Colleges samenvatting Psychologie Als Wetenschap + volledige testtheorie

Psychologie als wetenschap
Doelen;

 Kan de student hoofdstromingen uit de psychologische wetenschap
onderscheiden;
 Kent de student de wetenschapsfilosofische kaders waarbinnen de
psychologie als wetenschap zich heeft ontwikkeld;
 Weet de student op welke gronden wetenschap en niet-wetenschap van elkaar
worden onderscheiden;
 Kent de student verschillende belangrijke vraagstukken die binnen de
psychologie als wetenschap centraal staan;
 Kent de student de belangrijkste uitdagingen voor de psychologie (als
wetenschap) in het verleden, heden, en de nabije toekomst, met het oog op
onder andere uitvoering van onderzoek, wetenschapscommunicatie, en
maatschappelijke toepassingen van kennis;
 Leert de student het wetenschapssysteem kennen, en kan de student een
onderscheid maken tussen integer en niet-integer handelen binnen de
(psychologische) wetenschap;
 Is de student in staat onderzoeksresultaten kritisch te beschouwen, en in het
licht te plaatsen van theorievorming, en op basis hiervan een paper te
schrijven;
 Heeft de student kennis en begrip van de basisbegrippen, de mogelijkheden
en de beperkingen van de testtheorie zoals toegepast binnen de psychologie;
 Kan de student uitkomsten van relevante statistische analyses voor de
beoordeling van de betrouwbaarheid en validiteit van tests uitvoeren en
interpreteren;
 Is de student bekend met de COTAN en haar wijze van beoordeling van tests;
 Kan de student informatie over betrouwbaarheid en validiteit interpreteren en
integreren in een wetenschappelijk onderbouwde conclusie ten aanzien van
een test;
 Kan de student kennis over wetenschap op basaal niveau toepassen in het
schrijven van een adviesrapport over een binnen het vakgebied vallend
maatschappelijke onderwerp;

,Transparant; het onderzoeksproces is stap voor stap helder en volledig
beschreven
Reproduceerbaar; het onderzoek kan nog een keer uitgevoerd worden,
precies zoals het eerder ook is uitgevoerd
Replicatie; een studie vindt hetzelfde resultaat als een eerdere studie

Onderdeterminatie; er zijn altijd meerdere mogelijke verklaringen voor
een bepaald patroon in de data

Psychologie; de wetenschappelijke studie van het brein, de cognitie en
het gedrag
- Brein; structuur en functioneren van hersenen
- Cognitie; informatieverwerking (waarneming, gedachten, emoties,
gevoelens etc.)
- Gedrag; alle acties van het lichaam (blozen, lopen,
pupilveranderingen, hartslag etc.)

Theorie; een set van onderling verbonden claims die toetsbaar is (deels
of geheel)
Hypothese; een claim over de relatie tussen constructen die volt uit een
theorie
Variabelen; observaties die verschillende waarden kunnen aannemen
Voorspelling; een verwacht patroon van data in studieopzet (o.b.v. een
hypothese)
Data; records van observaties

Jingle denkfout; ten onrechte aannemen dat dingen hetzelfde zijn omdat
deze met dezelfde term worden aangeduid (bv ‘adaptief’ in biologie vs in
de psychologie)
Jangle denkfout; ten onrechte aannemen dat dingen verschillen omdat
deze met verschillende termen worden aangeduid (bv ‘sensitieve’ en
‘kritieke’ perioden)

Soorten onderzoek & samenwerking;




Wetenschapsfilosofie;
- Wat kwalificeert als wetenschap
- Hoe waar zijn wetenschappelijke uitspraken
- Hoe moet wetenschap bedreven worden
- Wat is het doel van wetenschap

, Mertoniaanse normen; een goede manier om de wetenschap te
bedrijven
- Communisme; het is goed als wetenschapper om de data van je
onderzoek openbaar te maken
- Universalisme; het zou niet moeten uitmaken wie de uitspraak
doet
- Belangeloosheid; je wilt dat onderzoekers geen belangen hebben
bij het onderzoek
- Georganiseerde skepsis; de gemeenschap moet een gezonde
sceptische houding moet hebben tegenover de resultaten
Deductie; gebruik van logica met premissen en gevolgstrekking/
conclusie; “als, dan”
 een conclusie is alleen bruikbaar wanneer de premissen waar zijn
(volgens Bacon)  hoe vaker je dezelfde observatie doet, hoe groter de
waarheid van de waarneming
Inductie; o.b.v. observaties de wereld beschrijven
Demarcatie; een waarneming die in tegenspraak is met de theorie;
alleen een theorie die falsifieerbaar is, is wetenschappelijk
Falsificatie; met zekerheid kunnen zeggen dat een bepaalde conclusie
niet correct is & berust op observaties  deze zijn echter vaak theorie-
afhankelijk en subjectief  daarmee is het dus maar de vraag of
falsificatie mogelijk is

Metafysisch realisme; er bestaat een externe, van onze geest en
waarneming onafhankelijke wereld
Epistemisch realisme; wij kunnen objectieve kennis krijgen van de
externe werkelijkheid

Volgens Kant; inductie brengt ons niet bij de waarheid & er bestaat geen
realiteit, onze geest creëert dit
Volgens Popper; Kant heeft gelijk wat betreft inductie, maar hij was het
niet eens met zijn conclusie, want hier schiet je niks mee op  we moeten
toe naar basis-observaties (i.p.v. theorie-afhankelijke observaties);
observaties die los staan van een theorie

Ad hoc verklaringen; verklaringen waardoor bewijs tegen een theorie
verklaard wordt; echter hoeven deze verklaringen niet waar te zijn  de
falsificatie wordt niet geaccepteerd

Positieve heuristiek; onderzoek dat theorie versterkt (wel doen)
Negatieve heuristiek; onderzoek dat harde kern aantast (niet doen)

Volgens Kuhn; paradigma’s gebruiken om een theorie te testen;