WEEK 1: INLEIDING FAILLISSEMENT, SURSÉANCE VAN BETALING, WSNP EN AANSPRAKELIJKHEID VAN DE
CURATOR ....................................................................................................................................................... 3
HOORCOLLEGE ................................................................................................................................................... 3
LITERATUUR ..................................................................................................................................................... 10
COMPENDIUM............................................................................................................................................. 10
HOOFDSTUK 1: DE FAILLIETVERKLARING................................................................................................ 10
HOOFDSTUK 2: HOOFDROLSPELERS, HUN BEVOEDGHEDEN & BEKENDMAKING .................................. 12
HOOFDSTUK 3: DE BOEDEL..................................................................................................................... 15
HOOFDSTUK 5: HET VERVOLGEN VAN AANSPRAKEN DOOR OF TEGEN DE FAILLIET ............................. 16
HOOFDSTUK 7: AFWIKKELING VAN DE BOEDEL ..................................................................................... 17
HOOFDSTUK 8: HET AKKOORD IN FAILLISSEMENT ................................................................................. 20
HOOFDSTUK 12: SURSEANCE VAN BETALING......................................................................................... 23
N.J. POLAK: INSOLVENTIERECHT ................................................................................................................. 28
HOOFDSTUK 23: INLEIDING EN HET UITSPREKEN VAN DE SCHULDSANERINGSREGELING .................... 28
HOOFDSTUK 24: DE GEVOLGEN VAN DE SCHULDSANERINGSREGELING ............................................... 30
HOOFDSTUK 25: HET BESTUUR VAN DE SCHULDSANERINGSBOEDEL, DE VERIFICATIE VAN
VORDERINGEN EN HET AKKOORD .......................................................................................................... 31
HOOFDSTUK 27: TERMIJN EN BEËINDIGING VAN DE SCHULDSANERINGSREGELING, BIJZONDERE EN
SLOTBEPALINGEN ................................................................................................................................... 32
WEEK 2: FIXATIEBEGINSEL, SOORTEN SCHULDEN IN FAILLISSEMENT, ONVERSCHULDIGDE BETALING EN DE
WET HOMOLOGATIE ONDERHANDS AKKOORD ............................................................................................ 35
HOORCOLLEGE ................................................................................................................................................. 35
DEEL 1: FIXATIEBEGINSEL, SOORTEN SCHULDEN IN GAILLISSEMENT, ONVERSCHULDIGDE BETALING ...... 35
DEEL 2: WET HOMOLOGATIE ONDERHANDS AKKOORD (WHOA) ............................................................... 42
LITERATUUR ..................................................................................................................................................... 50
COMPENDIUM............................................................................................................................................. 50
HOOFDSTUK 4: FIXATIE VAN HET VERMOGEN ....................................................................................... 50
HOOFDSTUK 5: HET VERVOLGEN VAN AANSPRAKEN DOOR OF TEGEN DE FAILLIET ............................. 55
HOOFDSTUK 7: AFWIKKELING VAN DE BOEDEL ..................................................................................... 56
E.H.P BRANS EN J.H. VAN DER WEIDE: FAILLISSEMENT EN MILIEU. WAARTOE IS DE CURATOR GEHOUDEN
NA FAILLISSEMENT VAN DE ONDERNEMING? ............................................................................................ 60
R.D. VRIESENDORP EN O. SALAH: DE WHOA, EEN NIEUW HERSTRUCTURERINGSINSTRUMENT................ 62
G.A.C. ORBÀN EN S.R.F. AARTS, “DE WHOA EN DE ‘STEEN DER WIJZEN’, PANACEE OF PLACEBO.............. 67
PLACEBO F.M.J. VERSTIJLEN, ‘WHOA: OMKERING VAN WAARDEN ............................................................ 70
WEEK 3: WEDERKERIGE OVEREENKOMSTEN................................................................................................. 72
HOORCOLLEGE ................................................................................................................................................. 72
LITERATUUR ..................................................................................................................................................... 78
