Module: Signaleren en preventie
LUB: Signaleren en analyseren van maatschappelijke ontwikkelingen
en gemeenschapsfactoren.
Portfolio opdracht
,Inhoudsopgave
1 Context...................................................................................................................................................................4
1.1 Organisatie......................................................................................................................................................4
1.2 Doelgroepomschrijving...................................................................................................................................4
2 Maatschappelijk omstandigheden en gevolgen....................................................................................................5
2.1 Transvaalwijk...................................................................................................................................................5
2.2 Sociale veiligheid en criminaliteit....................................................................................................................5
2.3 Stigmatisering..................................................................................................................................................6
2.4 Armoede, uitsluiting en ongelijkheid..............................................................................................................7
2.5 Het spanningsveld tussen de leefwereld en systeemwereld..........................................................................9
3 Analyse sociale kwetsbaarheden en omstandigheden........................................................................................11
4 Voorstel interventie..............................................................................................................................................13
Gespreksverslag..................................................................................................................................................15
.............................................................................................................................................................................15
Literatuurlijst.......................................................................................................................................................16
Bijlagen....................................................................................................................................................................20
Bijlage 1: Wijk analyse.............................................................................................................................................20
Bijlage 2: Balansmodel Bakker................................................................................................................................42
Bijlage 3: Sociale uitsluiting.....................................................................................................................................43
Bijlage 4: Bronfenbrenner (1979)............................................................................................................................44
Bijlage 5: Lalonde-model (1974).............................................................................................................................45
Bijlage 6: ASE-Model...............................................................................................................................................46
Bijlage 7: Krachtenveldanalyse................................................................................................................................47
Bijlage 8: Gespreksverslag presentatie stakeholders..............................................................................................47
Bijlage 9: Reflectie...................................................................................................................................................51
Bijlage 10: Feedback werkbegeleider......................................................................................................................64
2
,Inleiding
Dit verslag bouwt voort op het gesignaleerde probleem van het vorige verslag. Dit signaal is
de toenemende agressie van de cliëntgroep. In dit verslag wordt er onderzocht welke
maatschappelijke omstandigheden van invloed zijn op dit signaal. Er worden verbanden
gelegd tussen de omstandigheden en de invloed hiervan op de cliëntgroep door gebruik te
maken van een bio psychologisch model, het model van Bakker et al. (z.d.) en een
wijkanalyse van de wijk waar de cliëntgroep woont. Hierna wordt er aan de hand van diverse
verklaringsmodellen vastgesteld of er sprake is van sociale uitsluiting, armoede of
ongelijkheid bij de cliëntgroep en er wordt onderzocht hoe deze factoren de cliëntgroep
beïnvloeden door het gebruik van theoretisch bronnen. Na het beschrijven van het
spanningsveld tussen de leef en de systeemwereld en hoe deze beïnvloed wordt door sociale
uitsluiting, armoede en ongelijkheid volgt een analyse van de maatschappelijke
omstandigheden en de sociale kwetsbaarheden van de cliëntgroep. De sociale
kwetsbaarheden en de invloed van de maatschappelijke omstandigheden worden
beschreven door gebruik te maken van een bio psychologisch model, theoretische bronnen
en de wijkanalyse, waarna de onderzoeksvraag beantwoord wordt. De conclusie leidt in op
het voorstel van twee interventies aan het management van de Organisatie en bevat een
voorstel van een datum waarop een keuze voor één van de interventies in samenspraak met
alle stakeholders besproken gaat worden.
Leeswijzer
In hoofdstuk 1 worden de context van de organisatie en de doelgroepomschrijving
omschreven. Vervolgens worden in Hoofdstuk 2 de belangrijkste omstandigheden uit de
wijkanalyse eerst breed omschreven waarna de analyse van deze omstandigheden en het
verband met de beschermende en risicofactoren worden toegelicht. Het vermogen van
netwerken van de cliëntgroep met betrekking tot inclusie, cohesie, initiatieven en leren
wordt in dit hoofdstuk geanalyseerd en het verband met sociale uitsluiting, armoede en
ongelijkheid wordt verklaard. Hoofdstuk 2 wordt afgesloten met een beschrijving van het
spanningsveld tussen de leef- en systeemwereld aan de hand van een voorbeeld. In
Hoofdstuk 3 volgt de analyse van de sociale kwetsbaarheden van de cliëntgroep en hoe deze
beïnvloed worden door de al eerder geconstateerde omstandigheden in het verslag. Hier
wordt aangetoond en onderbouwt dat de omstandigheden van invloed zijn op de kwaliteit
van leven van de cliëntgroep. Hoofdstuk 4 bevat een voorstel van de in te zetten interventie
aan het management van de organisatie.
