Samenvatting levensloop economie
Hoofdstuk 1
Keuzes
Economen bestuderen het keuzegedrag van mensen. Je kunt niet alles hebben wat je wilt, de
middelen zijn beperkt, dus moet je prioriteiten stellen en keuzes maken. Om goed te kunnen kiezen,
moeten mensen een afweging maken tussen wat iets oplevert en wat iets kost. Opofferingskosten
zijn de opbrengsten van het beste niet gekozen alternatief. Een keuzeprobleem kan ook
weergegeven worden met behulp van een budgetlijn die alle bestedingsmogelijkheden van een
bepaald budget in beeld brengt. Niet alleen de hoogte van het budget in euro’s is van belang, maar
ook de koopkracht ervan. Deze hangt af van de prijzen van de producten en diensten. Ook de
beslissingen van anderen kunnen invloed hebben op de keuzes die mensen maken. Om daarover
meer te weten te komen leer je de basis van speltheorie. Een bekend onderdeel van de speltheorie
is het zogenaamde gevangenendilemma (prisoner’s dilemma).
Hoofdstuk 2
Risico en informatie
Een ruiltransactie, bijvoorbeeld de koop en verkoop van een product, tot stand brengen kost tijd,
geld en moeite. Deze tijd, geld en moeite noemen we transactiekosten. Een ruiltransactie mondt uit
in een overeenkomst of contract (schriftelijk of mondeling). Een volledig contract is een contract
waarin alles alle onvoorziene gebeurtenissen zijn opgenomen. Het streven naar deze volledige
contracten wordt ingegeven door het verlangen om risico’s uit te schakelen: vaak zijn mensen
risicoavers.
Een manier om je te wapenen tegen een risico is het afsluiten van een verzekering. Een verzekering
is een overeenkomst tussen een verzekeraar en een verzekerde waarbij de verzekerde tegen
betaling van een premie de garantie krijgt dat een schade aan de verzekerde door de verzekeraar
wordt vergoed. Er zijn particuliere verzekeringen en collectieve verzekeringen. In dit hoofdstuk leer
je ook over wat averechtse selectie en moreel wangedrag betekenen voor verzekeraars.
Een verzekering waar iedereen van 18 jaar of ouder in Nederland mee te maken krijgt, is de
zorgverzekering. Volgens de Zorgverzekeringswet (Zvw) is iedereen verplicht zich te verzekeren.
Hoofdstuk 3
Inkomen en belasting
De arbeidsmarkt is een markt waar werkgevers (vraag) personeel vragen en werknemers en
werkzoekenden (aanbod) zich aanbieden. Vakbonden (werknemersbonden) en werkgevers(-bonden)
onderhandelen over de arbeidsvoorwaarden van de werknemers en leggen dit vast in een
collectieve arbeidsovereenkomst (cao).
Je kunt ervoor kiezen in loondienst te gaan of voor jezelf te beginnen. Het inkomen van een
werknemer is loon en dat van een zelfstandige winst uit eigen zaak. Loon en winst uit eigen zaak zijn
arbeidsinkomens. Over inkomen moet inkomstenbelasting en premies volksverzekeringen betaald
worden. Box 1 betreft belastingheffing over arbeidsinkomen, de inkomensheffing. De
Hoofdstuk 1
Keuzes
Economen bestuderen het keuzegedrag van mensen. Je kunt niet alles hebben wat je wilt, de
middelen zijn beperkt, dus moet je prioriteiten stellen en keuzes maken. Om goed te kunnen kiezen,
moeten mensen een afweging maken tussen wat iets oplevert en wat iets kost. Opofferingskosten
zijn de opbrengsten van het beste niet gekozen alternatief. Een keuzeprobleem kan ook
weergegeven worden met behulp van een budgetlijn die alle bestedingsmogelijkheden van een
bepaald budget in beeld brengt. Niet alleen de hoogte van het budget in euro’s is van belang, maar
ook de koopkracht ervan. Deze hangt af van de prijzen van de producten en diensten. Ook de
beslissingen van anderen kunnen invloed hebben op de keuzes die mensen maken. Om daarover
meer te weten te komen leer je de basis van speltheorie. Een bekend onderdeel van de speltheorie
is het zogenaamde gevangenendilemma (prisoner’s dilemma).
Hoofdstuk 2
Risico en informatie
Een ruiltransactie, bijvoorbeeld de koop en verkoop van een product, tot stand brengen kost tijd,
geld en moeite. Deze tijd, geld en moeite noemen we transactiekosten. Een ruiltransactie mondt uit
in een overeenkomst of contract (schriftelijk of mondeling). Een volledig contract is een contract
waarin alles alle onvoorziene gebeurtenissen zijn opgenomen. Het streven naar deze volledige
contracten wordt ingegeven door het verlangen om risico’s uit te schakelen: vaak zijn mensen
risicoavers.
Een manier om je te wapenen tegen een risico is het afsluiten van een verzekering. Een verzekering
is een overeenkomst tussen een verzekeraar en een verzekerde waarbij de verzekerde tegen
betaling van een premie de garantie krijgt dat een schade aan de verzekerde door de verzekeraar
wordt vergoed. Er zijn particuliere verzekeringen en collectieve verzekeringen. In dit hoofdstuk leer
je ook over wat averechtse selectie en moreel wangedrag betekenen voor verzekeraars.
Een verzekering waar iedereen van 18 jaar of ouder in Nederland mee te maken krijgt, is de
zorgverzekering. Volgens de Zorgverzekeringswet (Zvw) is iedereen verplicht zich te verzekeren.
Hoofdstuk 3
Inkomen en belasting
De arbeidsmarkt is een markt waar werkgevers (vraag) personeel vragen en werknemers en
werkzoekenden (aanbod) zich aanbieden. Vakbonden (werknemersbonden) en werkgevers(-bonden)
onderhandelen over de arbeidsvoorwaarden van de werknemers en leggen dit vast in een
collectieve arbeidsovereenkomst (cao).
Je kunt ervoor kiezen in loondienst te gaan of voor jezelf te beginnen. Het inkomen van een
werknemer is loon en dat van een zelfstandige winst uit eigen zaak. Loon en winst uit eigen zaak zijn
arbeidsinkomens. Over inkomen moet inkomstenbelasting en premies volksverzekeringen betaald
worden. Box 1 betreft belastingheffing over arbeidsinkomen, de inkomensheffing. De