COMPENDIUM............................................................................................................................................. 78
HOOFDSTUK 5: DE FAILLIETVERKLARING................................................................................................ 78
HOOFDSTUK 6: OVEREENKOMST EN FAILLISSEMENT ............................................................................ 79
T.T. VAN ZANTEN: ‘HET LOT VAN DE OVEREENKOMST BIJ INSOLVENTIE’ .................................................. 83
WEEK 4: VOORRANG EN ZEKERHEIDSRECHTEN (I)......................................................................................... 87
HOORCOLLEGE ................................................................................................................................................. 87
LITERATUUR ..................................................................................................................................................... 93
COMPENDIUM............................................................................................................................................. 93
HOOFDSTUK 4: FIXATIE VAN HET VERMOGEN ....................................................................................... 93
HOOFDSTUK 7: AFWIKKELING VAN DE BOEDEL ..................................................................................... 93
HOOFDSTUK 11: VERREKENING............................................................................................................ 104
1
,J.W.A. BIEMANS, L.S. OPRAUS & M.E. WITTING: DE STRIJD OM BODEMZAKEN EN VORDERINGEN IN
FAILLISSEMENT: TWEE RECHTSONTWIKKELINGEN IN PERSPECTIEF ......................................................... 108
J.E. STADIG E.A.: VOORRADEN IN HET POST RABOBANK/REUSER- TIJDPERK ........................................... 110
A.J. VERDAAS: VERPANDING VAN VORDERINGEN EN PERSOONLIJKE AANSPRAKELIJKHEID VAN DE
CURATOR ................................................................................................................................................... 112
2
,WEEK 1: INLEIDING FAILLISSEMENT, SURSÉANCE VAN BETALING, WSNP EN AANSPRAKELIJKHEID VAN
DE CURATOR
HOORCOLLEGE
VANDAAG
• De 3 insolventieprocedures
o Faillissement
§ Aanvraag, beoordeling en rechtsmiddelen
§ De curator
§ Taak en aansprakelijkheid
§ Rechter-commissaris
o Surseance van betaling
o WSNP
FAILLISSEMENT: WAT IS EEN FAILLISSEMENT?
• Art. 1 FW
o Schuldenaar
o Toestand opgehouden te betalen
o Eigen verzoek of verzoek schuldeiser
o Rechterlijk vonnis
• Art. 6 lid 3 Fw
o Summierlijk blijken van
§ Toestand van te hebben opgehouden te betalen
§ Vordering aanvrager (indien geen eigen aangifte)
• Liquiditeitstoets (= kijken of je nu genoeg geld hebt om iedereen te betalen)
TOESTAND TE HEBBEN OPGEHOUDEN TE BETALEN
• 3 vereisten
o Pluraliteit (minimaal 2 schuldeisers)
o Eén opeisbare schuld
o De toestand (opgehouden te betalen hoeft niet te betekenen dat schuldenaar geen geld meer
heeft, hij betaalt gewoon niet meer)
• Summierlijk blijken à normale bewijsregels uit rechtsvordering gelden niet (hele korte toets; is het
aannemelijk dat is opgehouden te betalen?)
• Steunvordering achter de hand houden
• HR Säkaphen/Carrecon-Piguillet
o HR komt niet terug op pluraliteitsvereiste
o Rechtvaardiging: “dat het faillissement ten doel heeft het vermogen van de schuldenaar te
verdelen onder diens gezamenlijke schuldeisers” à er moeten minimaal 2 schuldeisers zijn
om een faillissement aan te vragen
MISBRUIK VAN BEVOEGDHEID
• Misbruik door de aanvrager
• Misbruik eigen aangifte
• HR Y
o Geen baten, alleen schulden
o Salaris curator kan ook niet betaald worden
o Doel was om in WSNP te komen via faillissement
o “De hiervoor in r.o. 3.1 weergegeven overwegingen kunnen het oordeel van het hof dragen
dat sprake is van misbruik van bevoegdheid”
3
, RECHTSMIDDELEN – TOETSING
• Rechtsmiddelen
o Schuldenaar gehoord à hoger beroep 8 dagen (art. 8 lid 1 Fw)
o Schuldenaar niet gehoord à verzet 14 dagen bij rechtbank (art. 8 lid 2 Fw)
§ Na verzet eventueel hoger beroep (art. 8 lid 3 Fw)
o Verzoeker bij afwijzing à hoger beroep 8 dagen (art. 9 lid 1 Fw)
o Verzoeker bij vernietiging in verzet à hoger beroep 8 dagen (art. 9 lid 2 Fw)
o Derdenverzet (art. 10 Fw)
§ Schuldeiser en belanghebbende
§ Eventueel hoger beroep bij afwijzing (art. 11 Fw)
o Cassatie (art. 12 Fw)
• Toetsing
o Opnieuw toetsen naar de omstandigheden op dat moment
o Ex nunc (kijken naar de huidige feiten) à HR Unitco
o Steunvordering inmiddels betaald?
