Samenvatting Arbeidsmarktbeleid
Week 1 Arbeid en arbeidsethos
Arbeid: Alle moeite of inspanning van lichamelijke of geestelijke aard om iets te
verrichten, te verkrijgen of tot stand te brengen dat nuttig is voor degene die het doet,
voor zijn of haar naaste omgeving of voor de samenleving als geheel.
Classificatie van arbeid
Formeel werk: Werk waarvoor afspraken en verplichtingen gelden)
Arbeid Betaald werk Onbetaald werk
Formeel werk Werken in loondienst Vrijwilligers werk
Informeel werk Zwart werk Huishoudelijk werk
Belang van arbeid
Materiële functies arbeid -> Economisch nut
-Genereren van inkomen
-Verkrijgen of behouden van economische zelfstandigheid
Immateriële functies van arbeid -> Sociaal en psychisch nut
-Zinvolle tijdsbesteding
-Sociale contacten
-Maatschappelijk aanzien
-Ontplooiingsmogelijkheden
Maatschappelijk belang van arbeid
-Sociale functie: arbeid is samenwerking en sociale cohesie bevorderend; draagt bij
aan emancipatie en integratie achterstandsgroepen
-Welvaartsfunctie: arbeid als productiefactor draagt bij aan de economische groei
-Verdelingsfunctie: participatie in de productie impliceert een claim op het BBP
Arbeidsethos: Welke waarde kennen mensen toe aan werken?
-Traditionele arbeidsethos (lust)
Je leeft om te werken: arbeid is een lust, arbeid verheft.
-Kritische arbeidsethos (zowel lust als last)
Je werkt om te leven, arbeid is een noodzaak, arbeid hoort erbij
-Alternatieve arbeidsethos (last)
Werken is geen leven, arbeid vernedert.
Arbeidsethos bepalende factoren
-Maatschappelijke achtergrondfactoren
Cultuur, machtsverhoudingen, ideologie en geloof
-Persoonlijke achtergrondfactoren
Opvoeding, opvattingen
-Werk gerelateerde factoren
Werkinhoud, arbeidsomstandigheden, beloning en autonomie
, Historische ontwikkelingsgang arbeid
• Sacralisering -> religieuze motivering van arbeid
• Verwereldlijking -> economische verzelfstandiging van arbeid
• Vermaatschappelijking -> tijd-ruimtelijke scheiding van arbeid
• Humanisering -> vermenselijking van de arbeidsverhoudingen
• Individualisering -> op maat gesneden arbeidsverhoudingen
Arbeidsbestel
•Moderne samenlevingen worden gekenmerkt door een ver doorgevoerde
arbeidsverdeling waardoor iedereen afhankelijk is van elkaar, maar niemand in het
bijzonder van een ander.
•De samenleving wordt grotendeels geconditioneerd door arbeid; tijd- en
leefpatronen en sociale status zijn in grote mate bepaald door arbeid.
•De arbeidsmarkt is een coördinatiemechanisme waarbij de allocatieve (mensen
koppelen aan arbeidsplaatsen) en distributieve functie (als je aan een baan
gekoppeld bent, volgt ook een beloning/waardering uit) tegelijkertijd werkzaam zijn.
Arbeidsmarkt als maatschappelijke institutie
• De arbeidsmarkt is het geheel van actoren en factoren die in onderlinge interactie
en samenhang ervoor zorgen dat beschikbare en benodigde arbeid in een
samenleving, bedrijfstak of bedrijf met elkaar in balans wordt gebracht.
• De arbeidsmarkt is een fijnmazig institutioneel raamwerk waarbinnen via
regelgeving en overleg belangconflicten tussen arbeid en kapitaal vreedzaam
worden overbrugd.
• De arbeidsmarkt heeft een dichotoom karakter; de loon- en
werkgelegenheidsmarkt staat relatief los van elkaar.
Baankwaliteit afgezet tegen beloning en werkinhoud
PI -> chirurg PE -> commerciële
functies
SI SE -> schoonmaakwerk
• PI: Uitdagende goed betaalde banen voor hoger/beter opgeleiden met
promotiekansen, veel werkzekerheid, veel autonomie en complexe en/of
verantwoordelijke taken.
• PE: Arbeidsvoorwaarden redelijk, maar de werkinhoud is minder
• SI: De taakinhoud is redelijk, maar de beloningen zijn minder.
• SE: Laag betaald en laaggeschoold werk, saai, eenvoudige taken, geen of
nauwelijks promotiekansen en weinig tot geen werkzekerheid.
P=Primaire arbeidsmarkt -> arbeidsmarkt met goede beloning
S=Secundaire arbeidsmarkt -> arbeidsmarkt met niet zo goede beloning
I=Interne arbeidsmarkt -> interessant werk, uitdagend werk, werk dat bepaalde
opleidingseisen heeft
E= Externe arbeidsmarkt -> laaggeschoold werk of werk met weinig uitdaging
Week 1 Arbeid en arbeidsethos
Arbeid: Alle moeite of inspanning van lichamelijke of geestelijke aard om iets te
verrichten, te verkrijgen of tot stand te brengen dat nuttig is voor degene die het doet,
voor zijn of haar naaste omgeving of voor de samenleving als geheel.
