Hoofdstuk 3: Behaviorisme:
Het behaviorisme staat zowel voor een wetenschappelijke filosofische opvatting
als voor een benadering in de psychologie waarin leerprocessen centraal worden
gesteld.
5 basis uitgangspunten:
1. Objectiviteit staat centraal, alleen richten op waarneembaar gedrag
2. Leerprocessen staan centraal bij het verklaren van gedrag, hierbij gaat het
om aangeleerd gedrag.
3. Er bestaat continuïteit tussen het gedrag van dieren en mensen. Er wordt
gebruik gemaakt van de resultaten uit dierexperimenten
4. Tabula rasa, mensen komen blanco ter wereld. Er is weinig aandacht voor
erfelijke bepaalde aansturing van gedrag. Iedereen kan alles leren. Gedrag
dat geleerd kan worden, wordt begrenst door biologische mogelijkheden
van een organisme
5. Gedrag mag worden opgeknipt in kleinere delen. Complex gedrag word
opgevat als een aaneenrijging van in principe simpele elementaire
leerprocessen. Om dit begrijpelijk te maken moet het zo simpel mogelijk
worden verklaard. ( reductie)
Geschiedenis van het behaviorisme:
John Watson. Gedrag wordt door hem opgevat als een reactie ( respons R) op een
bepaalde prikkeling/signaal ( stimulus S) van buitenaf. Gedrag word geleerd door
S-R klassieke conditionering.
Neobehaviorisme: Gedrag (R) is zowel afhankelijk van de stimulus (S) als ook van
de condities is het organisme ( O)
Interveniërende variabele: Een variabele tussen stimulus en respons in ze
moeten objectief meetbaar zijn.
Operante conditioneren:
- Burthus Skinner
- Het gedrag ( R) wordt niet zozeer uitgelokt door een stimulus (S) maar
stelt het gedrag af op de consequentie van het gedrag ( C) dit bepaalt of
het gedrag toe zal nemen of afneemt.
Dus gedrag dat door een organisme zelf gestart is en waar consequenties
op volgen.
- Consequenties staan centraal, hij neemt afstand van het mechanistische
standpunt
- Wisselwerking, gedrag van een organisme en de omgeving
- Reinforcement: versterking. Straffen en belonen
- Mensen zijn niet los te zien van de omgeving ( Organistisch standpunt)
Vuistregel: Als gedrag in hoge frequentie voorkomt, dan levert dit gedrag prettige
consequenties voor het organisme op.
Klassieke conditionering:
- Voortgebouwd wordt op een al bestaande, aangeboren reflex
- Direct na de geboorte mogelijk
- Ongeconditioneerde stimulus; bijvoorbeeld hard geluid
- Ongeconditioneerde respons; schrikreactie
- Associëren: 2 stimuli met elkaar verbinden
, Geconditioneerd: aangeleerd
Ongeconditioneerd: Getraind
Klassiek en operante conditioneren zijn de theorievorming binnen het
behaviorisme
Mensbeeld van het behaviorisme:
- Periferalisme: niet de persoon geeft richting aan zijn leven maar wordt het
gedrag bepaal door omgevingsinvloeden.
- Cirkelredenering
- Mensen worden blanco geboren, iemand leven word ingekleurd door
omgevingsinvloeden.
- Er bestaat géén wezenlijk verschil tussen mens en dier. Bij beiden word
het gedrag bepaald door leerprocessen
- Geschiedenisloosheid, Als persoon ontkennen ze cognitie niet. Als
wetenschapper zeggen ze dat cognitie niet objectief te bestuderen is
Black box: S – R
Compensatiereactie: Tegenreactie
Leerwetten gebaseerd op klassieke conditionering:
1. Onbewust leren en geringe invloed van kennis geconditioneerde responsen
vormen zich automatisch ze werken als reflex
2. Discriminatie en generalisatie: Discriminatie: Een stimulus moet aan
bepaalde kenmerken voldoen om een geconditioneerde respons uit te
lokken ( onderscheidt maken) Generalisatie: Geen onderscheid maken
tussen 2 stimuli. Deze moeten dan wel altijd op elkaar lijken.
3. Continuïteit, 2 stimuli moeten gelijk, of vlak na elkaar plaatsvinden
4. Extinctie ( uitdoven) De verbinding tussen ongeconditioneerd en
geconditioneerde stimulus verbroken wordt.
Trial en Error; Kind leert per ongeluk.
Automutilatie: zelfverwondend gedrag
Leerprocessen:
- Habituatie: gewenningsleer bij alle organisme
- Associatie leren: bij een complex organisme ( zoogdieren)
- Cognitief/ symbolisch leren: Bij mensen en intelligente zoogdieren
Habituatie:
Gewenning, prikkels worden na verloop van tijd niet meer belangrijk.
Aangeboren.
Sensatie: Tegenovergestelde van Habituatie, komt bij angst voor en slaat op het
verschijnsel dat een lichte variant de oorspronkelijke prikkel dezelfde angst
uitdrukt.
3e functie:
Heuristische: stimuleren van nieuwe ideeën. Hiermee word aangegeven dat de
op grond van het inzicht dat de theorie heeft opgeleverd, nieuwe voorspellingen
gedaan kunnen worden.
