§ 1.1: Krimpende wereld
Achterland: het gebied aan de landzijde van een zee- of luchthaven, waarheen personen of
vracht gaan of waaruit ze worden betrokken. Vaak wordt met achterland het afzetgebied van
een zeehaven bedoeld.
Afzetgebied: gebied, landstreek waar men koopwaren, fabrieksgoederen kan afzetten,
verkoopen een nieuw afzetgebied zoeken, vinden.
Containerhaven: een deel van de haven waar uitsluitend containers worden gelost en
geladen. Het gebeurt bijna geheel automatisch. Er werken bijna geen mensen.
§ 1.2: Transport
Een van de belangrijkste motoren achter het proces van globalisering is de ontwikkeling van
de transporttechnologie.
Transport
Afstand en transport veranderen; het goederentransport heeft drie ontwikkelingen
doorgemaakt:
1. Reis- en vervoerstijden zijn gedaald
2. Reiskosten zijn gedaald
3. Infrastructuur is verbeterd
Op welke manier maakt transporttechnologie globalisering mogelijk? Het uitwisselen van
goederen, mensen en informatie is gemakkelijker geworden.
Goederen in beweging
Interactie tussen gebieden/interactietheorie van Ullman komt op gang onder 3 voorwaarden:
1. Complementariteit
Het ene gebied moet iets kunnen leveren waar in het andere gebied vraag naar is.
2. Transporteerbaarheid
De goederen moeten tegen een redelijke prijs en binnen een tijd van het ene gebied
naar het andere vervoerd kunnen worden. Hoogwaardige goederen kunnen over een
grotere afstand en met een duurder transportmiddel vervoerd worden dan
laagwaardige bulkgoederen.
3. Geen tussenliggende mogelijkheden
Containervervoer
Een van de drukste containerlijnen is die tussen Shanghai en Los Angeles.
Veranderende omstandigheden
Interactie tussen gebieden kan op 3 manieren gebeuren:
1. innovatie op transporteerbaarheid - uitvinding van de container
2. uitbreiding/verbreiding van de infrastructuur - uitbreiding van een transportnetwerk
3. verdwijnen van politieke barrières
Transportnetwerk: het geheel van transportlijnen die zijn verbonden met knooppunten
, § 1.3: De eeuw van de informatie
Communicatie- en informatietechnologie: alle technieken die het mogelijk maken informatie
van het ene punt naar het andere punt te verspreiden.
Handels- en informatiestromen ondersteunen elkaar
Richting en intensiteit van de internationale communicatie:
1. economische factoren
2. geografische factoren
3. culturele factoren
1. Economische factoren
- Informatie-uitwisseling tussen centrumlanden -> meeste geld -> beste
informatietechnologie en netwerken
- “op bestelling” produceren
- “just-in-time” leveren
2. Geografische factoren
- regel van afstandsverval = naarmate de afstand toeneemt, daalt de intensiteit van
het contact
- uitzondering: koloniale verleden
3. Culturele factoren
- hoe groter het verschil in taal en cultuur, hoe minder informatie-uitwisseling
Financiële markten zijn wereldwijd met elkaar verbonden. Hoe is dat mogelijk? Dankzij
moderne communicatie- en informatietechnologie. (bron
Kapitaal flitsen over de wereld
- investerings- en handelskapitaal
- kapitaal van particulieren en bedrijven
- flitskapitaal; enorme geldstromen die
samenhangen met de speculatie in
valutakoersen
Door welke 2 factoren wordt het aantal
internetgebruikers per werelddeel bepaald?
- omvang bevolking
- welvaartsniveau
Welke ander economische-geografisch patroon is te herkennen in deze kaart? Mondiale
verdeling van de welvaart
§ 1.4: globalisering: economisch bekeken (website)
Door het instorten van het communisme in Oost-Europa en de voormalige Sovjet-Unie en
door de toetreding van China tot de WTO (Wereldhandelsorganisatie) is de markteconomie
het leidende systeem geworden. De liberalisering (opheffen van beperkingen door de
Achterland: het gebied aan de landzijde van een zee- of luchthaven, waarheen personen of
vracht gaan of waaruit ze worden betrokken. Vaak wordt met achterland het afzetgebied van
een zeehaven bedoeld.
