Hoorcollege 11 Ploum Lodder Princen 7
januari 2014
Misbruik machtspositie / aanmerkelijke marktmacht
1a. Misbruik machtspositie
Art. 24 Mw > ondernemingen verboden misbruik te maken van
economische machtspositie.
- Ziet op gedrag van één onderneming, concern enz.
Hoe stel je vast dat dit artikel is overtreden? Drie stappen:
1. Wat is de relevante markt ? Afbakenen (hoever is een consument
bereid een product te halen?) laatste college uitgelegd.
2. Bepalen wat de positie is van de onderneming (machtspositie
vaststellen)
3. Misbruik vaststellen
stap 2 > zie de definitie machtspositie.
Is de markt voor bananen een aparte markt? Of concurreert het met
andere vormen van fruit en zijn bananen substitueerbaar ?
Ook als je prijs van banaan verhoogt dan kopen mensen toch
bananen. Dus United Brands had een machtspositie. Hij kon zich
onafhankelijk gedragen. Marktaandeel was kleiner geweest als
andere producten populairder waren geworden.
Als de markt is afgebakend, hoe stel je vast dat je een marktpositie
hebt?
1. Check het marktaandeel. Vanaf een marktaandeel van 40 %
wordt het pas reëel. Maar toch kan je nog druk voelen van
concurrenten. Denk aan Apple die dominant was met Iphone maar
kreeg concurrentie van Samsung met Galaxy. Een hoog
marktaandeel hoeft dus niet per definitie te betekenen dat je een
marktpositie hebt.
2. Kijk ook naar de historische ontwikkeling van het marktaandeel.
3. Martkaandeel van je concurrenten. Heb je 50 % marktaandeel
maar iemand anders ook.. dan toch concurrentie.
4. Hoe diep kan je zakken ? Deep pockets?
5. Wat is de positie van je afnemers? Veel macht? Heb je maar twee
of drie grote afnemers dan kunnen zij je dwingen om toch een
scherpe prijs af te leveren. Afnemersmacht.
6.wat is de toetredingsdrempel van nieuwe spelers ? Als het
moeilijk is een markt te betreden omdat de kosten hoog zijn of
vergunningen zijn nodig dan is het marktaandeel eeen stuk
belangrijker.
7. Wat is de wettelijke zorgplicht, de wettelijke context ?
Wat als je een machtspositie hebt, is dat dan gelijk een probleem?
Nee, is toegestaan maar je komt onder een bepaald regime te
vallen. Je mag namelijk geen misbruik maken. Wat is nu misbruik?
, Niet gedefinieerd. In grote lijnen moet je onderscheid maken die
zien op uitbuiting van klanten en uitsluiting van concurrenten. Via
uitsluiting van concurrenten kan je monopolie creëren en dan kan je
alsnog je klanten uitbuiten.
Uitbuiting:
1. onbillijk hoge prijzen > winkel op Schiphol. Kijken naar
vergelijkbare producten in het buitenland. Is het onbillijk hoger ? In
de praktijk komt het niet vaak voor want lastig vast te stellen
2. ongelijke behandeling van gelijke gevallen > iets makkelijk vast
te stellen. Het mag wel, maar mag niet zo ver gaan dat de gelijke
gevallen onderling belemmerd worden in hun concurrentie. Stel
producten van hulpmiddelen en twee leveranciers die afnemen.
Maar ik ben de enige producent van rolstoelen. Prijs is relevant voor
zorgverzekeraar. Ik geef de ene leverancier 50 € en andere voor 100
€ maar geen enkel verschil in product enz. Dan is het belemmering
voor de concurrentie. Mag niet.
3. koppelverkoop > verplichting om naast je product waar je al een
dominante positie in hebt om ook een andere product af te nemen.
Stel producent van rolstoelen en lever mijn rolstoelen aan
leveranciers. Als ik hen verplicht om andere hulpmiddelen af te
nemen dan maak ik misbruik van het feit dat ze nergens anders
heen kunnen.
Lijst is niet uitputtend.
Uitsluiting
1. Roofprijzen > te lage prijzen . kan zover gaan dat
ondernemingen bereid zijn verlies te nemen om uiteindelijk de
concurrenten van de markt te drijven en daarna dan de prijs weer te
verhogen. Leveren van producten onder de kostprijs. Normale
ondernemingen doen dat niet.
2. Exclusieve afnameverplichting en loyaliteitskortingen.
Gebruikelijk een korting te geven als je meer rolstoelen levert als
producent. Als je afspreekt om 30 % korting te geven bij afname van
1000 rolstoelen. Is de korting gebaseerd op efficiency winst? Dan
mag het. Puur gericht op het houden van de afnemer, dan misbruik
van machtspositie.
3. Leveringsweigering > ik heb een groot aandeel op de markt mag
ik niet zomaar weigeren om klanten producten te leveren. Normaal
mag je dat wel als je geen machtspositie. Als de partij je niet zint,
dan hoef je die rolstoelen niet te leveren, dan gaat hij maar naar
een ander. Als je een machtspositie hebt dan moet je onder
omstandigheden verplicht leveren. Is wel een uitzonderlijk. Het
moet zo zijn dat het product onmisbaar is. Als je de rolstoel niet
krijgt dan ben je dus niet in staat om te concurreren?