3
, 1 Context
1.1 Organisatie
De Organisatie is een beschermde woonvorm voor dakloze mensen met psychische of
psychosociale problemen een verslaving. Cliënten krijgen ondersteuning en begeleiding bij
hun dagelijkse wonen en leven. Deze ondersteuning is gericht op het bevorderen van
participatie en zelfredzaamheid of op het stabiliseren van een psychiatrisch ziektebeeld in
combinatie met een verslaving. Binnen Organisatie wonen 28 cliënten. Middelengebruik
wordt gedoogd in hun eigen kamer, niet in de openbare ruimten. De cliënten hebben een
WLZ-indicatie, variërend tussen zorgprofiel één tot en met vier. Het pension staat bekend als
`het eindstation´ binnen de organisatie. Cliënten die op deze locatie wonen worden op een
enkele uitzondering na niet meer doorgeplaatst en blijven op deze locatie tot dat ze komen
te overlijden. De Organisatie werkt met de methodiek krachtwerk (Organisatie, z.d.).
1.2 Doelgroepomschrijving
Onderstaande groepsomschrijving is gebaseerd op de theorie van groepsfasen en dynamiek
van Remmerswaal (2015). De informatie komt voort uit gesprekken die met 5 leden uit de
groep zijn gevoerd en uit cliëntdossiers. De groep bestaat uit 6 volwassen mannen,
leeftijdscategorie (24 t/m 65 jaar), Etniciteit (1 niet Europees en 5 Europees). Alle cliënten
hebben een verslaving en een psychiatrische stoornis. Kenmerkend is de sociale cohesie
binnen de groep. Ze wonen minstens vijf jaar bij elkaar en er is hierdoor een hechte
autonome groep ontstaan waarbinnen subgroepen zijn ontstaan die elkaar ondersteunen.
De subgroepen zijn verdeeld door diversiteit in achtergronden, religie en voorkeur in
middelen gebruik. Binnen de groep is er behoefte aan steun en veiligheid van elkaar en de
begeleiders binnen Organisatie. Het gemeenschappelijk doel is een prettig leefklimaat, veilig
wonen en het reguleren van hun verslaving. De cliënten hebben elkaar als sociaal netwerk,
familie is niet langer in beeld. Sociale waarden als veiligheid, leefbaarheid en tolerantie zijn
belangrijk binnen de groep die niet voor elkaar hebben gekozen, maar door het lot zijn
samengebracht. Op de voorgrond staat de verslaving, deze dient dagelijks in behoefte
voorzien te worden. Het is ieder voor zich, maar toch is er een sterke mate van solidariteit
zichtbaar wanneer het nodig is. Structuur binnen de groep is belangrijk, daarom hebben ze
allen een dagbesteding die ze als zinvol ervaren en waarmee participatie in de maatschappij
plaatsvindt.
4
LUB: Signaleren en analyseren van maatschappelijke ontwikkelingen
en gemeenschapsfactoren.
Portfolio opdracht
,Inhoudsopgave
1 Context...................................................................................................................................................................4
1.1 Organisatie......................................................................................................................................................4
1.2 Doelgroepomschrijving...................................................................................................................................4
2 Maatschappelijk omstandigheden en gevolgen....................................................................................................5
2.1 Transvaalwijk...................................................................................................................................................5
2.2 Sociale veiligheid en criminaliteit....................................................................................................................5
2.3 Stigmatisering..................................................................................................................................................6
2.4 Armoede, uitsluiting en ongelijkheid..............................................................................................................7
2.5 Het spanningsveld tussen de leefwereld en systeemwereld..........................................................................9
3 Analyse sociale kwetsbaarheden en omstandigheden........................................................................................11
4 Voorstel interventie..............................................................................................................................................13
Gespreksverslag..................................................................................................................................................15
.............................................................................................................................................................................15
Literatuurlijst.......................................................................................................................................................16
Bijlagen....................................................................................................................................................................20
Bijlage 1: Wijk analyse.............................................................................................................................................20
Bijlage 2: Balansmodel Bakker................................................................................................................................42
Bijlage 3: Sociale uitsluiting.....................................................................................................................................43
Bijlage 4: Bronfenbrenner (1979)............................................................................................................................44
Bijlage 5: Lalonde-model (1974).............................................................................................................................45
Bijlage 6: ASE-Model...............................................................................................................................................46
Bijlage 7: Krachtenveldanalyse................................................................................................................................47
Bijlage 8: Gespreksverslag presentatie stakeholders..............................................................................................47
Bijlage 9: Reflectie...................................................................................................................................................51
Bijlage 10: Feedback werkbegeleider......................................................................................................................64
2
,Inleiding
Dit verslag bouwt voort op het gesignaleerde probleem van het vorige verslag. Dit signaal is
de toenemende agressie van de cliëntgroep. In dit verslag wordt er onderzocht welke
maatschappelijke omstandigheden van invloed zijn op dit signaal. Er worden verbanden
gelegd tussen de omstandigheden en de invloed hiervan op de cliëntgroep door gebruik te
maken van een bio psychologisch model, het model van Bakker et al. (z.d.) en een
wijkanalyse van de wijk waar de cliëntgroep woont. Hierna wordt er aan de hand van diverse
verklaringsmodellen vastgesteld of er sprake is van sociale uitsluiting, armoede of
ongelijkheid bij de cliëntgroep en er wordt onderzocht hoe deze factoren de cliëntgroep
beïnvloeden door het gebruik van theoretisch bronnen. Na het beschrijven van het
spanningsveld tussen de leef en de systeemwereld en hoe deze beïnvloed wordt door sociale
uitsluiting, armoede en ongelijkheid volgt een analyse van de maatschappelijke
omstandigheden en de sociale kwetsbaarheden van de cliëntgroep. De sociale
kwetsbaarheden en de invloed van de maatschappelijke omstandigheden worden
beschreven door gebruik te maken van een bio psychologisch model, theoretische bronnen
en de wijkanalyse, waarna de onderzoeksvraag beantwoord wordt. De conclusie leidt in op
het voorstel van twee interventies aan het management van de Organisatie en bevat een
voorstel van een datum waarop een keuze voor één van de interventies in samenspraak met
alle stakeholders besproken gaat worden.