Afzetgebied: gebied, landstreek waar men koopwaren, fabrieksgoederen kan afzetten,
verkoopen een nieuw afzetgebied zoeken, vinden.
Containerhaven: een deel van de haven waar uitsluitend containers worden gelost en
geladen. Het gebeurt bijna geheel automatisch. Er werken bijna geen mensen.
§ 1.2: Transport
Een van de belangrijkste motoren achter het proces van globalisering is de ontwikkeling van
de transporttechnologie.
Transport
Afstand en transport veranderen; het goederentransport heeft drie ontwikkelingen
doorgemaakt:
1. Reis- en vervoerstijden zijn gedaald
2. Reiskosten zijn gedaald
3. Infrastructuur is verbeterd
Op welke manier maakt transporttechnologie globalisering mogelijk? Het uitwisselen van
goederen, mensen en informatie is gemakkelijker geworden.
Goederen in beweging
Interactie tussen gebieden/interactietheorie van Ullman komt op gang onder 3 voorwaarden:
1. Complementariteit
Het ene gebied moet iets kunnen leveren waar in het andere gebied vraag naar is.
2. Transporteerbaarheid
De goederen moeten tegen een redelijke prijs en binnen een tijd van het ene gebied
naar het andere vervoerd kunnen worden. Hoogwaardige goederen kunnen over een
grotere afstand en met een duurder transportmiddel vervoerd worden dan
laagwaardige bulkgoederen.
3. Geen tussenliggende mogelijkheden
Containervervoer
Een van de drukste containerlijnen is die tussen Shanghai en Los Angeles.
Veranderende omstandigheden
Interactie tussen gebieden kan op 3 manieren gebeuren:
1. innovatie op transporteerbaarheid - uitvinding van de container
2. uitbreiding/verbreiding van de infrastructuur - uitbreiding van een transportnetwerk
3. verdwijnen van politieke barrières
Transportnetwerk: het geheel van transportlijnen die zijn verbonden met knooppunten
, § 1.3: De eeuw van de informatie
Communicatie- en informatietechnologie: alle technieken die het mogelijk maken informatie
van het ene punt naar het andere punt te verspreiden.
Handels- en informatiestromen ondersteunen elkaar
Richting en intensiteit van de internationale communicatie:
1. economische factoren
2. geografische factoren
3. culturele factoren
1. Economische factoren
- Informatie-uitwisseling tussen centrumlanden -> meeste geld -> beste
informatietechnologie en netwerken
- “op bestelling” produceren
- “just-in-time” leveren
2. Geografische factoren
- regel van afstandsverval = naarmate de afstand toeneemt, daalt de intensiteit van
het contact
- uitzondering: koloniale verleden
3. Culturele factoren
- hoe groter het verschil in taal en cultuur, hoe minder informatie-uitwisseling
Financiële markten zijn wereldwijd met elkaar verbonden. Hoe is dat mogelijk? Dankzij
moderne communicatie- en informatietechnologie. (bron
Kapitaal flitsen over de wereld
- investerings- en handelskapitaal
- kapitaal van particulieren en bedrijven
- flitskapitaal; enorme geldstromen die
samenhangen met de speculatie in
valutakoersen
Door welke 2 factoren wordt het aantal
internetgebruikers per werelddeel bepaald?
- omvang bevolking
- welvaartsniveau
Welke ander economische-geografisch patroon is te herkennen in deze kaart? Mondiale
verdeling van de welvaart
§ 1.4: globalisering: economisch bekeken (website)
Door het instorten van het communisme in Oost-Europa en de voormalige Sovjet-Unie en
door de toetreding van China tot de WTO (Wereldhandelsorganisatie) is de markteconomie
het leidende systeem geworden. De liberalisering (opheffen van beperkingen door de