Lijst is wederom niet uitputtend
januari 2014
Misbruik machtspositie / aanmerkelijke marktmacht
1a. Misbruik machtspositie
Art. 24 Mw > ondernemingen verboden misbruik te maken van
economische machtspositie.
- Ziet op gedrag van één onderneming, concern enz.
Hoe stel je vast dat dit artikel is overtreden? Drie stappen:
1. Wat is de relevante markt ? Afbakenen (hoever is een consument
bereid een product te halen?) laatste college uitgelegd.
2. Bepalen wat de positie is van de onderneming (machtspositie
vaststellen)
3. Misbruik vaststellen
stap 2 > zie de definitie machtspositie.
Is de markt voor bananen een aparte markt? Of concurreert het met
andere vormen van fruit en zijn bananen substitueerbaar ?
Ook als je prijs van banaan verhoogt dan kopen mensen toch
bananen. Dus United Brands had een machtspositie. Hij kon zich
onafhankelijk gedragen. Marktaandeel was kleiner geweest als
andere producten populairder waren geworden.
Als de markt is afgebakend, hoe stel je vast dat je een marktpositie
hebt?
1. Check het marktaandeel. Vanaf een marktaandeel van 40 %
wordt het pas reëel. Maar toch kan je nog druk voelen van
concurrenten. Denk aan Apple die dominant was met Iphone maar
kreeg concurrentie van Samsung met Galaxy. Een hoog
marktaandeel hoeft dus niet per definitie te betekenen dat je een
marktpositie hebt.
2. Kijk ook naar de historische ontwikkeling van het marktaandeel.
3. Martkaandeel van je concurrenten. Heb je 50 % marktaandeel
maar iemand anders ook.. dan toch concurrentie.
4. Hoe diep kan je zakken ? Deep pockets?
5. Wat is de positie van je afnemers? Veel macht? Heb je maar twee
of drie grote afnemers dan kunnen zij je dwingen om toch een
scherpe prijs af te leveren. Afnemersmacht.
6.wat is de toetredingsdrempel van nieuwe spelers ? Als het
moeilijk is een markt te betreden omdat de kosten hoog zijn of
vergunningen zijn nodig dan is het marktaandeel eeen stuk
belangrijker.
7. Wat is de wettelijke zorgplicht, de wettelijke context ?
Wat als je een machtspositie hebt, is dat dan gelijk een probleem?
Nee, is toegestaan maar je komt onder een bepaald regime te
vallen. Je mag namelijk geen misbruik maken. Wat is nu misbruik?
, Niet gedefinieerd. In grote lijnen moet je onderscheid maken die
zien op uitbuiting van klanten en uitsluiting van concurrenten. Via
uitsluiting van concurrenten kan je monopolie creëren en dan kan je
alsnog je klanten uitbuiten.
Uitbuiting:
1. onbillijk hoge prijzen > winkel op Schiphol. Kijken naar
vergelijkbare producten in het buitenland. Is het onbillijk hoger ? In
de praktijk komt het niet vaak voor want lastig vast te stellen
2. ongelijke behandeling van gelijke gevallen > iets makkelijk vast
te stellen. Het mag wel, maar mag niet zo ver gaan dat de gelijke
gevallen onderling belemmerd worden in hun concurrentie. Stel
producten van hulpmiddelen en twee leveranciers die afnemen.
Maar ik ben de enige producent van rolstoelen. Prijs is relevant voor
zorgverzekeraar. Ik geef de ene leverancier 50 € en andere voor 100
€ maar geen enkel verschil in product enz. Dan is het belemmering
voor de concurrentie. Mag niet.
3. koppelverkoop > verplichting om naast je product waar je al een
dominante positie in hebt om ook een andere product af te nemen.
Stel producent van rolstoelen en lever mijn rolstoelen aan
leveranciers. Als ik hen verplicht om andere hulpmiddelen af te
nemen dan maak ik misbruik van het feit dat ze nergens anders
heen kunnen.
Lijst is niet uitputtend.
Uitsluiting
1. Roofprijzen > te lage prijzen . kan zover gaan dat
ondernemingen bereid zijn verlies te nemen om uiteindelijk de
concurrenten van de markt te drijven en daarna dan de prijs weer te
verhogen. Leveren van producten onder de kostprijs. Normale
ondernemingen doen dat niet.
2. Exclusieve afnameverplichting en loyaliteitskortingen.
Gebruikelijk een korting te geven als je meer rolstoelen levert als
producent. Als je afspreekt om 30 % korting te geven bij afname van
1000 rolstoelen. Is de korting gebaseerd op efficiency winst? Dan
mag het. Puur gericht op het houden van de afnemer, dan misbruik
van machtspositie.
3. Leveringsweigering > ik heb een groot aandeel op de markt mag
ik niet zomaar weigeren om klanten producten te leveren. Normaal
mag je dat wel als je geen machtspositie. Als de partij je niet zint,
dan hoef je die rolstoelen niet te leveren, dan gaat hij maar naar
een ander. Als je een machtspositie hebt dan moet je onder
omstandigheden verplicht leveren. Is wel een uitzonderlijk. Het
moet zo zijn dat het product onmisbaar is. Als je de rolstoel niet
krijgt dan ben je dus niet in staat om te concurreren?
Lijst is wederom niet uitputtend