Leeswijzer
In hoofdstuk 1 worden de context van de organisatie en de doelgroepomschrijving
omschreven. Vervolgens worden in Hoofdstuk 2 de belangrijkste omstandigheden uit de
wijkanalyse eerst breed omschreven waarna de analyse van deze omstandigheden en het
verband met de beschermende en risicofactoren worden toegelicht. Het vermogen van
netwerken van de cliëntgroep met betrekking tot inclusie, cohesie, initiatieven en leren
wordt in dit hoofdstuk geanalyseerd en het verband met sociale uitsluiting, armoede en
ongelijkheid wordt verklaard. Hoofdstuk 2 wordt afgesloten met een beschrijving van het
spanningsveld tussen de leef- en systeemwereld aan de hand van een voorbeeld. In
Hoofdstuk 3 volgt de analyse van de sociale kwetsbaarheden van de cliëntgroep en hoe deze
beïnvloed worden door de al eerder geconstateerde omstandigheden in het verslag. Hier
wordt aangetoond en onderbouwt dat de omstandigheden van invloed zijn op de kwaliteit
van leven van de cliëntgroep. Hoofdstuk 4 bevat een voorstel van de in te zetten interventie
aan het management van de organisatie.
3
, 1 Context
1.1 Organisatie
De Organisatie is een beschermde woonvorm voor dakloze mensen met psychische of
psychosociale problemen een verslaving. Cliënten krijgen ondersteuning en begeleiding bij
hun dagelijkse wonen en leven. Deze ondersteuning is gericht op het bevorderen van
participatie en zelfredzaamheid of op het stabiliseren van een psychiatrisch ziektebeeld in
combinatie met een verslaving. Binnen Organisatie wonen 28 cliënten. Middelengebruik
wordt gedoogd in hun eigen kamer, niet in de openbare ruimten. De cliënten hebben een
WLZ-indicatie, variërend tussen zorgprofiel één tot en met vier. Het pension staat bekend als
`het eindstation´ binnen de organisatie. Cliënten die op deze locatie wonen worden op een
enkele uitzondering na niet meer doorgeplaatst en blijven op deze locatie tot dat ze komen
te overlijden. De Organisatie werkt met de methodiek krachtwerk (Organisatie, z.d.).
1.2 Doelgroepomschrijving
Onderstaande groepsomschrijving is gebaseerd op de theorie van groepsfasen en dynamiek
van Remmerswaal (2015). De informatie komt voort uit gesprekken die met 5 leden uit de
groep zijn gevoerd en uit cliëntdossiers. De groep bestaat uit 6 volwassen mannen,
leeftijdscategorie (24 t/m 65 jaar), Etniciteit (1 niet Europees en 5 Europees). Alle cliënten
hebben een verslaving en een psychiatrische stoornis. Kenmerkend is de sociale cohesie
binnen de groep. Ze wonen minstens vijf jaar bij elkaar en er is hierdoor een hechte
autonome groep ontstaan waarbinnen subgroepen zijn ontstaan die elkaar ondersteunen.
De subgroepen zijn verdeeld door diversiteit in achtergronden, religie en voorkeur in
middelen gebruik. Binnen de groep is er behoefte aan steun en veiligheid van elkaar en de
begeleiders binnen Organisatie. Het gemeenschappelijk doel is een prettig leefklimaat, veilig
wonen en het reguleren van hun verslaving. De cliënten hebben elkaar als sociaal netwerk,
familie is niet langer in beeld. Sociale waarden als veiligheid, leefbaarheid en tolerantie zijn
belangrijk binnen de groep die niet voor elkaar hebben gekozen, maar door het lot zijn
samengebracht. Op de voorgrond staat de verslaving, deze dient dagelijks in behoefte
voorzien te worden. Het is ieder voor zich, maar toch is er een sterke mate van solidariteit
zichtbaar wanneer het nodig is. Structuur binnen de groep is belangrijk, daarom hebben ze
allen een dagbesteding die ze als zinvol ervaren en waarmee participatie in de maatschappij
plaatsvindt.
4
