HC1 INTRODUCTIE EN LIPIDEN
Er zijn 2 essentiële vetzuren nodig vanuit de voeding.
Lipiden zijn hydrofoob.
Lipiden bestaan uit:
- vetachtige verbinding die één of meer lange apolaire koolwaterstofstaarten bevat
- esterbinding door condensatiereactie met glycerol
Koolwaterstofstaarten zijn C-atomen met H-atomen.
Lipiden hebben een esterbinding.
Esterbinding ontstaat door condensatiereactie.
Bij condensatiereactie gaat er een H2O-molecuul weg.
Lipiden hebben minimaal 1 esterbinding, meestal 3, maar grote lipiden hebben er meer.
Lipiden kunnen onderverdeeld worden in 2 soorten groepen van 3:
1. vetten en oliën (glycerol + 3 vetzuren)
2. fosfolipiden (glycerol + 2 vetzuren en fosfaatgroep)
3. wassen (langere alcoholen + langere vetzuren)
Vetten en oliën bestaat uit glycerol en 3 vetzuren.
Vetten zijn vast en dierlijk.
Oliën zijn vloeibaar en plantaardig.
Fosfolipiden bestaat uit glycerol, 2 vetzuren en fosfaatgroep.
Fosfaatgroep is de hydrofiele kop.
Wassen zijn zachte, vaste stoffen.
Wassen beschermen planten tegen waterverlies.
Wassen hebben een langere alcohol keten (itt glycerol bij vetten en oliën).
1. enkelvoudige lipiden (wassen en triglyceriden)
2. samengestelde lipiden (fosfolipiden en glycolipiden)
3. afgeleide lipiden (terpenen en steroïden)
Functies van lipiden zijn:
- brandstof
- opslag energie
- warmte isolator
- schokdemper
- oplosmiddel vitamines
- model/ stroomlijning
Apolaire koolwaterstofstaarten zijn vetzuren.
Vetzuren bestaan uit een lange koolstofketen.
Vetzuren hebben een carboxylgroep (-COOH) aan C1.
, Er zijn 2 soorten vetzuren:
- verzadigd
- onverzadigd
Verzadigd vetzuur bestaat uit 0 dubbele C-verbindingen.
Onverzadigd vetzuur bestaat uit 1 of meerdere dubbele C-verbindingen.
Vetzuur bestaat uit een carboxylgroep.
Carboxylgroep is de reactieve groep.
Carboxylgroep/ reactieve groep is hydrofiel.
Aan de carboxyl zijde ontstaat een esterbinding.
Na reactie met glycerol wordt de molecuul (lipide) hydrofoob.
Structuurformule is het molecuul uitgetekend.
Molecuulformule bestaat uit C…H…COOH.
Aan de molecuulformule is het al zichtbaar of er sprake is van verzadigd of onverzadigd vetzuur.
Bij verzadigd vetzuur is de molecuulformule: C(n)H(2n+1)COOH.
Bij onverzadigd vetzuur gaat er per dubbele binding steeds 2 H-atomen af.
Bij onverzadigd vetzuur is de molecuulformule: C(n)H(2n+1 (- aantal dubbele bindingen x2))COOH.
Er zijn 2 essentiële vetzuren nodig vanuit de voeding.
Lipiden zijn hydrofoob.
Lipiden bestaan uit:
- vetachtige verbinding die één of meer lange apolaire koolwaterstofstaarten bevat
- esterbinding door condensatiereactie met glycerol
Koolwaterstofstaarten zijn C-atomen met H-atomen.
Lipiden hebben een esterbinding.
Esterbinding ontstaat door condensatiereactie.
Bij condensatiereactie gaat er een H2O-molecuul weg.
Lipiden hebben minimaal 1 esterbinding, meestal 3, maar grote lipiden hebben er meer.
Lipiden kunnen onderverdeeld worden in 2 soorten groepen van 3:
1. vetten en oliën (glycerol + 3 vetzuren)
2. fosfolipiden (glycerol + 2 vetzuren en fosfaatgroep)
3. wassen (langere alcoholen + langere vetzuren)
Vetten en oliën bestaat uit glycerol en 3 vetzuren.
Vetten zijn vast en dierlijk.
Oliën zijn vloeibaar en plantaardig.
Fosfolipiden bestaat uit glycerol, 2 vetzuren en fosfaatgroep.
Fosfaatgroep is de hydrofiele kop.
Wassen zijn zachte, vaste stoffen.
Wassen beschermen planten tegen waterverlies.
Wassen hebben een langere alcohol keten (itt glycerol bij vetten en oliën).
1. enkelvoudige lipiden (wassen en triglyceriden)
2. samengestelde lipiden (fosfolipiden en glycolipiden)
3. afgeleide lipiden (terpenen en steroïden)
Functies van lipiden zijn:
- brandstof
- opslag energie
- warmte isolator
- schokdemper
- oplosmiddel vitamines
- model/ stroomlijning
Apolaire koolwaterstofstaarten zijn vetzuren.
Vetzuren bestaan uit een lange koolstofketen.
Vetzuren hebben een carboxylgroep (-COOH) aan C1.
, Er zijn 2 soorten vetzuren:
- verzadigd
- onverzadigd
Verzadigd vetzuur bestaat uit 0 dubbele C-verbindingen.
Onverzadigd vetzuur bestaat uit 1 of meerdere dubbele C-verbindingen.
Vetzuur bestaat uit een carboxylgroep.
Carboxylgroep is de reactieve groep.
Carboxylgroep/ reactieve groep is hydrofiel.
Aan de carboxyl zijde ontstaat een esterbinding.
Na reactie met glycerol wordt de molecuul (lipide) hydrofoob.
Structuurformule is het molecuul uitgetekend.
Molecuulformule bestaat uit C…H…COOH.
Aan de molecuulformule is het al zichtbaar of er sprake is van verzadigd of onverzadigd vetzuur.
Bij verzadigd vetzuur is de molecuulformule: C(n)H(2n+1)COOH.
Bij onverzadigd vetzuur gaat er per dubbele binding steeds 2 H-atomen af.
Bij onverzadigd vetzuur is de molecuulformule: C(n)H(2n+1 (- aantal dubbele bindingen x2))COOH.
