REFLECTIE & ETHIEK
Praktijkleren 3
Figuur 1: Logo Diakonessenhuis (Diakonessenhuis, z.d -a.)
Naam cursus: Praktijkleren 3 (GVE-3.PL3-16)
Producten: Reflectie, Ethiek en Reflecteren op bijeenkomsten
,Inhoudsopgave
A: Reflectie.............................................................................................................................................3
1. Een situatie beschrijven..................................................................................................................3
2. Betekenis geven..............................................................................................................................3
3. Onderzoeken..................................................................................................................................4
4. Alternatieven formuleren...............................................................................................................5
5. Verandering....................................................................................................................................6
B: Ethiek.................................................................................................................................................7
1. Oriëntatie.......................................................................................................................................7
1.1 Ervaren moreel probleem.........................................................................................................7
1.2 Eigen rol en gedrag...................................................................................................................7
1.3 Waarden...................................................................................................................................7
1.4 Probleem op mesoniveau.........................................................................................................7
1.5 Morele vraag.............................................................................................................................8
2. Analyse...........................................................................................................................................8
2.1 Betrokken partijen....................................................................................................................8
2.2 Tegenargumenten....................................................................................................................8
2.3 Voorargumenten....................................................................................................................10
2.4 Verantwoordelijkheden als zorgverlener in relatie tot het morele probleem........................11
3. Conclusie......................................................................................................................................11
3.1 Mijn keuze met betrekking tot de morele vraag.....................................................................11
3.2 Strategie.................................................................................................................................12
3.3 (Morele) kwaliteiten...............................................................................................................12
C: Reflecteren op de bijeenkomsten....................................................................................................13
Literatuurlijst........................................................................................................................................14
Bijlage 1: Tweede reflectieverslag........................................................................................................16
Fase 1: Ervaring/situatie...................................................................................................................16
Fase 2: Terugblikken.........................................................................................................................17
Fase 3: Bewustwording van essentiële aspecten en onderzoek.......................................................17
Fase 4: Alternatieven........................................................................................................................18
Fase 5: Uitproberen..........................................................................................................................18
Bijlage 2: Feedbackformulier ethiek.....................................................................................................19
Bijlage 3: Feedbackformulieren intervisie............................................................................................20
2
, A: Reflectie
Voor het behalen van het onderdeel ‘Reflectie en Ethiek’ heb ik dit verslag geschreven. Ik heb een
situatie gekozen uit mijn PL3-periode bij het Diakonessenhuis.
In dit verslag ga ik reflecteren op de beleefde situatie aan de hand van de reflectiewijzer. Deze is
opgebouwd uit vijf stappen:
1. Een situatie beschrijven
2. Betekenis geven
3. Onderzoeken
4. Alternatieven formuleren
5. Verandering
(Kinkhorst, 2009).
1. Een situatie beschrijven
Ik had een dagdienst. Ik stond op de braincare unit (BCU) in plaats van de leerafdeling. Ik had in
eerste instantie geen idee waar dit mee te maken had, achteraf was dit doordat er een studiedag
was.
Eén van de patiënten waar ik voor zorgde was opgenomen ter klinische observatie van recidiverende
insulten/absences, mogelijk veroorzaakt door metastasering van een long- en mammacarcinoom. Zij
was daarnaast ook bekend met epilepsie in haar voorgeschiedenis. Ik kreeg in de overdracht al te
horen dat het moeilijk was om contact met haar te leggen en dat we weinig wisten over de
normaliteit van het gedrag van mevrouw, aangezien wij geen nummer hadden van haar eerste
contactpersoon (zoon). Dit leek mij een leuke uitdaging.
Mijn taak was om deze mevrouw uit bed te krijgen, haar lekker op te frissen en te zorgen dat zij ging
ontbijten. Zoals bij elke dagdienst liep ik de kamer in een groette ik mevrouw. Ik stelde mijzelf voor.
