Samenvatting voorgeschreven stof week 4-6

Week 4
J. de Hullu  blz. 218-219, 403-404 & 424-427
218-219 eigen inkleuring van opzet per delict
Opzet is niet alleen een algemeen begrip, maar kan door de delictsomschrijving kleur krijgen. Een
voorbeeld hiervan is art. 140 lid 1 Sr ‘deelneming aan een criminele organisatie. Voor deelneming
moet sprake zijn ‘dat de betrokkene in zijn algemeenheid weet (voorwaardelijke opzet) dat de
organisatie het oogmerk heeft tot het plegen van misdrijven. De deelnemer hoeft geen wetenschap
te hebben van concrete misdrijven.

403-404 voorbereidingshandelingen
Het voorbereiden van misdrijven is op zichzelf strafbaar gesteld in art. 46 Sr. Maar voorbereiding kan
ook een voorwaarde zijn voor een bijzonder delict. Zoals de collectieve voorbereidingshandelingen
als bedoeld in art. 140 Sr. Voor deelneming is geen vereiste dat de organisatie al daadwerkelijk is
toegekomen aan het plegen van een misdrijf, het oogmerk om daartoe te komen is voldoende. Het
begrip ‘deelneming’ is op zichzelf zo ruim dat ook voorbereidende handelingen daaronder kunnen
vallen.

424-427 deelnemen in bijzondere delicten
Zelfstandige strafbaar stelling doet zich voor omdat, soms het grondfeit niet strafbaar is, er bestaat
behoefte aan een specifieke regeling voor het wettelijke strafmaximum of het delict bevat een
specifieke beschrijving van het gedrag dat men strafbaar wil stellen. Het beste voorbeeld hiervan is
art. 140 Sr ‘deelnemen aan een organisatie die tot oogmerk heeft het plegen van misdrijven’.

,Stappenplan: (maak een tijdlijn op tentamen)
1. Onderdeel van een organisatie  een samenwerkingsverband, met een zekere
duurzaamheid en structuur tussen de verdachte en ten minste 1 andere persoon. Er moet
sprake zijn van een zekere bestendigheid, een incidentele samenkomst is geen organisatie.
Het is daarbij niet vereist dat de samenstelling van dat samenwerkingsverband elke keer
hetzelfde is. Ook zijn gemeenschappelijke regels en doelstellingen geen vereiste.
a. HR vrachtautohandel 
b. HR drugstransport 
2. Het oogmerk tot het plegen van misdrijven. Uit HR drugstransport blijkt dat er 3 situaties zijn
om aan te nemen dat er een oogmerk is:
a. Er zijn al meerdere misdrijven gepleegd
b. Er is 1 misdrijf gepleegd, met het oogmerk op meerdere
c. Er is geen misdrijf gepleegd, met het oogmerk op meerdere
3. Deelname aan de organisatie
a. Verdachte moet behoren tot het samenwerkingsverband, en;  lidmaatschap is
geen vereiste, onderdeel zijn is voldoende.
b. Heeft bijgedragen aan het verwezenlijken van het oogmerk
i. Aandeel hebben of ondersteunen; zoals het verlenen van geld of een wapen
ii. Aan gedragingen die rechtstreeks verband houden met de verwezenlijking
van het oogmerk
1. Bekijken wat het oogmerk is, meestal een misdrijf plegen, dan
beoordelen of de handeling van de verdachte heeft bijgedragen aan
dit misdrijf.
4. Dubbele opzet
a. Opzet op de deelneming  hiervoor is voorwaardelijke opzet voldoende. Indien jij
aanwezig bent bij een vergadering, waarbij de planning van een misdrijf wordt
besproken, aanvaard je de aanmerkelijke kans dat je onderdeel bent van de
organisatie.
b. Opzet op het oogmerk van de organisatie  R.o. 3.3 HR wetenschap, het is
voldoende dat de verdachte in zijn algemeenheid weet (voorwaardelijke opzet) dat
de organisatie tot oogmerk heeft het plegen van misdrijven. Opzet op het concrete
misdrijf is niet verplicht.

Voordelen:
1. Een einde aan de neiging om deel te nemen aan een misdadige organisatie
2. Einde aan het voortbestaan van misdaadorganisaties

, Asser-serie 127 onrechtmatige daad gepleegd in groepsverband
Art. 6:166 BW ‘indien 1 van tot een groep horende personen onrechtmatig schade toebrengt en de
kans op het aldus toebrengen van de schade deze personen had behoren te weerhouden van hun
gedragingen in groepsverband, zijn zij hoofdelijke aansprakelijk indien deze gedragingen hun kunnen
worden toegerekend’.

Deze bepalingen probeert te voorkomen dat een aangesprokene die niet zelf de
schadeveroorzakende gedraging verrichte, zich zou kunnen beroepen op het ontbreken van de
causaliteit. Deelneming voor op zichzelf een OD jegens het slachtoffer.

Stappenplan:
 Handelen in groepsverband
o Objectief  de individuele deelnemer moet een bijdrage hebben geleverd aan de
gedraging die het gevaar voor schade hebben doen ontstaan. Deze bijdrage kan;
 Actief;
 Ondersteunend; of
 Passief zijn
 Waarbij geen eenheid naar plaats en tijd is vereist
o Subjectief  er moet sprake zijn van bewust gezamenlijk optreden, opzet op het
toebrengen van schade is niet vereist
 De kans op het toebrengen van schade had de individuele deelnemer moeten weerhouden
(dit levert een individuele OD op)  gezamenlijkheid van het groepsoptreden moet de kans
op schade hebben vergroot
o Deelnemer moest hebben/kunnen voorzien, de deelnemer moet door hebben dat er
een mogelijk is dat er schade ontstond.
o Vanwege voorzienbaarheid had deelnemer moet afzien van deelname
o Dit moet tijdig, je kan moeilijk bewijzen dat je vanaf een bepaald moment niet meer
onderdeel bent van een groep.
 In beginsel ben je nadat je je hebt onttrokken aan een deelneming, niet meer
aansprakelijk voor de schade die daarbij ontstaat, tenzij jou gedragingen een
ontwikkeling in gang hebben gezet die tot schade heeft geleid.
 De deelneming moet een OD zijn die kan worden toegerekend
o Toerekening aan individuele deelnemer o.g.v. 6:162 lid 3 BW, het wordt een
individuele persoon aangerekend dat hij heeft deelgenomen aan een bepaalde groep
o Maar: mogelijkheid art. 6:164, 165 en 169 BW.
 De schadeveroorzakende handeling moet een OD opleveren jegens het SO