Integrale opdracht fase 1 HBO Bestuurskunde
“De voordeur”
Afbeelding 1: De voordeur van Rijkswaterstaat Zuid-Nederland
(persoonlijke communicatie, 20 juni 2022)
Beschrijving beleidskeuze over de toekomstige inrichting van
basisrelatiemanagement binnen Rijkswaterstaat Zuid-Nederland
Voorletters en naam Mevrouw C. Riethof – van Kuyen
Studentnummer 4834604
Datum 28 juni 2022
Opleidingsinstituut NCOI
Opleiding HBO Bestuurskunde
Module Integrale opdracht fase 1 HBO Bestuurskunde
Docent Mevrouw A. van der Voort
,Voorwoord
Graag maak ik van de mogelijkheid gebruik om mij in het voorwoord aan u voor te stellen. Mijn naam
is Claudia Riethof – van Kuyen, 45 jaar en ik woon samen met mijn man en 2 honden in het fijne
Brabantse dorpje Haarsteeg.
Sinds 2001 ben ik werkzaam bij Rijkswaterstaat Zuid-Nederland, in de laatste 9 jaar als regioadviseur
binnen de afdeling Netwerkontwikkeling en Visie. Het is een breed speelveld waarin ik mij begeef en
omdat ik mij graag verder wil ontwikkelen heb ik van mijn leidinggevende de kans gekregen om de
éénjarige HBO opleiding Bestuurskunde te gaan volgen.
Wat gaat de tijd snel! Vorig jaar april gestart met de éénjarige HBO opleiding Bestuurskunde en
inmiddels de modules Projectmanagementvaardigheden, Sociologie, Overheid en Omgeving,
Professioneel en Oplossingsgericht werken, Overheid en Dienstverlening en Politiek en Bestuur
gevolgd. En nu lever ik alweer mijn laatste opdracht in; de integrale opdracht fase 1 Bestuurskunde.
Voor de integrale opdracht heb ik een beleidskeuze van het directieteam van Rijkswaterstaat Zuid-
Nederland vanuit feitelijkheden en observaties beschreven. Het betreft hier het besluit over de
toekomstige inrichting van basisrelatiemanagement binnen Rijkswaterstaat Zuid-Nederland. Met de
gevolgde modules in het achterhoofd, interessant om na te gaan of met dit besluit alle aspecten vanuit
bestuurskundigperspectief zijn betrokken.
Ondanks dat ik mijn docent (mevrouw Van der Voort) en mijn medestudenten alleen in het virtuele
klaslokaal heb mogen ontmoeten, heb ik deze lesvorm als zeer prettig ervaren. De discussies en
zoektochten die wij met elkaar hebben doorlopen waren erg leerzaam en interessant. Ik wil iedereen
daarvoor dan ook hartelijk bedanken.
Claudia Riethof – van Kuyen
Haarsteeg, 28 juni 2022
Pagina 2 van 17
, Samenvatting
Voor de uitwerking van de integrale opdracht is gekozen om een beleidskeuze, genomen door het
directieteam van Rijkswaterstaat Zuid-Nederland (RWS ZN), te beschrijven. Het betreft het besluit
over de toekomstige inrichting van basisrelatiemanagement binnen RWS ZN. Momenteel zijn drie
medewerkers verantwoordelijk voor het basisrelatiemanagement, dit zijn de basisrelatiemanagers.
Verwacht wordt dat zij een duurzame relatie met stakeholders onderhouden. Zij vormen daarmee een
laagdrempelige ingang en worden gezien als de voordeur van RWS ZN.
Er hebben diverse ontwikkelingen plaatsgevonden, welke invloed hebben gehad op het werk van de
basisrelatiemanagers. Uiteindelijk is besloten om de huidige drie medewerkers met twee fte aan
ondersteuning uit te breiden. Welke invloed deze beleidskeuze heeft voor de diverse stakeholders, is
door middel van het 5 W’s + H-model beschreven. Met de drie basisrelatiemanagers hebben
(afzonderlijk) gesprekken plaatsgevonden. Ieder gesprek is gestart met dezelfde vraag: “Wat betekent
de beleidskeuze voor jou als basisrelatiemanager ten opzicht van de verschillende stakeholders?”.
De “Wat” vraag
Vier jaar geleden bestond het team nog uit 5 medewerkers, maar vanwege interne organisatie-
veranderingen zijn deze functies nooit opnieuw ingevuld. De basisrelatiemanagers komen daardoor
niet meer aan alle werkzaamheden toe. Zo wordt van hen verwacht dat zij proactief contact hebben
met de diverse wethouders en belangenorganisaties. Hiermee wordt draagvlak gecreëerd en kan
weerstand worden voorkomen.
De “Wie” vraag
De beleidskeuze heeft in de eerste plaats direct invloed op de drie huidige basisrelatiemanagers en de
toekomstige twee fte aan ondersteuning. Door middel van een stakeholdersanalyse is inzichtelijk
gemaakt dat er veel meer personen (direct of indirect) betrokken zijn bij deze beleidskeuze.
