College aantekeningen Nationale Veiligheid voor IVK aan de HHS

Les 1
Wat houdt Nationale veiligheid in:
- De nationale veiligheid Is in het geding als een of meer vitale belangen van de Nederlandse
staat en/of samenleving zodanig bedreigd worden dat er sprake is van potentiële
maatschappelijke ontwrichting.
- Er zijn een aantal kantelpunten op het gebied van nationale veiligheid. De koude oorlog, 9/11
en de huidige oorlog in Oekraïne.

Vitale belangen
1. Territoriale veiligheid
2. Fysieke veiligheid
3. Ecologische veiligheid
4. Economische veiligheid
5. Sociaal politieke veiligheid
6. Internationale rechtsorde

Nationale veiligheid
- Niet altijd duidelijk wat precies de reden is van bepaalde acties van landen m.b.t. nationale
veiligheid
- Globalisering en geopolitieke ontwikkelingen hebben de laatste decennia hieraan
meegedragen
- Nationale veiligheid is hierdoor soms een complexe materie geworden in schril contrast met
vroeger.

Geschiedenis van nationale veiligheid
- Na WO2 waren binnenlandse en buitenlandse veiligheid twee heel verschillende dimensies
van hetzelfde thema
- De krijgsmacht was belast met de verdediging van het vaderland
- De “bescherming bevolking” was in Nederland belast met de rampenbestrijding.

Bescherming bevolking (BB)
- Is in 1952 opgericht als onderdeel van de civiele verdediging
- De taak was de bevolking te beschermen tegen de gevolgen van oorlogsgeweld
- Is opgeven in 1986 waarna de taken werden overgedragen aan het rode kruis en de
brandweer.
- Belangrijke taak was de voorlichting van de bevolking

Nationale veiligheid
- De nucleaire dreiging was de grootste dreiging na WO2
- BB richtte zich op het binnenland
- De krijsmacht richtte zich op de verdediging van het Nederlandse grondgebied.

Einde koude oorlog
- Betekende het einde BB en tevens het einde aan nationale hulp- en crisisorganisatie
- Rampenbestrijding voortaan in handen van gemeenten, de meeste gemeenten hadden nog
geen rampenplan
- Krijgsmacht kreeg te maken met het innen van vredesdivident
- Geen prioriteit bescherming eigen grondgebied. Het werd hervormd tot expeditionaire macht.

Integrale veiligheidsrapportae 1993
- Uitgave door 5 verschillende ministeries
- Begrip integrale veiligheid
- Ketenbenadering
- 16 rampentypen
- …..

, Nationale veilgheid
- Nationale veiligheid kreeg een andere dimensie als gevolg van integrale benadering
- Betrokkenheid burger bij veiligheid werd groter (burgerparticipatie)
- Degitalisering en de rol van de sociale media had een grote invloed
- Werd Nederland een veiligheidsstaat? (was de vraag)

Geschiedenis
- 9/11 had veel impact. Het was de 2e aanslag in relatief korte tijd
- Onderzoek na 9/11 wees uit dat de Amerikaanse inlichtingen- en veiligheidsdiensten over een
terroristische aanslag info hadden.
- Sinds de aanslagen van 9/11 werd duidelijk dat onze westerse samenleving ook een doelwit
kon zijn voor een aanslag.
- Aanslagen in Madrid en Londen maakten de dreiging op West-Europa zichtbaar.
- Moord op Theo van Gogh door Mohammed B.
- In NL waren er 20 instanties betrokken bij terrorismebestrijding
- In 2005 werd de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding NCTb opgericht om de
samenwerking tussen de instanties te verbeteren

NCTb
- Is verantwoordelijk voor analyse van inlichtingen informatie, beleidsontwikkeling en regie bij te
nemen beveiligingsmaatregelen bij bestrijding van terrorisme
- Ondergebracht onder ministerie van binnenlandse zaken




Les 2
Securitisering
Kenmerken securitisering
- Nationale veiligheid is een proces
- Uitbreiding veiligheidsactoren
- Politisering (agendering) na 9/11
- Risico regelreflex

Nationale Veiligheid
 Maatregelen terrorismebestrijding onder druk VS en publieke opinie (subjectieve veiligheid)
 Overleg partijen over rampenbestrijding en crisisbeheersing Nationaal Niveau
 Discussie Ministerie van Veiligheid (Department of Homeland security)

STRATEGIE NATIONALE VEILIGHEID
VITALE BELANGEN
1.Territoriale veiligheid
2. Economische veiligheid
3. Ecologische veiligheid
4. Fysieke veiligheid
5. Sociale en politieke stabiliteit
6. Internationale rechtsorde

Strategie nationale veiligheid
- De strategie richt zich op de bescherming van de samenleving en bevolking op eigen
grondgebied tegen interne en externe bedreigingen
- Het betreft een integrale veiligheidsaanpak waarbij ook andere overheden, bedrijfsleven en
maatschappelijke organisatie een rol spelen

PLANNING VERSTERKING NATIONALE VEILIGHEID
• Fase 1: een rijksbrede analyse van dreigingen en beoordelingen.
• Fase 2: strategische planning (heeft Nederland de daarvoor benodigde capaciteit)?
• Fase 3: opvolging (hoe en waar wordt de nationale veiligheid versterkt?)