Samenvatting Examenmatrijs Sociale Zekerheid

EXAMENMATRIJS SOCIALE
ZEKERHEID
DE KANDIDAAT BESCHRIJFT DE KENMERKEN VAN VOLKSVERZEKERINGEN, SOCIALE
VOORZIENINGEN EN WERKNEMERSVERZEKERINGEN.

Volksverzekeringen zijn bestemd voor iedere ingezetene (iedereen die legaal in ons land woont). Legaal wilt
zegen dat iemand in ons land mag wonen. Voor vreemdelingen geldt dat zij legaal in ons land wonen als zij
geldige verblijfspapieren hebben.

Werknemersverzekeringen zijn bestemd voor werknemers., werknemers werken op basis van een
arbeidsovereenkomst voor een werkgever. We zegen ook wel dat ze in loondienst werken. Onder verzekerde
van de werknemersverzekering vallen:

 Werknemers
 Ambtenaren
 Oud-werknemers die met (vervroegd) pensioen zijn
 Werknemers met een uitkering vanwege ziekte, arbeidsongeschiktheid of werkloosheid
 Uitzendkrachten
 Tijdelijke werknemers
 Flexwerknemers die oproep werk doen op basis van een arbeidsovereenkomst.

Sociale voorzieningen kun je zien als een vangnet. Ze zorgen ervoor dat mensen die geen inkomsten of
uitkeringen hebben, toch een minimumbedrag krijgen om in hun levensonderhoud te voorzien. Sociale
voorzieningen zijn bedoeld om armoede en praupering zo veel mogelijk tegen te gaan. De bekendste sociale
voorziening is de participatiewet. Voor de sociale voorzieningen betalen we geen premies, want de sociale
voorzieningen worden gefinancierd uit de algemene (belasting)middelen van de overheid.

DE KANDIDAAT STELTVOOR EEN SITUATIE VAST OF ER SPRAKE IS VAN EEN VOLKSVERZEKERING,
SOCIALE VOORZIENING OF WERKNEMERSVERZEKERING.

Werknemersverzekeringen:

 Ziekte wet, voor zieke werknemers die geen werkgever hebben.
 WIA en soms de WAO, voor zeer langdurig arbeidsongeschikte werknemers.
 Werkloosheidwet, voor werkzoekende werknemers.

Volksverzekeringen:

 Algemene ouderdomswet (AOW)
 Algemene nabestaandenwet (Anw)> nabestaanden en wezen.
 Algemene kinderbijslagwet (AKW)
 Wet langdurige zorg (WLz) > verzekerd tegen zeer hoge ziekte kosten.

Sociale voorzieningen:

 Participatiewet > niet zelf levensonderhoud kunnen voorzien + ondersteuning van het vinden en
houden van werk
 Toeslagenwet > vult aan tot sociaal minimum
 Wet werk en arbeidsondersteuning jonggehandicapten (Wajong)

,  Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) > ondersteuning van gemeente voor bijvoorbeeld:
rolstoelvervoer, huishoudelijke hulp, woning of begeleiding

DE KANDIDAAT BESCHRIJFT DE KENMERKEN VAN DE SOCIALE ZEKERHEID.

Het stelsel van bij wet geregelde verzekeringen en voorzieningen die de burgers minimale bestaanszekerheid
bieden. In de sociale zekerheid zijn de rechten en plichten voor verzekerde en uitvoeringsorgaan bij wet
geregeld. De verzekering ontstaat van rechtswege.

DE KANDIDAAT STELT VOOR EEN SITUATIE VAST WELKE VOLKSVERZEKERING VAN TOEPASSING
IS (AOW, ANW, AKW).

Algemene ouderdomswet: biedt voor iedere ingezetenen vanaf een bepaalde leeftijd een ouderdomspensioen.
De bedoeling van de AOW is dat er voor iedere oudere een basispensioen is als hij vanwege zijn leeftijd moet
stoppen met werken. Het bedrag van het AOPW-pensioen is voor iedereen gelijk. De premie wordt betaald
door iedere ingezetene die een inkomen heeft.

Algemene nabestaandenwet: biedt voor iedere ingezetene. De Ank kent 2 uitkeringen.

 Voor nabestaanden
 Wezen

Of iemand in aanmerking komt is afhankelijk van de leeftijd en of hij de zorg heeft van de kinderen. De hoogte
van de uitkering is afhankelijk van het eigen inkomen van de nabestaande, wezen (kinderen waarvan beide
ouders zijn overleden kunnen aanspraak maken op een wezen uitkering).

Algemene kinderbijslagwet: de AKW biedt ouders en verzorgers van minderjarige kinderen een
tegemoetkoming in kosten van de opvoeding (kinderbijslag). De AKW richt zich op alle ingezetenen met
minderjarige kinderen. De hoogte van de kinderbijslag is afhankelijk van de leeftijd van de kinderen en is voor
iedere ingezetene gelijk. Bijstandsgerechtigden en miljonairs ontvangen dezelfde kinderbijslag.

DE KANDIDAAT STELT VOOR EEN SITUATIE VAST WELKE WERKNEMERSVERZEKERING VAN
TOEPASSING IS (ZW, WAO, WIA, WW).

Ziektewet: voor werknemers met geen werkgever (verplicht bij ziekte 70% van loon door te betalen met een
maximum van 2 jaar) bijvoorbeeld een werknemer heeft een contract met een werkgever tot 1 februari en de
werknemer wordt ziek op 22 januari moet de werkgever doorbetalen tot einde contract en daarna krijgt
werknemer een uitkering op grond van de ziektewet.

WIA (oude gevallen WAO): zorgt voor een inkomen van een werknemer als hij langer dan 2 jaar
arbeidsongeschikt is. Eerst een ZW-uitkering en als hij na die 2 jaar nog steeds arbeidsongeschikt is krijgt de
werknemer een WIA. De WIA kent 2 verschillende regelingen. Volledig en duurzaam arbeidsongeschikt= IVA en
krijgt 75% van zijn oude loon. En gedeeltelijk arbeidsongeschikt= WGA gedeeltelijke aanvulling van uitkering
maar er wordt verwacht dat werknemer zelf ook inkomsten nog gedeeltelijk verdiend.

WW: biedt uitkering aan werknemers die tegen hun wil werkloos zijn. Loon hangt af van arbeidsverleden

DE KANDIDAAT MOTIVEERT VOOR EEN SITUATIE OF IEMAND IN AANMERKING KOMTVOOREEN
GEGEVEN VOLKSVERZEKERING (AOW, ANW EN AKW).**

AOW

 Opbouw van rechten.