De “Waar” vraag
Binnen heel Rijkswaterstaat hebben de basisrelatiemanagers van RWS ZN de grootste capaciteits-
problemen. Dit heeft wellicht te maken met het feit dat RWS ZN geografisch gezien het grootste areaal
heeft (bijna 25%).
De “Wanneer” vraag
De werkdruk van de relatiemanagers is hoog. Inmiddels zijn er twee nieuwe medewerkers
aangenomen, maar het inwerken van de nieuwe collega’s kost veel tijd. Daarnaast moet de tijd leren
of met deze twee extra fte de stakeholders ook meer aandacht gaan krijgen, want aan de klant of
klantwaarde is in de beleidskeuze geen aandacht besteed.
De “Waarom” vraag
De ambitie van RWS ZN is om een goede gastheer te zijn: open, transparant, duidelijk, komt
afspraken na en reageert snel waarom iets wel of niet kan. Deze ambitie komt deels overeen met het
model van good governance. Het beoogde doel is om hiermee het dienstverleningsproces en de
klantwaarde te vergroten. Uit de gesprekken komt naar voren dat de ambitie en daarmee het
beoogede doel in veel gevallen niet gehaald wordt.
De “Hoe” vraag
Op het moment dan één van de basisrelatiemanagers (vanwege de hoge werkdruk) ziek thuis kwam
te zitten, trokken de andere relatiemanagers aan de bel. Kijkend vanuit de verschillende theorieën
over procesoptimalisatie geldt dat er eerst een geschikt veranderklimaat moet zijn. Er moet draagvlak
zijn en de noodzaak om te veranderen moet worden gevoeld. Gezien bovenstaande kan
geconstateerd worden dat daar in deze situatie absoluut sprake van was.
Er is er ook nog met een andere beroepsmethode naar de beleidskeuze gekeken. Gekozen is voor
het Leaninstrument de Five times why. Het 5W’s + H-model is uitgebreider dan de Five times why
methode. Echter komt de Five times why methode als snel tot de kern van het probleem, of in dit geval
de oplossing. Geconcludeerd wordt dat beide methoden tot hetzelfde resultaat komen en daarmee de
beleidskeuze versterken.
Om de 1e fase van de bachelor opleiding Bestuurskunde volledig af te ronden, is tot slot nog aandacht
besteed aan een stukje reflectie. Waarbij met behulp van het model van Korthagen is teruggeblikt op
het afgelopen jaar.
Pagina 3 van 17
“De voordeur”
Afbeelding 1: De voordeur van Rijkswaterstaat Zuid-Nederland
(persoonlijke communicatie, 20 juni 2022)
Beschrijving beleidskeuze over de toekomstige inrichting van
basisrelatiemanagement binnen Rijkswaterstaat Zuid-Nederland
Voorletters en naam Mevrouw C. Riethof – van Kuyen
Studentnummer 4834604
Datum 28 juni 2022
Opleidingsinstituut NCOI
Opleiding HBO Bestuurskunde
Module Integrale opdracht fase 1 HBO Bestuurskunde
Docent Mevrouw A. van der Voort
,Voorwoord
Graag maak ik van de mogelijkheid gebruik om mij in het voorwoord aan u voor te stellen. Mijn naam
is Claudia Riethof – van Kuyen, 45 jaar en ik woon samen met mijn man en 2 honden in het fijne
Brabantse dorpje Haarsteeg.
Sinds 2001 ben ik werkzaam bij Rijkswaterstaat Zuid-Nederland, in de laatste 9 jaar als regioadviseur
binnen de afdeling Netwerkontwikkeling en Visie. Het is een breed speelveld waarin ik mij begeef en
omdat ik mij graag verder wil ontwikkelen heb ik van mijn leidinggevende de kans gekregen om de
éénjarige HBO opleiding Bestuurskunde te gaan volgen.
Wat gaat de tijd snel! Vorig jaar april gestart met de éénjarige HBO opleiding Bestuurskunde en
inmiddels de modules Projectmanagementvaardigheden, Sociologie, Overheid en Omgeving,
Professioneel en Oplossingsgericht werken, Overheid en Dienstverlening en Politiek en Bestuur
gevolgd. En nu lever ik alweer mijn laatste opdracht in; de integrale opdracht fase 1 Bestuurskunde.
Voor de integrale opdracht heb ik een beleidskeuze van het directieteam van Rijkswaterstaat Zuid-
Nederland vanuit feitelijkheden en observaties beschreven. Het betreft hier het besluit over de
toekomstige inrichting van basisrelatiemanagement binnen Rijkswaterstaat Zuid-Nederland. Met de
gevolgde modules in het achterhoofd, interessant om na te gaan of met dit besluit alle aspecten vanuit
bestuurskundigperspectief zijn betrokken.