Geschiedenis van de heuristische stromingen:
Historische:
Het behaviorisme staat zowel voor een wetenschappelijke filosofische opvatting
als voor een benadering in de psychologie waarin leerprocessen centraal worden
gesteld.
5 basis uitgangspunten:
1. Objectiviteit staat centraal, alleen richten op waarneembaar gedrag
2. Leerprocessen staan centraal bij het verklaren van gedrag, hierbij gaat het
om aangeleerd gedrag.
3. Er bestaat continuïteit tussen het gedrag van dieren en mensen. Er wordt
gebruik gemaakt van de resultaten uit dierexperimenten
4. Tabula rasa, mensen komen blanco ter wereld. Er is weinig aandacht voor
erfelijke bepaalde aansturing van gedrag. Iedereen kan alles leren. Gedrag
dat geleerd kan worden, wordt begrenst door biologische mogelijkheden
van een organisme
5. Gedrag mag worden opgeknipt in kleinere delen. Complex gedrag word
opgevat als een aaneenrijging van in principe simpele elementaire
leerprocessen. Om dit begrijpelijk te maken moet het zo simpel mogelijk
worden verklaard. ( reductie)
Geschiedenis van het behaviorisme:
John Watson. Gedrag wordt door hem opgevat als een reactie ( respons R) op een
bepaalde prikkeling/signaal ( stimulus S) van buitenaf. Gedrag word geleerd door
S-R klassieke conditionering.
Neobehaviorisme: Gedrag (R) is zowel afhankelijk van de stimulus (S) als ook van
de condities is het organisme ( O)
Interveniërende variabele: Een variabele tussen stimulus en respons in ze
moeten objectief meetbaar zijn.
Operante conditioneren:
- Burthus Skinner
- Het gedrag ( R) wordt niet zozeer uitgelokt door een stimulus (S) maar
stelt het gedrag af op de consequentie van het gedrag ( C) dit bepaalt of
het gedrag toe zal nemen of afneemt.
Dus gedrag dat door een organisme zelf gestart is en waar consequenties
op volgen.
- Consequenties staan centraal, hij neemt afstand van het mechanistische
standpunt
- Wisselwerking, gedrag van een organisme en de omgeving
- Reinforcement: versterking. Straffen en belonen
- Mensen zijn niet los te zien van de omgeving ( Organistisch standpunt)
Vuistregel: Als gedrag in hoge frequentie voorkomt, dan levert dit gedrag prettige
consequenties voor het organisme op.
Klassieke conditionering:
- Voortgebouwd wordt op een al bestaande, aangeboren reflex
- Direct na de geboorte mogelijk
- Ongeconditioneerde stimulus; bijvoorbeeld hard geluid
- Ongeconditioneerde respons; schrikreactie
- Associëren: 2 stimuli met elkaar verbinden
, Geconditioneerd: aangeleerd
Ongeconditioneerd: Getraind
Klassiek en operante conditioneren zijn de theorievorming binnen het
behaviorisme
Mensbeeld van het behaviorisme:
- Periferalisme: niet de persoon geeft richting aan zijn leven maar wordt het
gedrag bepaal door omgevingsinvloeden.
- Cirkelredenering
- Mensen worden blanco geboren, iemand leven word ingekleurd door
omgevingsinvloeden.
- Er bestaat géén wezenlijk verschil tussen mens en dier. Bij beiden word
het gedrag bepaald door leerprocessen
- Geschiedenisloosheid, Als persoon ontkennen ze cognitie niet. Als
wetenschapper zeggen ze dat cognitie niet objectief te bestuderen is
Black box: S – R
Compensatiereactie: Tegenreactie
Leerwetten gebaseerd op klassieke conditionering:
1. Onbewust leren en geringe invloed van kennis geconditioneerde responsen
vormen zich automatisch ze werken als reflex
2. Discriminatie en generalisatie: Discriminatie: Een stimulus moet aan
bepaalde kenmerken voldoen om een geconditioneerde respons uit te
lokken ( onderscheidt maken) Generalisatie: Geen onderscheid maken
tussen 2 stimuli. Deze moeten dan wel altijd op elkaar lijken.
3. Continuïteit, 2 stimuli moeten gelijk, of vlak na elkaar plaatsvinden
4. Extinctie ( uitdoven) De verbinding tussen ongeconditioneerd en
geconditioneerde stimulus verbroken wordt.
Trial en Error; Kind leert per ongeluk.
Automutilatie: zelfverwondend gedrag
Leerprocessen:
- Habituatie: gewenningsleer bij alle organisme
- Associatie leren: bij een complex organisme ( zoogdieren)
- Cognitief/ symbolisch leren: Bij mensen en intelligente zoogdieren
Habituatie:
Gewenning, prikkels worden na verloop van tijd niet meer belangrijk.
Aangeboren.
Sensatie: Tegenovergestelde van Habituatie, komt bij angst voor en slaat op het
verschijnsel dat een lichte variant de oorspronkelijke prikkel dezelfde angst
uitdrukt.
3e functie:
Heuristische: stimuleren van nieuwe ideeën. Hiermee word aangegeven dat de
op grond van het inzicht dat de theorie heeft opgeleverd, nieuwe voorspellingen
gedaan kunnen worden.
Geschiedenis van de heuristische stromingen:
Historische:
