Sociale Psychologie
Samenvatting
H1, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 11, 12 en 13
,Hoofdstuk 1 Inleiding tot de sociale psychologie
Psychologie:
De wetenschap van het gedrag en de psychische processen van het individu.
Sociale psychologie:
De wetenschappelijke studie naar de manier waarop gedachten, gevoelens en gedragingen
van mensen worden beïnvloed door de werkelijke of imaginaire aanwezigheid van andere
mensen.
Sociale invloed:
Dit is de kern van sociale psychologie. Het effect dat de woorden, daden of alleen al de
aanwezigheid van andere mensen hebben op onze gedachten, gevoelens, attitudes of
gedrag.
Construct:
De manier waarop mensen de sociale wereld waarnemen.
Determinant:
Bepalende factor in een ontwikkeling of toestand.
Persoonlijkheidspsychologen richten zich op individuele verschillen: de aspecten van de
persoonlijkheid van mensen die hen onderscheiden van andere mensen. Sociaal
psychologen denken dat ze een essentieel onderdeel missen, namelijk de machtige rol van
de sociale invloed.
Voor sociaal psychologen is het analyseniveau het individu in de context van een sociale
situatie.
Het doel van de sociale psychologie is het identificeren van de universele eigenschappen van
de menselijke natuur die maken dat iedereen gevoelig is voor sociale invloed, onafhankelijk
van sociale klasse of cultuur. Ze willen deze dergelijke universele wetten ontdekken, maar
ook culturele verschillen ontdekken in de manier waarop deze wetten tot uiting komen.
Kortom, sociale psychologie beweegt zich op het gebied tussen de sociologie en
persoonlijkheidspsychologie.
Sociologie Sociale psychologie Persoonlijkheidspsychologie
Verschaft algemene wetten Onderzoekt de Onderzoekt de kenmerken
en theorieën over psychologische processen die maken dat individuen
samenlevingen, niet over die mensen met elkaar uniek zijn en van elkaar
individuen. gemeenschappelijk hebben verschillen.
die maken dat ze gevoelig
zijn voor sociale invloed.
,Fundamentele attributiefout:
Neiging om de mate waarin iemands gedrag wordt veroorzaakt door interne, dispositionele
factoren te overschatten en de rol van externe, situationele factoren te onderschatten.
Behaviorisme:
Stroming in de psychologie die de stelling verdedigt dat men, om menselijke gedrag te
kunnen begrijpen, slechts hoeft te kijken naar de bekrachtigende eigenschappen van de
omgeving – dat wil zeggen: hoe positieve en negatieve gebeurtenissen in de omgeving
verband houden met specifieke gedragingen.
Ze vergeten dus het belang van de manier waarop mensen hun omgeving
interpreteren.
Gestaltpsychologie:
Stroming in de psychologie die het belang benadrukt van het bestuderen van de persoonlijke
(subjectieve) manier waarop een object wordt waargenomen (het gestalt of geheel), in
plaats van het bestuderen van de manier waarop de objectieve, fysieke eigenschappen van
het object zijn samengevoegd.
Naïef realisme:
De overtuiging dat ieder van ons dingen waarneemt ‘zoals ze echt zijn’.
Twee menselijke motieven zijn van essentieel belang:
- De behoefte om ons goed te voelen over onszelf (benadering vanuit zelfwaardering)
- De behoefte om de wereld accuraat waar te nemen (benadering vanuit sociale
cognitie)
Positief zelfbeeld (zelfwaardering):
Evaluatie van mensen van hun eigen eigenwaarde, dat wil zeggen: de mate waarin ze zichzelf
beschouwen als goed, competent en beschaafd.
Sociale cognitie:
Hoe mensen denken over zichzelf en de sociale wereld; specifieker: hoe mensen sociale
informatie selecteren, interpreteren, herinneringen en gebruiken om oordelen te vormen en
beslissingen te nemen.
Selffulfilling prophecy:
Je verwacht een bepaald gedrag van jezelf of van iemand anders, dus handel je op zo’n
manier dat je verwachting bewaarheid wordt.
, Hoofdstuk 3 Sociale cognitie: hoe we denken over de sociale wereld
Sociale cognitie:
Hoe mensen denken over zichzelf en de sociale wereld; specifieker: hoe mensen sociale
informatie selecteren, interpreteren, herinneren en gebruiken ook oordelen te vormen en
beslissingen te nemen.
Twee soorten sociale cognitie:
1. Automatische sociale cognitie
Manier van denken die snel en automatisch is.
2. Gecontroleerde sociale cognitie
Manier van denken die meer inspanning kost en meer weloverwogen is.
Automatisch denken:
Denken dat onbewust, onopzettelijk, onwillekeurig en zonder inspanning geschiedt.
Schema’s:
Mentale structuren die mensen gebruiken om hun kennis over de sociale wereld te
organiseren rond thema’s of objecten en die invloed hebben op de informatie die mensen
opmerken, waarover ze nadenken en die ze zich herinneren.
Hoe dubbelzinniger de situatie, hoe meer we geneigd zijn om de lege pekken in te
vullen met behulp van schema’s.
Scripts:
Schema’s over specifieke gebeurtenissen, oftewel de beschrijving van hoe zo’n gebeurtenis
gewoonlijk verloopt.
Toegankelijkheid:
Mate waarin schema’s en concepten zich op de voorgrond van ons bewustzijn bevinden
waardoor het waarschijnlijker is dat we ze gebruiken bij onze oordelen over de sociale
wereld. Twee soorten schema’s:
1. Blijvend toegankelijke schema’s: deze zijn constant actief en gereed voor gebruikt bij
het interpreteren van ambigue situaties.
2. Tijdelijk toegankelijke schema’s: deze zijn gerelateerd aan een doel dat we op dat
moment hebben (bijvoorbeeld studeren voor een tentamen Sociale Psychologie) of
door een recente ervaring.
Priming:
Het proces waarbij recente ervaringen de toegankelijkheid van een schema, kenmerk of
concept verhogen.
Perseveratie-effect:
Bevinding dat opvattingen van mensen over zichzelf en de sociale wereld aanhouden,
ondanks bewijzen van het tegendeel.
Samenvatting
H1, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 11, 12 en 13
,Hoofdstuk 1 Inleiding tot de sociale psychologie
Psychologie:
De wetenschap van het gedrag en de psychische processen van het individu.
Sociale psychologie:
De wetenschappelijke studie naar de manier waarop gedachten, gevoelens en gedragingen
van mensen worden beïnvloed door de werkelijke of imaginaire aanwezigheid van andere
mensen.
Sociale invloed:
Dit is de kern van sociale psychologie. Het effect dat de woorden, daden of alleen al de
aanwezigheid van andere mensen hebben op onze gedachten, gevoelens, attitudes of
gedrag.
Construct:
De manier waarop mensen de sociale wereld waarnemen.
Determinant:
Bepalende factor in een ontwikkeling of toestand.
Persoonlijkheidspsychologen richten zich op individuele verschillen: de aspecten van de
persoonlijkheid van mensen die hen onderscheiden van andere mensen. Sociaal
psychologen denken dat ze een essentieel onderdeel missen, namelijk de machtige rol van
de sociale invloed.
Voor sociaal psychologen is het analyseniveau het individu in de context van een sociale
situatie.
Het doel van de sociale psychologie is het identificeren van de universele eigenschappen van
de menselijke natuur die maken dat iedereen gevoelig is voor sociale invloed, onafhankelijk
van sociale klasse of cultuur. Ze willen deze dergelijke universele wetten ontdekken, maar
ook culturele verschillen ontdekken in de manier waarop deze wetten tot uiting komen.
Kortom, sociale psychologie beweegt zich op het gebied tussen de sociologie en
persoonlijkheidspsychologie.
Sociologie Sociale psychologie Persoonlijkheidspsychologie
Verschaft algemene wetten Onderzoekt de Onderzoekt de kenmerken
en theorieën over psychologische processen die maken dat individuen
samenlevingen, niet over die mensen met elkaar uniek zijn en van elkaar
individuen. gemeenschappelijk hebben verschillen.
die maken dat ze gevoelig
zijn voor sociale invloed.