HR UNITCO
• H op verzoek Unitco failliet
• Hoger beroep door H
• H stelt dat steunvorderingen niet meer aanwezig zijn door betalen (door derde) en kwijtschelding
• Hof:
o In eenmaal uitgesproken faillissement dient uitgegaan te worden van pluraliteit, tenzij
o Als H steunvorderingen door derden heeft laten betalen is dat een doorbreking van de paritas
creditorum (= het beginsel dat als iemand te weinig heeft dat zijn vermogen eerlijk over
schuldeisers verdeeld moet worden en dat niet 1 schuldeiser alles mag krijgen en de ander
niks)
o Hof kan niet uitsluiten dat H leningen is aangegaan
• Hoge Raad:
o Dit oordeel is onjuist. Hof had moeten onderzoeken of er meer schulden waren
o Het staat derden in beginsel vrij steunvorderingen te voldoen. Paritas geldt alleen bij
voldoening uit het vermogen van de schuldenaar (was in dit geval uit vermogen van iemand
anders)
o Onjuiste rechtsopvatting. Dit had het hof dan moeten onderzoeken
HR RABOBANK/WINTERS
• Winters op verzoek Rabobank failliet
• Hoger beroep
• Winters voert aan: “dat hij met een groot aantal schuldeisers een regeling tegen finale kwijting heeft
getroffen onder de voorwaarde dat het hof het faillissement vernietigt”
• Feiten: met iedereen behalve de Rabobank is een regeling getroffen
• Hoge Raad:
o “waar de steunvorderingen pas zouden worden voldaan na de vernietiging – omdat de
voldoening is toegezegd onder de voorwaarde dat die vernietiging wordt uitgesproken –
bestaan de steunvorderingen nog ten tijde van de beslissing op de faillissementsaanvraag en
is derhalve voldaan aan het pluraliteitsvereiste”
• Kortom: regelingen treffen werkt alleen als ook (door een derde) is betaald!
FAILLISSEMENT DEEL 2: DE HOOFDROLSPELERS
• Curator
o Beheer en beschikking
o Verhouding gefailleerde
§ Vennootschapsorganen
§ Inlichtingenplicht
o Taak curator
4
CURATOR ....................................................................................................................................................... 3
HOORCOLLEGE ................................................................................................................................................... 3
LITERATUUR ..................................................................................................................................................... 10
COMPENDIUM............................................................................................................................................. 10
HOOFDSTUK 1: DE FAILLIETVERKLARING................................................................................................ 10
HOOFDSTUK 2: HOOFDROLSPELERS, HUN BEVOEDGHEDEN & BEKENDMAKING .................................. 12
HOOFDSTUK 3: DE BOEDEL..................................................................................................................... 15
HOOFDSTUK 5: HET VERVOLGEN VAN AANSPRAKEN DOOR OF TEGEN DE FAILLIET ............................. 16
HOOFDSTUK 7: AFWIKKELING VAN DE BOEDEL ..................................................................................... 17
HOOFDSTUK 8: HET AKKOORD IN FAILLISSEMENT ................................................................................. 20
HOOFDSTUK 12: SURSEANCE VAN BETALING......................................................................................... 23
N.J. POLAK: INSOLVENTIERECHT ................................................................................................................. 28
HOOFDSTUK 23: INLEIDING EN HET UITSPREKEN VAN DE SCHULDSANERINGSREGELING .................... 28
HOOFDSTUK 24: DE GEVOLGEN VAN DE SCHULDSANERINGSREGELING ............................................... 30
HOOFDSTUK 25: HET BESTUUR VAN DE SCHULDSANERINGSBOEDEL, DE VERIFICATIE VAN
VORDERINGEN EN HET AKKOORD .......................................................................................................... 31
HOOFDSTUK 27: TERMIJN EN BEËINDIGING VAN DE SCHULDSANERINGSREGELING, BIJZONDERE EN
SLOTBEPALINGEN ................................................................................................................................... 32
WEEK 2: FIXATIEBEGINSEL, SOORTEN SCHULDEN IN FAILLISSEMENT, ONVERSCHULDIGDE BETALING EN DE
WET HOMOLOGATIE ONDERHANDS AKKOORD ............................................................................................ 35
HOORCOLLEGE ................................................................................................................................................. 35
DEEL 1: FIXATIEBEGINSEL, SOORTEN SCHULDEN IN GAILLISSEMENT, ONVERSCHULDIGDE BETALING ...... 35
DEEL 2: WET HOMOLOGATIE ONDERHANDS AKKOORD (WHOA) ............................................................... 42
