacht te verkopen in de
komende periode.
De begrote productie en de begrote afzet hoeven niet aan elkaar gelijk te zijn.
(verwachte productie kan hoger zijn dan de verwachte verkoop en andersom.)
We kunnen de normale productie en de begrote productie met elkaar vergelijken:
● Onderbezetting: Als de begrote productie kleiner is dan de normale productie.
● Overbezetting: De begrote productie is groter dan de normale productie.
Het vergelijken van de normale bezetting met de begrote bezetting heeft te maken met
voorcalculatie. De berekende bezettingsresultaten heten ook wel voorcalculatorische
bezettingsresultaten.
5.1 Inleiding
Er zijn meerdere manieren om een kostprijs te berekenen. Welke manier een onderneming
gebruikt, wordt mede bepaald door:
- Het soort onderneming: Handelsonderneming of Productieonderneming?
- De indeling van de kosten: Verdeeld de onderneming de kosten in directe en
indirecte kosten of in constante en variabele kosten of een combinatie hiervan?
Stukproductie: De productie vindt plaats in een enkel exemplaar of in kleine aantallen, vaak
op bestelling. De methode van kostprijsberekening waarbij de directe kosten worden
vermeerderd met een opslag voor de indirecte kosten past hier goed bij.
Massaproductie: Productie van grote aantallen, zonder rekening te houden met de wensen
van een individuele afnemer.
- Hierbij kan de standaardkostprijs worden berekend: De som van de toegestane
kosten per product.
- Hierbij speelt ook bezetting geen belangrijke rol.
5.2 Bezetting
De bezetting van een bedrijf: Geeft aan welk deel van de aanwezige capaciteit wordt
gebruikt. Er wordt hier onderscheid gemaakt in een aantal vormen:
- De normale bezetting: De gemiddelde bedrijfsdrukte die voor de komende tijd wordt
verwacht. Hierbij onderscheiden we:
● Normale productie: Het aantal producten dat men verwacht te maken in de
komende tijd.
● Normale afzet: Het aantal producten dat men verwacht te verkopen in de
komende tijd.
De normale productie en de normale afzet zijn altijd aan elkaar gelijk.
- De begrote bezetting: De bezetting die men voor de komende periode verwacht.
Hierbij onderscheiden we:
● Begrote productie: Het aantal producten dat men verwacht te maken in de
komende periode.
● Begrote afzet: Het aantal producten dat men verwacht te verkopen in de
komende periode.
De begrote productie en de begrote afzet hoeven niet aan elkaar gelijk te zijn.
(verwachte productie kan hoger zijn dan de verwachte verkoop en andersom.)
We kunnen de normale productie en de begrote productie met elkaar vergelijken:
● Onderbezetting: Als de begrote productie kleiner is dan de normale productie.
● Overbezetting: De begrote productie is groter dan de normale productie.
Het vergelijken van de normale bezetting met de begrote bezetting heeft te maken met
voorcalculatie. De berekende bezettingsresultaten heten ook wel voorcalculatorische
bezettingsresultaten.