,Fundamentele attributiefout:
Neiging om de mate waarin iemands gedrag wordt veroorzaakt door interne, dispositionele
factoren te overschatten en de rol van externe, situationele factoren te onderschatten.
Behaviorisme:
Stroming in de psychologie die de stelling verdedigt dat men, om menselijke gedrag te
kunnen begrijpen, slechts hoeft te kijken naar de bekrachtigende eigenschappen van de
omgeving – dat wil zeggen: hoe positieve en negatieve gebeurtenissen in de omgeving
verband houden met specifieke gedragingen.
Ze vergeten dus het belang van de manier waarop mensen hun omgeving
interpreteren.
Gestaltpsychologie:
Stroming in de psychologie die het belang benadrukt van het bestuderen van de persoonlijke
(subjectieve) manier waarop een object wordt waargenomen (het gestalt of geheel), in
plaats van het bestuderen van de manier waarop de objectieve, fysieke eigenschappen van
het object zijn samengevoegd.
Naïef realisme:
De overtuiging dat ieder van ons dingen waarneemt ‘zoals ze echt zijn’.
Twee menselijke motieven zijn van essentieel belang:
- De behoefte om ons goed te voelen over onszelf (benadering vanuit zelfwaardering)
- De behoefte om de wereld accuraat waar te nemen (benadering vanuit sociale
cognitie)
Positief zelfbeeld (zelfwaardering):
Evaluatie van mensen van hun eigen eigenwaarde, dat wil zeggen: de mate waarin ze zichzelf
beschouwen als goed, competent en beschaafd.
Sociale cognitie:
Hoe mensen denken over zichzelf en de sociale wereld; specifieker: hoe mensen sociale
informatie selecteren, interpreteren, herinneringen en gebruiken om oordelen te vormen en
beslissingen te nemen.
Selffulfilling prophecy:
Je verwacht een bepaald gedrag van jezelf of van iemand anders, dus handel je op zo’n
manier dat je verwachting bewaarheid wordt.
, Hoofdstuk 3 Sociale cognitie: hoe we denken over de sociale wereld
Sociale cognitie:
Hoe mensen denken over zichzelf en de sociale wereld; specifieker: hoe mensen sociale
informatie selecteren, interpreteren, herinneren en gebruiken ook oordelen te vormen en
beslissingen te nemen.
Twee soorten sociale cognitie:
1. Automatische sociale cognitie
Manier van denken die snel en automatisch is.
2. Gecontroleerde sociale cognitie
Manier van denken die meer inspanning kost en meer weloverwogen is.
Automatisch denken:
Denken dat onbewust, onopzettelijk, onwillekeurig en zonder inspanning geschiedt.
Schema’s:
Mentale structuren die mensen gebruiken om hun kennis over de sociale wereld te
organiseren rond thema’s of objecten en die invloed hebben op de informatie die mensen
opmerken, waarover ze nadenken en die ze zich herinneren.
Hoe dubbelzinniger de situatie, hoe meer we geneigd zijn om de lege pekken in te
vullen met behulp van schema’s.
Scripts:
Schema’s over specifieke gebeurtenissen, oftewel de beschrijving van hoe zo’n gebeurtenis
gewoonlijk verloopt.
Toegankelijkheid:
Mate waarin schema’s en concepten zich op de voorgrond van ons bewustzijn bevinden
waardoor het waarschijnlijker is dat we ze gebruiken bij onze oordelen over de sociale
wereld. Twee soorten schema’s:
1. Blijvend toegankelijke schema’s: deze zijn constant actief en gereed voor gebruikt bij
het interpreteren van ambigue situaties.
2. Tijdelijk toegankelijke schema’s: deze zijn gerelateerd aan een doel dat we op dat
moment hebben (bijvoorbeeld studeren voor een tentamen Sociale Psychologie) of
door een recente ervaring.
Priming:
Het proces waarbij recente ervaringen de toegankelijkheid van een schema, kenmerk of
concept verhogen.
Perseveratie-effect:
Bevinding dat opvattingen van mensen over zichzelf en de sociale wereld aanhouden,
ondanks bewijzen van het tegendeel.
