HOOFDSTUK 3
3.1 kenmerken van de industriële samenleving
Het gebruiken van machines en energiebronnen werd pas mogelijk door een groot
aantal uitvindingen van de 18e eeuw. Ook werd het ontstaan van industrieën
mogelijk, daarvoor was meer nodig:
- energiebronnen; zoals steenkool, gas, olie, elektriciteit en atoomenergie.
- grondstoffen; deze werden deels uit Europa, deels uit de koloniën gehaald.
- zeer veel kapitaal; het meeste kapitaal(bezit van geld) werd in de
beginperiode door rijke kooplieden en banken verschaft.
- voldoende arbeidskrachten; door de machines had je veel minder arbeiders
nodig.
Mensen gingen over van jagen en verzamelen over op de akkerbouw en veeteelt. Er
veranderde dus veel in de samenleving daarom spreek men ook wel over de
industriële samenleving en alles wordt de Industriële Revolutie genoemd.
Wanneer was in de landen/werelddelen de industrialisatie ontstaan?
➔ halverwege 18e eeuw: Engeland
➔ halverwege 19e eeuw: West-Europa, VS
➔ einde 19e eeuw: Oost-Europa, Japan
➔ 20e eeuw: de meeste andere landen maar daar bleef de landbouw
belangrijker.
3.2 snelle groei van fabrieken en steden
Rijke ondernemers lieten werkplaatsen bouwen en kochten machines en
grondstoffen en lieten er veel arbeiders werken. De eerste fabrieken werden
gebouwd bij snelstromende rivieren, dat kon gebruikt worden voor de aandrijving
van de machines. Later bij de stoommachine werden de fabrieken dicht bij ijzer- en
steenkoolmijnen gebouwd. Arbeiders gingen bij de fabrieken wonen dus er kwamen
nieuwe steden.
De groei van fabrieken kwam o.a. door massaproductie, waarbij gebruik werd
gemaakt van arbeidsverdeling en de lopende band.
Nadelen massaproductie:
- er kwam een einde aan de handwerkslieden
- het was veel eentoniger
- er kwamen meer spanningen want je moest voldoen aan een bepaald tempo
, - minder aandacht aan de arbeiders als mens, ze werden nummers in een rij
Voordelen massaproductie:
- er kon sneller en goedkoper worden geproduceerd
- de massaproducten werden voor veel mensen betaalbaarder
- kapotte onderdelen konden steeds worden vervangen; vroeger werd elk product
apart gemaakt dus en het verschilde van andere producten
- er was weinig vakbekwaamheid nodig; je had niet veel kennis erover nodig
Kinderen en vrouwen kregen minder betaald dus in het begin van de
industrialisatie moesten zij vooral werken omdat dat dan goedkoper was.
Hoe was dat in een fabriek?
- werkuren; zeer lange werkdagen, 12 tot 14 uur per dag was normaal en zes
dagen in een week.
- werkomgeving; die was ongezond en gevaarlijk, er braken vaak ziekten uit
onder de arbeiders en er gebeurden veel ongelukken.
- kinderarbeid; het was al eeuwen gewoon, de gezinnen hadden geld nodig. In
fabrieken was het slechter en gevaarlijker. Ze werden heel slecht behandeld.
- werkloos; ze gingen in de fabrieken werken omdat ze anders geen inkomsten
hadden en konden ze anders niet verder leven.
- woonomstandigheden; die waren heel slecht, soms woonden families van 12
personen in 1 kamer.
- hygiëne, gezondheidszorg; er ontbrak veel, er waren bv. open riolen, geen wc’s
en waterleiding in een huis, etc.
- veiligheid; het was er niet veilig en er was geen straatverlichting en heel
weinig politie, etc.
- scholen; er waren weinig scholen omdat de meeste kinderen moesten
werken.
- vrije tijd; je had bijna geen vrije tijd en er was weinig te doen in de stad.
Dit had de regering bedacht om te verbeteren:
- werkuren; 9-10 uur werken maximaal
- werkomgeving; er kwamen veiligheidswetten, het werd daar minder
ongezond en gevaarlijk.
- kinderarbeid; er kwam een verbod op kinderarbeid. In Nederland was dat in
1874 tot 12 jaar. In 1901 was het pas goed goed gemaakt door een leerplicht in
te dienen.
- werkloos; als je werkloos was dan kreeg je een uitkering.