LITERATUUR ..................................................................................................................................................... 50
COMPENDIUM............................................................................................................................................. 50
HOOFDSTUK 4: FIXATIE VAN HET VERMOGEN ....................................................................................... 50
HOOFDSTUK 5: HET VERVOLGEN VAN AANSPRAKEN DOOR OF TEGEN DE FAILLIET ............................. 55
HOOFDSTUK 7: AFWIKKELING VAN DE BOEDEL ..................................................................................... 56
E.H.P BRANS EN J.H. VAN DER WEIDE: FAILLISSEMENT EN MILIEU. WAARTOE IS DE CURATOR GEHOUDEN
NA FAILLISSEMENT VAN DE ONDERNEMING? ............................................................................................ 60
R.D. VRIESENDORP EN O. SALAH: DE WHOA, EEN NIEUW HERSTRUCTURERINGSINSTRUMENT................ 62
G.A.C. ORBÀN EN S.R.F. AARTS, “DE WHOA EN DE ‘STEEN DER WIJZEN’, PANACEE OF PLACEBO.............. 67
PLACEBO F.M.J. VERSTIJLEN, ‘WHOA: OMKERING VAN WAARDEN ............................................................ 70
WEEK 3: WEDERKERIGE OVEREENKOMSTEN................................................................................................. 72
HOORCOLLEGE ................................................................................................................................................. 72
LITERATUUR ..................................................................................................................................................... 78
COMPENDIUM............................................................................................................................................. 78
HOOFDSTUK 5: DE FAILLIETVERKLARING................................................................................................ 78
HOOFDSTUK 6: OVEREENKOMST EN FAILLISSEMENT ............................................................................ 79
T.T. VAN ZANTEN: ‘HET LOT VAN DE OVEREENKOMST BIJ INSOLVENTIE’ .................................................. 83
WEEK 4: VOORRANG EN ZEKERHEIDSRECHTEN (I)......................................................................................... 87
HOORCOLLEGE ................................................................................................................................................. 87
LITERATUUR ..................................................................................................................................................... 93
COMPENDIUM............................................................................................................................................. 93
HOOFDSTUK 4: FIXATIE VAN HET VERMOGEN ....................................................................................... 93
HOOFDSTUK 7: AFWIKKELING VAN DE BOEDEL ..................................................................................... 93
HOOFDSTUK 11: VERREKENING............................................................................................................ 104
1
,J.W.A. BIEMANS, L.S. OPRAUS & M.E. WITTING: DE STRIJD OM BODEMZAKEN EN VORDERINGEN IN
FAILLISSEMENT: TWEE RECHTSONTWIKKELINGEN IN PERSPECTIEF ......................................................... 108
J.E. STADIG E.A.: VOORRADEN IN HET POST RABOBANK/REUSER- TIJDPERK ........................................... 110
A.J. VERDAAS: VERPANDING VAN VORDERINGEN EN PERSOONLIJKE AANSPRAKELIJKHEID VAN DE
CURATOR ................................................................................................................................................... 112
2
,WEEK 1: INLEIDING FAILLISSEMENT, SURSÉANCE VAN BETALING, WSNP EN AANSPRAKELIJKHEID VAN
DE CURATOR
HOORCOLLEGE
VANDAAG
• De 3 insolventieprocedures
o Faillissement
§ Aanvraag, beoordeling en rechtsmiddelen
§ De curator
§ Taak en aansprakelijkheid
§ Rechter-commissaris
o Surseance van betaling
o WSNP
FAILLISSEMENT: WAT IS EEN FAILLISSEMENT?
• Art. 1 FW
o Schuldenaar
o Toestand opgehouden te betalen
o Eigen verzoek of verzoek schuldeiser
o Rechterlijk vonnis
• Art. 6 lid 3 Fw
o Summierlijk blijken van
§ Toestand van te hebben opgehouden te betalen
§ Vordering aanvrager (indien geen eigen aangifte)
• Liquiditeitstoets (= kijken of je nu genoeg geld hebt om iedereen te betalen)
TOESTAND TE HEBBEN OPGEHOUDEN TE BETALEN
• 3 vereisten
o Pluraliteit (minimaal 2 schuldeisers)
o Eén opeisbare schuld
o De toestand (opgehouden te betalen hoeft niet te betekenen dat schuldenaar geen geld meer
heeft, hij betaalt gewoon niet meer)
• Summierlijk blijken à normale bewijsregels uit rechtsvordering gelden niet (hele korte toets; is het
aannemelijk dat is opgehouden te betalen?)
