Hoorcolleges Functionele Anatomie Richard Jaspers
Hoorcollege 1 – Functionele spiermorfologie I:
HC 1.1
Fysieke fitheid: ouder worden, chronische aandoeningen, gewoon boodschappen
doen.
Als je spieren rekt treedt er een rekreflex op extreem bij cerebrale parese
Cerebrale parese: hersenverlamming
- Kan leiden tot:
o Bewegingsbeperkingen
o Dwangstanden
o Krachtverlies
o Spasticiteit
- Prevalentie: 2/1000
Oorzaken dwangstanden in CP:
- Primair neurologische oorzaak en verstoorde balans in mate van activiteit van
agonist en antagonist
- Secundair afwijkingen in de ontwikkeling van spieren, gewrichten en
bindweefsel??
Onderzoek naar de plantair flexoren:
- Loopanalyse
- Spiermorfologie
- Spasticiteit
Vb. kliniek: Behandeling CP: ortheses, fysio, zenuwbanen doorsnijden (risotomie),
gipsen, botuline toxine, spieren/pezen verlengen.
Verbeteringen voor behandeling: inzicht krijgen in kennis over spieren
Vb. sport:
Piekvermogen vs. Duurvermogen, maar er zijn een tal van sporten met een
combinatie.
Spierzwakte: spierbeschadiging en atrofie.
Naarmate je ouder wordt herstellen spieren minder snel.
Kennis over de bouw en functie van skeletspieren is dus heel belangrijk!
Functionele anatomie en spiermorfologie zijn relevant voor de sportpraktijk en
in de kliniek bij behandeling van neuromusculaire en musculo-skeletale
aandoeningen.
, HC 1.2
Bouw van een spier:
Aan de spierbuik zit een pees, deze zit vast aan het bot. De spierbuik bestaat uit
spiervezels. Om deze vezels en om de spierbundel zit bindweefsel. De spier en pees
samen heet het spier-pees complex.
Dus: spierbuik spierfascicle spiervezel myofibril
Bindweefsel om de structuren heen:
- Om de spierbuik: epimysium
- Om de spierfascile: perimysium
- Om de spiervezel: endomysium
Bouw van een spiervezel:
Sarcolemma myofibril myofilamenten actine, myosine & titine
Sarcolemma: membraan om de spiervezel heen
Titine: loopt parallel aan myosine netjes uitlijnen
z-lijn: ophanging actine filamenten
Titine geeft soort beperking voor hoever je de sarcomeer kunt uitrekken.
Op actine zitten troponine en tropomyosine: maken de bindingsplaatsen vrij voor
myosine.
Nebuline: loopt langs actine: lengte van actine handhaven
Afbeelding sarcomeer:
- Donkere banden: overlap actine en myosine
o A band – anisotrophisch
- Lichte banden: geen overlap
o I band – isotrophisch
- M-lijn: plaats waar beide myosine’s aan elkaar vast zitten
- H-zone: daar waar geen crossbridges zijn.
Spieractivatie:
1. Actiepotentiaal verplaatst zich over zenuwvezel
2. Potentiaal komt aan bij de motorische eindplaat
3. Acetylcholine komt vrij en bindt aan de spiervezel
4. Actiepotentiaal verplaatst zich over het sarcolemma en door de spier via de t-
tubuli
5. Sarcoplasmatisch reticulum laat Ca2+ vrij
6. Calcium bindt aan troponine
7. Complex draait waardoor bindingsplaatsen op actine vrijkomen en myosine
kan binden
Hoorcollege 1 – Functionele spiermorfologie I:
HC 1.1
Fysieke fitheid: ouder worden, chronische aandoeningen, gewoon boodschappen
doen.
Als je spieren rekt treedt er een rekreflex op extreem bij cerebrale parese
Cerebrale parese: hersenverlamming
- Kan leiden tot:
o Bewegingsbeperkingen
o Dwangstanden
o Krachtverlies
o Spasticiteit
- Prevalentie: 2/1000
Oorzaken dwangstanden in CP:
- Primair neurologische oorzaak en verstoorde balans in mate van activiteit van
agonist en antagonist
- Secundair afwijkingen in de ontwikkeling van spieren, gewrichten en
bindweefsel??
Onderzoek naar de plantair flexoren:
- Loopanalyse
- Spiermorfologie
- Spasticiteit
Vb. kliniek: Behandeling CP: ortheses, fysio, zenuwbanen doorsnijden (risotomie),
gipsen, botuline toxine, spieren/pezen verlengen.
Verbeteringen voor behandeling: inzicht krijgen in kennis over spieren
Vb. sport:
Piekvermogen vs. Duurvermogen, maar er zijn een tal van sporten met een
combinatie.
Spierzwakte: spierbeschadiging en atrofie.
Naarmate je ouder wordt herstellen spieren minder snel.
Kennis over de bouw en functie van skeletspieren is dus heel belangrijk!
Functionele anatomie en spiermorfologie zijn relevant voor de sportpraktijk en
in de kliniek bij behandeling van neuromusculaire en musculo-skeletale
aandoeningen.
, HC 1.2
Bouw van een spier:
Aan de spierbuik zit een pees, deze zit vast aan het bot. De spierbuik bestaat uit
spiervezels. Om deze vezels en om de spierbundel zit bindweefsel. De spier en pees
samen heet het spier-pees complex.
Dus: spierbuik spierfascicle spiervezel myofibril
Bindweefsel om de structuren heen:
- Om de spierbuik: epimysium
- Om de spierfascile: perimysium
- Om de spiervezel: endomysium
Bouw van een spiervezel:
Sarcolemma myofibril myofilamenten actine, myosine & titine
Sarcolemma: membraan om de spiervezel heen
Titine: loopt parallel aan myosine netjes uitlijnen
z-lijn: ophanging actine filamenten
Titine geeft soort beperking voor hoever je de sarcomeer kunt uitrekken.
Op actine zitten troponine en tropomyosine: maken de bindingsplaatsen vrij voor
myosine.
Nebuline: loopt langs actine: lengte van actine handhaven
Afbeelding sarcomeer:
- Donkere banden: overlap actine en myosine
o A band – anisotrophisch
- Lichte banden: geen overlap
o I band – isotrophisch
- M-lijn: plaats waar beide myosine’s aan elkaar vast zitten
- H-zone: daar waar geen crossbridges zijn.
Spieractivatie:
1. Actiepotentiaal verplaatst zich over zenuwvezel
2. Potentiaal komt aan bij de motorische eindplaat
3. Acetylcholine komt vrij en bindt aan de spiervezel
4. Actiepotentiaal verplaatst zich over het sarcolemma en door de spier via de t-
tubuli
5. Sarcoplasmatisch reticulum laat Ca2+ vrij
6. Calcium bindt aan troponine
7. Complex draait waardoor bindingsplaatsen op actine vrijkomen en myosine
kan binden