3.1 kenmerken van de industriële samenleving
Het gebruiken van machines en energiebronnen werd pas mogelijk door een groot
aantal uitvindingen van de 18e eeuw. Ook werd het ontstaan van industrieën
mogelijk, daarvoor was meer nodig:
- energiebronnen; zoals steenkool, gas, olie, elektriciteit en atoomenergie.
- grondstoffen; deze werden deels uit Europa, deels uit de koloniën gehaald.
- zeer veel kapitaal; het meeste kapitaal(bezit van geld) werd in de
beginperiode door rijke kooplieden en banken verschaft.
- voldoende arbeidskrachten; door de machines had je veel minder arbeiders
nodig.
Mensen gingen over van jagen en verzamelen over op de akkerbouw en veeteelt. Er
veranderde dus veel in de samenleving daarom spreek men ook wel over de
industriële samenleving en alles wordt de Industriële Revolutie genoemd.
Wanneer was in de landen/werelddelen de industrialisatie ontstaan?
➔ halverwege 18e eeuw: Engeland
➔ halverwege 19e eeuw: West-Europa, VS
➔ einde 19e eeuw: Oost-Europa, Japan
➔ 20e eeuw: de meeste andere landen maar daar bleef de landbouw
belangrijker.
3.2 snelle groei van fabrieken en steden
Rijke ondernemers lieten werkplaatsen bouwen en kochten machines en
grondstoffen en lieten er veel arbeiders werken. De eerste fabrieken werden
gebouwd bij snelstromende rivieren, dat kon gebruikt worden voor de aandrijving
van de machines. Later bij de stoommachine werden de fabrieken dicht bij ijzer- en
steenkoolmijnen gebouwd. Arbeiders gingen bij de fabrieken wonen dus er kwamen
nieuwe steden.
De groei van fabrieken kwam o.a. door massaproductie, waarbij gebruik werd
gemaakt van arbeidsverdeling en de lopende band.
Nadelen massaproductie:
- er kwam een einde aan de handwerkslieden
- het was veel eentoniger
- er kwamen meer spanningen want je moest voldoen aan een bepaald tempo
, - minder aandacht aan de arbeiders als mens, ze werden nummers in een rij
Voordelen massaproductie:
- er kon sneller en goedkoper worden geproduceerd
- de massaproducten werden voor veel mensen betaalbaarder
- kapotte onderdelen konden steeds worden vervangen; vroeger werd elk product
apart gemaakt dus en het verschilde van andere producten
- er was weinig vakbekwaamheid nodig; je had niet veel kennis erover nodig
Kinderen en vrouwen kregen minder betaald dus in het begin van de
industrialisatie moesten zij vooral werken omdat dat dan goedkoper was.
Hoe was dat in een fabriek?
- werkuren; zeer lange werkdagen, 12 tot 14 uur per dag was normaal en zes
dagen in een week.
- werkomgeving; die was ongezond en gevaarlijk, er braken vaak ziekten uit
onder de arbeiders en er gebeurden veel ongelukken.
- kinderarbeid; het was al eeuwen gewoon, de gezinnen hadden geld nodig. In
fabrieken was het slechter en gevaarlijker. Ze werden heel slecht behandeld.
- werkloos; ze gingen in de fabrieken werken omdat ze anders geen inkomsten
hadden en konden ze anders niet verder leven.
- woonomstandigheden; die waren heel slecht, soms woonden families van 12
personen in 1 kamer.
- hygiëne, gezondheidszorg; er ontbrak veel, er waren bv. open riolen, geen wc’s
en waterleiding in een huis, etc.
- veiligheid; het was er niet veilig en er was geen straatverlichting en heel
weinig politie, etc.
- scholen; er waren weinig scholen omdat de meeste kinderen moesten
werken.
- vrije tijd; je had bijna geen vrije tijd en er was weinig te doen in de stad.
Dit had de regering bedacht om te verbeteren:
- werkuren; 9-10 uur werken maximaal
- werkomgeving; er kwamen veiligheidswetten, het werd daar minder
ongezond en gevaarlijk.
- kinderarbeid; er kwam een verbod op kinderarbeid. In Nederland was dat in
1874 tot 12 jaar. In 1901 was het pas goed goed gemaakt door een leerplicht in
te dienen.
- werkloos; als je werkloos was dan kreeg je een uitkering.