Ondanks dat ik mijn docent (mevrouw Van der Voort) en mijn medestudenten alleen in het virtuele
klaslokaal heb mogen ontmoeten, heb ik deze lesvorm als zeer prettig ervaren. De discussies en
zoektochten die wij met elkaar hebben doorlopen waren erg leerzaam en interessant. Ik wil iedereen
daarvoor dan ook hartelijk bedanken.
Claudia Riethof – van Kuyen
Haarsteeg, 28 juni 2022
Pagina 2 van 17
, Samenvatting
Voor de uitwerking van de integrale opdracht is gekozen om een beleidskeuze, genomen door het
directieteam van Rijkswaterstaat Zuid-Nederland (RWS ZN), te beschrijven. Het betreft het besluit
over de toekomstige inrichting van basisrelatiemanagement binnen RWS ZN. Momenteel zijn drie
medewerkers verantwoordelijk voor het basisrelatiemanagement, dit zijn de basisrelatiemanagers.
Verwacht wordt dat zij een duurzame relatie met stakeholders onderhouden. Zij vormen daarmee een
laagdrempelige ingang en worden gezien als de voordeur van RWS ZN.
Er hebben diverse ontwikkelingen plaatsgevonden, welke invloed hebben gehad op het werk van de
basisrelatiemanagers. Uiteindelijk is besloten om de huidige drie medewerkers met twee fte aan
ondersteuning uit te breiden. Welke invloed deze beleidskeuze heeft voor de diverse stakeholders, is
door middel van het 5 W’s + H-model beschreven. Met de drie basisrelatiemanagers hebben
(afzonderlijk) gesprekken plaatsgevonden. Ieder gesprek is gestart met dezelfde vraag: “Wat betekent
de beleidskeuze voor jou als basisrelatiemanager ten opzicht van de verschillende stakeholders?”.
De “Wat” vraag
Vier jaar geleden bestond het team nog uit 5 medewerkers, maar vanwege interne organisatie-
veranderingen zijn deze functies nooit opnieuw ingevuld. De basisrelatiemanagers komen daardoor
niet meer aan alle werkzaamheden toe. Zo wordt van hen verwacht dat zij proactief contact hebben
met de diverse wethouders en belangenorganisaties. Hiermee wordt draagvlak gecreëerd en kan
weerstand worden voorkomen.
De “Wie” vraag
De beleidskeuze heeft in de eerste plaats direct invloed op de drie huidige basisrelatiemanagers en de
toekomstige twee fte aan ondersteuning. Door middel van een stakeholdersanalyse is inzichtelijk
gemaakt dat er veel meer personen (direct of indirect) betrokken zijn bij deze beleidskeuze.
De “Waar” vraag
Binnen heel Rijkswaterstaat hebben de basisrelatiemanagers van RWS ZN de grootste capaciteits-
problemen. Dit heeft wellicht te maken met het feit dat RWS ZN geografisch gezien het grootste areaal
heeft (bijna 25%).
De “Wanneer” vraag
De werkdruk van de relatiemanagers is hoog. Inmiddels zijn er twee nieuwe medewerkers
aangenomen, maar het inwerken van de nieuwe collega’s kost veel tijd. Daarnaast moet de tijd leren
of met deze twee extra fte de stakeholders ook meer aandacht gaan krijgen, want aan de klant of
klantwaarde is in de beleidskeuze geen aandacht besteed.
De “Waarom” vraag
De ambitie van RWS ZN is om een goede gastheer te zijn: open, transparant, duidelijk, komt
afspraken na en reageert snel waarom iets wel of niet kan. Deze ambitie komt deels overeen met het
model van good governance. Het beoogde doel is om hiermee het dienstverleningsproces en de
klantwaarde te vergroten. Uit de gesprekken komt naar voren dat de ambitie en daarmee het
beoogede doel in veel gevallen niet gehaald wordt.
De “Hoe” vraag
Op het moment dan één van de basisrelatiemanagers (vanwege de hoge werkdruk) ziek thuis kwam
te zitten, trokken de andere relatiemanagers aan de bel. Kijkend vanuit de verschillende theorieën
over procesoptimalisatie geldt dat er eerst een geschikt veranderklimaat moet zijn. Er moet draagvlak
zijn en de noodzaak om te veranderen moet worden gevoeld. Gezien bovenstaande kan
geconstateerd worden dat daar in deze situatie absoluut sprake van was.
Er is er ook nog met een andere beroepsmethode naar de beleidskeuze gekeken. Gekozen is voor
het Leaninstrument de Five times why. Het 5W’s + H-model is uitgebreider dan de Five times why
methode. Echter komt de Five times why methode als snel tot de kern van het probleem, of in dit geval
de oplossing. Geconcludeerd wordt dat beide methoden tot hetzelfde resultaat komen en daarmee de
beleidskeuze versterken.
Om de 1e fase van de bachelor opleiding Bestuurskunde volledig af te ronden, is tot slot nog aandacht
besteed aan een stukje reflectie. Waarbij met behulp van het model van Korthagen is teruggeblikt op
het afgelopen jaar.
Pagina 3 van 17
