Samenvatting Eigentijdse Geschiedenis 1914-heden
Tentamen voorbereiding
Week 1: Oorlog, revolutie en opkomst van nieuwe ideologieën
De 20e eeuw bestond uit een Janus gezicht; een eeuw met twee kanten. Aan de ene kant
vooruitgang, utopie en de hoop op veiligheid en aan de andere kant destructie, vernietiging en
bedreiging van de veiligheid.
Waarom startte WOI? Cultureel gezien kon het uitgelegd worden als de sfeer van deze periode.
Daarnaast was er militair gezien een gehele oorlog al gepland via het Von Schlieffenplan. Er waren
complottheorieën en ‘arms race’.
Daarnaast waren er factoren die WOI lieten beginnen: mislukt leiderschap, internationale en
binnenlandse factoren.
(1) Wapenwedloop (2) Militaire oorlogsplanning (3) De geest van de tijd (4) Conspiracy uitkomst (5)
Sleepwalkers (= elite dachten niet dat het zou uitlopen tot zo’n grote oorlog).
Beatrice de Graaf, ‘De Historisering van Veiligheid’, Tijdschrift voor Geschiedenis, 125 (2012)
Veiligheid = de geanticipeerde staat om in de toekomst ongedeerd te zijn. Daarom zijn alle
securitiseringsmaatregelen gericht op de toekomst, maar worden ze geïmplementeerd in het heden.
Veiligheid is subjectief, een sociale constructie. Referent subject is de bedreiging en referent object is
de bedreigde.
Bronkritiek, hoe? Betrouwbaarheid, auteur, context, datum, beoogd publiek en type document.
Volgorde WOI:
I. Euforie onder de bevolking bij het uitbreken
II. Duitsers komen met het Von Schlieffenplan
III. Er ontstaat een Britse Blokkade: bedoeling om Britse economie te ontwrichten.
IV. Voedseltekorten en ondervoeding in Europa
V. Oorlogsspanningen creëerden sociale, economische en politieke spanningen.
VI. In 1917 kwam de Russische Revolutie: bolsjewieken/communisten streefden naar
herstructurering van de maatschappij
VII. 14 punten van Woodrow Wilson
VIII. In 1918 kwam het Verdrag van Versailles
Na WOI:
I. Japan kwam op als nieuwe macht
II. In 1922 werd de Sovjet-Unie opgericht waar eerst Lenin en daarna Stalin aan de macht kwam
en het communisme zo groeide.
III. Het fascisme kwam op in Italië
IV. Italië, Hongarije en Polen waren onstabiel en Finland en Servië waren relatief stabiel.
Woodrow Wilson, ‘A new diplomacy: the fourteen points’. (1918)
Geschreven in 1918, na WOI. Wilson’s Amerikaanse kijk op de wereld toen: Amerikaans perspectief.
Gaat om herstel van de vrede in Europa. Een liberale kijk.
, Week 2: Interbellum & Great Depression (1930-1939):
Tentamen voorbereiding
Week 1: Oorlog, revolutie en opkomst van nieuwe ideologieën
De 20e eeuw bestond uit een Janus gezicht; een eeuw met twee kanten. Aan de ene kant
vooruitgang, utopie en de hoop op veiligheid en aan de andere kant destructie, vernietiging en
bedreiging van de veiligheid.
Waarom startte WOI? Cultureel gezien kon het uitgelegd worden als de sfeer van deze periode.
Daarnaast was er militair gezien een gehele oorlog al gepland via het Von Schlieffenplan. Er waren
complottheorieën en ‘arms race’.
Daarnaast waren er factoren die WOI lieten beginnen: mislukt leiderschap, internationale en
binnenlandse factoren.
(1) Wapenwedloop (2) Militaire oorlogsplanning (3) De geest van de tijd (4) Conspiracy uitkomst (5)
Sleepwalkers (= elite dachten niet dat het zou uitlopen tot zo’n grote oorlog).
Beatrice de Graaf, ‘De Historisering van Veiligheid’, Tijdschrift voor Geschiedenis, 125 (2012)
Veiligheid = de geanticipeerde staat om in de toekomst ongedeerd te zijn. Daarom zijn alle
securitiseringsmaatregelen gericht op de toekomst, maar worden ze geïmplementeerd in het heden.
Veiligheid is subjectief, een sociale constructie. Referent subject is de bedreiging en referent object is
de bedreigde.
Bronkritiek, hoe? Betrouwbaarheid, auteur, context, datum, beoogd publiek en type document.
Volgorde WOI:
I. Euforie onder de bevolking bij het uitbreken
II. Duitsers komen met het Von Schlieffenplan
III. Er ontstaat een Britse Blokkade: bedoeling om Britse economie te ontwrichten.
IV. Voedseltekorten en ondervoeding in Europa
V. Oorlogsspanningen creëerden sociale, economische en politieke spanningen.
VI. In 1917 kwam de Russische Revolutie: bolsjewieken/communisten streefden naar
herstructurering van de maatschappij
VII. 14 punten van Woodrow Wilson
VIII. In 1918 kwam het Verdrag van Versailles
Na WOI:
I. Japan kwam op als nieuwe macht
II. In 1922 werd de Sovjet-Unie opgericht waar eerst Lenin en daarna Stalin aan de macht kwam
en het communisme zo groeide.
III. Het fascisme kwam op in Italië
IV. Italië, Hongarije en Polen waren onstabiel en Finland en Servië waren relatief stabiel.
Woodrow Wilson, ‘A new diplomacy: the fourteen points’. (1918)
Geschreven in 1918, na WOI. Wilson’s Amerikaanse kijk op de wereld toen: Amerikaans perspectief.
Gaat om herstel van de vrede in Europa. Een liberale kijk.
, Week 2: Interbellum & Great Depression (1930-1939):