• Steunvordering achter de hand houden
• HR Säkaphen/Carrecon-Piguillet
o HR komt niet terug op pluraliteitsvereiste
o Rechtvaardiging: “dat het faillissement ten doel heeft het vermogen van de schuldenaar te
verdelen onder diens gezamenlijke schuldeisers” à er moeten minimaal 2 schuldeisers zijn
om een faillissement aan te vragen
MISBRUIK VAN BEVOEGDHEID
• Misbruik door de aanvrager
• Misbruik eigen aangifte
• HR Y
o Geen baten, alleen schulden
o Salaris curator kan ook niet betaald worden
o Doel was om in WSNP te komen via faillissement
o “De hiervoor in r.o. 3.1 weergegeven overwegingen kunnen het oordeel van het hof dragen
dat sprake is van misbruik van bevoegdheid”
3
, RECHTSMIDDELEN – TOETSING
• Rechtsmiddelen
o Schuldenaar gehoord à hoger beroep 8 dagen (art. 8 lid 1 Fw)
o Schuldenaar niet gehoord à verzet 14 dagen bij rechtbank (art. 8 lid 2 Fw)
§ Na verzet eventueel hoger beroep (art. 8 lid 3 Fw)
o Verzoeker bij afwijzing à hoger beroep 8 dagen (art. 9 lid 1 Fw)
o Verzoeker bij vernietiging in verzet à hoger beroep 8 dagen (art. 9 lid 2 Fw)
o Derdenverzet (art. 10 Fw)
§ Schuldeiser en belanghebbende
§ Eventueel hoger beroep bij afwijzing (art. 11 Fw)
o Cassatie (art. 12 Fw)
• Toetsing
o Opnieuw toetsen naar de omstandigheden op dat moment
o Ex nunc (kijken naar de huidige feiten) à HR Unitco
o Steunvordering inmiddels betaald?
HR UNITCO
• H op verzoek Unitco failliet
• Hoger beroep door H
• H stelt dat steunvorderingen niet meer aanwezig zijn door betalen (door derde) en kwijtschelding
• Hof:
o In eenmaal uitgesproken faillissement dient uitgegaan te worden van pluraliteit, tenzij
o Als H steunvorderingen door derden heeft laten betalen is dat een doorbreking van de paritas
creditorum (= het beginsel dat als iemand te weinig heeft dat zijn vermogen eerlijk over
schuldeisers verdeeld moet worden en dat niet 1 schuldeiser alles mag krijgen en de ander
niks)
o Hof kan niet uitsluiten dat H leningen is aangegaan
• Hoge Raad:
o Dit oordeel is onjuist. Hof had moeten onderzoeken of er meer schulden waren
o Het staat derden in beginsel vrij steunvorderingen te voldoen. Paritas geldt alleen bij
voldoening uit het vermogen van de schuldenaar (was in dit geval uit vermogen van iemand
anders)
o Onjuiste rechtsopvatting. Dit had het hof dan moeten onderzoeken
HR RABOBANK/WINTERS
• Winters op verzoek Rabobank failliet
• Hoger beroep
• Winters voert aan: “dat hij met een groot aantal schuldeisers een regeling tegen finale kwijting heeft
getroffen onder de voorwaarde dat het hof het faillissement vernietigt”
• Feiten: met iedereen behalve de Rabobank is een regeling getroffen
• Hoge Raad:
o “waar de steunvorderingen pas zouden worden voldaan na de vernietiging – omdat de
voldoening is toegezegd onder de voorwaarde dat die vernietiging wordt uitgesproken –
bestaan de steunvorderingen nog ten tijde van de beslissing op de faillissementsaanvraag en
is derhalve voldaan aan het pluraliteitsvereiste”
• Kortom: regelingen treffen werkt alleen als ook (door een derde) is betaald!
FAILLISSEMENT DEEL 2: DE HOOFDROLSPELERS
• Curator
o Beheer en beschikking
o Verhouding gefailleerde
§ Vennootschapsorganen
§ Inlichtingenplicht
o Taak curator
4