Mevrouw keek mij als een boer met kiespijn aan en gaf geen antwoord. Ik vroeg hoe zij had geslapen,
zij antwoorde hierop: ‘Slecht’ en ze zuchtte diep. Ze draaide zich direct weer om in haar bed en kroop
onder de dekens. Mevrouw leek niet in gesprek te willen gaan en reageerde niet tot nauwelijks op
mij. Bij het geven van de medicatie en na het krijgen van het ontbijt merkte ik al dat mevrouw niet
van plan was om te gaan eten/drinken en de pillen in te nemen. Bij in gesprek gaan met mevrouw
waren de enige antwoorden die uit mevrouw kwamen: nee, ik kan het niet, ik ben ziek en ik wil
slapen.
Ik zag een patiënt voor me die behoorlijk passief en onbereikbaar was en ik kon geen dialoog met
haar aangaan. Uit paniek ging ik naar mijn begeleider, ik gaf aan dat zij zowel niet gewassen wilde
worden als dat zij wilde eten. Mijn begeleider gaf aan dat ik dan maar moest gaan wassen en kijken
hoe ver ik kwam. Daarnaast moest ik het toch nog een keer proberen met eten en de pillen moest zij
innemen. Hierdoor trad er een gevoel van irritatie bij mij op, maar ook van machteloosheid en
radeloosheid. Ik wist niet precies wat er met deze mevrouw aan de hand was, er gingen allerlei
gedachten door mijn hoofd. Heeft zij een delier, depressie, zit zij tegen palliatief aan, is zij gewoon zo
of doe ik iets verkeerd. Misschien is mijn hele houding naar haar toe wel niet goed. En wat ik nu ga
doen, is dat geen dwang? Zo voelde het wel.
2. Betekenis geven
Ik moest mevrouw dan toch zo ver krijgen, ik vind het verschrikkelijk om iemand zo te
pushen/dwingen, ondanks dat het misschien beter is voor de patiënt. Daarnaast had ik te weinig
achtergrondkennis over de casus om mijn gevoel te kunnen bevestigen/ontkrachten.
Uiteindelijk ben ik mevrouw blijven stimuleren. Na meerdere malen voorstellen en uiteindelijk
3
Praktijkleren 3
Figuur 1: Logo Diakonessenhuis (Diakonessenhuis, z.d -a.)
Naam cursus: Praktijkleren 3 (GVE-3.PL3-16)
Producten: Reflectie, Ethiek en Reflecteren op bijeenkomsten
,Inhoudsopgave
A: Reflectie.............................................................................................................................................3
1. Een situatie beschrijven..................................................................................................................3
2. Betekenis geven..............................................................................................................................3
3. Onderzoeken..................................................................................................................................4
4. Alternatieven formuleren...............................................................................................................5
5. Verandering....................................................................................................................................6
B: Ethiek.................................................................................................................................................7
1. Oriëntatie.......................................................................................................................................7
1.1 Ervaren moreel probleem.........................................................................................................7
1.2 Eigen rol en gedrag...................................................................................................................7
1.3 Waarden...................................................................................................................................7
1.4 Probleem op mesoniveau.........................................................................................................7
1.5 Morele vraag.............................................................................................................................8
2. Analyse...........................................................................................................................................8
2.1 Betrokken partijen....................................................................................................................8
2.2 Tegenargumenten....................................................................................................................8
2.3 Voorargumenten....................................................................................................................10
2.4 Verantwoordelijkheden als zorgverlener in relatie tot het morele probleem........................11
3. Conclusie......................................................................................................................................11
3.1 Mijn keuze met betrekking tot de morele vraag.....................................................................11
3.2 Strategie.................................................................................................................................12
3.3 (Morele) kwaliteiten...............................................................................................................12
C: Reflecteren op de bijeenkomsten....................................................................................................13
Literatuurlijst........................................................................................................................................14
Bijlage 1: Tweede reflectieverslag........................................................................................................16
Fase 1: Ervaring/situatie...................................................................................................................16
Fase 2: Terugblikken.........................................................................................................................17
Fase 3: Bewustwording van essentiële aspecten en onderzoek.......................................................17
Fase 4: Alternatieven........................................................................................................................18
Fase 5: Uitproberen..........................................................................................................................18
Bijlage 2: Feedbackformulier ethiek.....................................................................................................19
Bijlage 3: Feedbackformulieren intervisie............................................................................................20
2
, A: Reflectie
Voor het behalen van het onderdeel ‘Reflectie en Ethiek’ heb ik dit verslag geschreven. Ik heb een
situatie gekozen uit mijn PL3-periode bij het Diakonessenhuis.