Classificatie van arbeid
Formeel werk: Werk waarvoor afspraken en verplichtingen gelden)
Arbeid Betaald werk Onbetaald werk
Formeel werk Werken in loondienst Vrijwilligers werk
Informeel werk Zwart werk Huishoudelijk werk
Belang van arbeid
Materiële functies arbeid -> Economisch nut
-Genereren van inkomen
-Verkrijgen of behouden van economische zelfstandigheid
Immateriële functies van arbeid -> Sociaal en psychisch nut
-Zinvolle tijdsbesteding
-Sociale contacten
-Maatschappelijk aanzien
-Ontplooiingsmogelijkheden
Maatschappelijk belang van arbeid
-Sociale functie: arbeid is samenwerking en sociale cohesie bevorderend; draagt bij
aan emancipatie en integratie achterstandsgroepen
-Welvaartsfunctie: arbeid als productiefactor draagt bij aan de economische groei
-Verdelingsfunctie: participatie in de productie impliceert een claim op het BBP
Arbeidsethos: Welke waarde kennen mensen toe aan werken?
-Traditionele arbeidsethos (lust)
Je leeft om te werken: arbeid is een lust, arbeid verheft.
-Kritische arbeidsethos (zowel lust als last)
Je werkt om te leven, arbeid is een noodzaak, arbeid hoort erbij
-Alternatieve arbeidsethos (last)
Werken is geen leven, arbeid vernedert.
Arbeidsethos bepalende factoren
-Maatschappelijke achtergrondfactoren
Cultuur, machtsverhoudingen, ideologie en geloof
-Persoonlijke achtergrondfactoren
Opvoeding, opvattingen
-Werk gerelateerde factoren
Werkinhoud, arbeidsomstandigheden, beloning en autonomie
, Historische ontwikkelingsgang arbeid
• Sacralisering -> religieuze motivering van arbeid
• Verwereldlijking -> economische verzelfstandiging van arbeid
• Vermaatschappelijking -> tijd-ruimtelijke scheiding van arbeid
• Humanisering -> vermenselijking van de arbeidsverhoudingen
• Individualisering -> op maat gesneden arbeidsverhoudingen
Arbeidsbestel
•Moderne samenlevingen worden gekenmerkt door een ver doorgevoerde
arbeidsverdeling waardoor iedereen afhankelijk is van elkaar, maar niemand in het
bijzonder van een ander.
•De samenleving wordt grotendeels geconditioneerd door arbeid; tijd- en
leefpatronen en sociale status zijn in grote mate bepaald door arbeid.
•De arbeidsmarkt is een coördinatiemechanisme waarbij de allocatieve (mensen
koppelen aan arbeidsplaatsen) en distributieve functie (als je aan een baan
gekoppeld bent, volgt ook een beloning/waardering uit) tegelijkertijd werkzaam zijn.
Arbeidsmarkt als maatschappelijke institutie
• De arbeidsmarkt is het geheel van actoren en factoren die in onderlinge interactie
en samenhang ervoor zorgen dat beschikbare en benodigde arbeid in een
samenleving, bedrijfstak of bedrijf met elkaar in balans wordt gebracht.
• De arbeidsmarkt is een fijnmazig institutioneel raamwerk waarbinnen via
regelgeving en overleg belangconflicten tussen arbeid en kapitaal vreedzaam
worden overbrugd.
• De arbeidsmarkt heeft een dichotoom karakter; de loon- en
werkgelegenheidsmarkt staat relatief los van elkaar.
Baankwaliteit afgezet tegen beloning en werkinhoud
PI -> chirurg PE -> commerciële
functies
SI SE -> schoonmaakwerk
• PI: Uitdagende goed betaalde banen voor hoger/beter opgeleiden met
promotiekansen, veel werkzekerheid, veel autonomie en complexe en/of
verantwoordelijke taken.
• PE: Arbeidsvoorwaarden redelijk, maar de werkinhoud is minder
• SI: De taakinhoud is redelijk, maar de beloningen zijn minder.
• SE: Laag betaald en laaggeschoold werk, saai, eenvoudige taken, geen of
nauwelijks promotiekansen en weinig tot geen werkzekerheid.
P=Primaire arbeidsmarkt -> arbeidsmarkt met goede beloning
S=Secundaire arbeidsmarkt -> arbeidsmarkt met niet zo goede beloning
I=Interne arbeidsmarkt -> interessant werk, uitdagend werk, werk dat bepaalde
opleidingseisen heeft
E= Externe arbeidsmarkt -> laaggeschoold werk of werk met weinig uitdaging