In dit verslag ga ik reflecteren op de beleefde situatie aan de hand van de reflectiewijzer. Deze is
opgebouwd uit vijf stappen:
1. Een situatie beschrijven
2. Betekenis geven
3. Onderzoeken
4. Alternatieven formuleren
5. Verandering
(Kinkhorst, 2009).
1. Een situatie beschrijven
Ik had een dagdienst. Ik stond op de braincare unit (BCU) in plaats van de leerafdeling. Ik had in
eerste instantie geen idee waar dit mee te maken had, achteraf was dit doordat er een studiedag
was.
Eén van de patiënten waar ik voor zorgde was opgenomen ter klinische observatie van recidiverende
insulten/absences, mogelijk veroorzaakt door metastasering van een long- en mammacarcinoom. Zij
was daarnaast ook bekend met epilepsie in haar voorgeschiedenis. Ik kreeg in de overdracht al te
horen dat het moeilijk was om contact met haar te leggen en dat we weinig wisten over de
normaliteit van het gedrag van mevrouw, aangezien wij geen nummer hadden van haar eerste
contactpersoon (zoon). Dit leek mij een leuke uitdaging.
Mijn taak was om deze mevrouw uit bed te krijgen, haar lekker op te frissen en te zorgen dat zij ging
ontbijten. Zoals bij elke dagdienst liep ik de kamer in een groette ik mevrouw. Ik stelde mijzelf voor.
Mevrouw keek mij als een boer met kiespijn aan en gaf geen antwoord. Ik vroeg hoe zij had geslapen,
zij antwoorde hierop: ‘Slecht’ en ze zuchtte diep. Ze draaide zich direct weer om in haar bed en kroop
onder de dekens. Mevrouw leek niet in gesprek te willen gaan en reageerde niet tot nauwelijks op
mij. Bij het geven van de medicatie en na het krijgen van het ontbijt merkte ik al dat mevrouw niet
van plan was om te gaan eten/drinken en de pillen in te nemen. Bij in gesprek gaan met mevrouw
waren de enige antwoorden die uit mevrouw kwamen: nee, ik kan het niet, ik ben ziek en ik wil
slapen.
Ik zag een patiënt voor me die behoorlijk passief en onbereikbaar was en ik kon geen dialoog met
haar aangaan. Uit paniek ging ik naar mijn begeleider, ik gaf aan dat zij zowel niet gewassen wilde
worden als dat zij wilde eten. Mijn begeleider gaf aan dat ik dan maar moest gaan wassen en kijken
hoe ver ik kwam. Daarnaast moest ik het toch nog een keer proberen met eten en de pillen moest zij
innemen. Hierdoor trad er een gevoel van irritatie bij mij op, maar ook van machteloosheid en
radeloosheid. Ik wist niet precies wat er met deze mevrouw aan de hand was, er gingen allerlei
gedachten door mijn hoofd. Heeft zij een delier, depressie, zit zij tegen palliatief aan, is zij gewoon zo
of doe ik iets verkeerd. Misschien is mijn hele houding naar haar toe wel niet goed. En wat ik nu ga
doen, is dat geen dwang? Zo voelde het wel.
2. Betekenis geven
Ik moest mevrouw dan toch zo ver krijgen, ik vind het verschrikkelijk om iemand zo te
pushen/dwingen, ondanks dat het misschien beter is voor de patiënt. Daarnaast had ik te weinig
achtergrondkennis over de casus om mijn gevoel te kunnen bevestigen/ontkrachten.
Uiteindelijk ben ik mevrouw blijven stimuleren. Na meerdere malen voorstellen en uiteindelijk
3
