Les 1
Waar gaat het over?
Veiligheid in Internationaal Perspectief:
• Internationale betrekkingen
• Internationaal recht
Internationale politieke, economische en sociale belangen
Bestuderen internationale verhoudingen
- Internationale betrekkingen = relaties tussen staten
- Mondiale politiek = patronen in internationale overtuigingen en gedrag waardoor staten
(mede) worden gedefinieerd
- Politiek: grotendeels moreel
- Wetenschap: grotendeels neutraal (‘objectief’)
- Wrijving tussen politiek en wetenschap: het komen tot (ethische) besluiten
Binnenlandse politiek
- Niet meer los te zien van internationale relaties:
• Steeds grotere interdependentie (onderlinge afhankelijkheid tussen landen)
• Steeds grotere invloed Europese en mondiale politiek
- Intermestic: binnenlands + transnationaal/mondiaal (ook ‘glocal’ genoemd)
- Zowel binnenlandse politiek als internationale politiek begrijpen vanuit de geschiedenis
Wereldgeschiedenis (ontwikkelingen en bewegingen zijn belangrijker dan de exacte geschiedenis)
Mondiale geschiedenis
Invloed vanuit de wereldgeschiedenis op de 21e eeuw
• Lessen leren uit het verleden?
• De toekomst voorspellen vanuit het verleden?
• Europa als centrum van de wereld?
Eerste grote beschavingen
• Het Perzische Rijk
• China
• India
• Griekenland – begin(netje) democratie (participatie)
• Het Romeinse Rijk – handelsrelaties en verspreiding ideeën/gewoonten
• Islam: grote wetenschappelijke ontdekkingen
• Christendom
Moderne staat
Na loskomen van feodalisme: opkomst moderne staat
• Horigen → burgers
• Legitimiteit staat werd van belang
• Nieuwe waarden:
− Vrijheid
− Gerechtigheid
− Gelijkheid
• Burgers beschermd door het recht
Machtsverschuivingen
• Franse revolutie nationalisme
• Amerikaanse revolutie volkssoevereiniteit
Idee dat staten en naties samen zouden moeten vallen
• Gouden Eeuw: Nederland als belangrijkste handelsnatie dankzij kolonialisme (VOC)
• Industriële revolutie: Groot-Brittannië belangrijkste handelsnatie
• China verdeeld door GB
• Opkomst kapitalisme: VS
, Wereldoorlogen
• WO I: “a war to end all wars”
− Collective security
− Vrede van Versailles
• WO II
− VS supermacht en direct daarna USSR
• Koude Oorlog
Theorieën mbt macht (belangrijk)
• Long cycle theory (Modelski). Gaat over dat macht een cyclisch gegeven is. Macht gaat
steeds over in een andere mogendheid. Een wereldmacht wordt steeds machtiger, dan komt
er een moment dat de rest van de wereld dit niet meer prettig vind. Dan krijg je een
machtsverschuiving die wordt aangetast tot competitie. Hierdoor kan oorlog komen en komt
een nieuwe wereldmacht.
• Powercycle theory (Doran): Macht kent pieken die vervolgens weer instorten. Er ontstaat
een macht, die groeit, en volgens een natuurlijke beweging stort deze macht weer in.
Verschuivende ideeën over de staat (komt een vraag over)
• Staatsveiligheid → internationale en mondiale veiligheid
• Soevereiniteit → beperkte soevereiniteit
• Verlies van politieke staatsmacht aan niet statelijke actoren en economische markten
• Beperkte soevereiniteit: Internationaal moet er ingegrepen kunnen worden wanneer
andere landen zien dat de burgers in het land niet veilig zijn. Dan kan de soevereiniteit
van een land aangetast worden door andere landen.
• Is het einde van de staat in zicht?
• De belangrijkste taak van de staat blijft: het bieden van veiligheid aan burgers
• Overige publieke taken kunnen privaat worden uitbesteed
Theoretische benaderingen
Theoretische benaderingen van internationale veiligheid
• De wijze waarop een individu, een politieke partij of een staat naar (inter)nationale veiligheid
kijkt, wordt bepaald door ideologische opvattingen met betrekking tot de menselijke natuur.
• De wijze waarop de menselijke natuur wordt beschouwd, wordt bepaald door het eigen
referentiekader.
Waar gaat het over?
Veiligheid in Internationaal Perspectief:
• Internationale betrekkingen
• Internationaal recht
Internationale politieke, economische en sociale belangen
Bestuderen internationale verhoudingen
- Internationale betrekkingen = relaties tussen staten
- Mondiale politiek = patronen in internationale overtuigingen en gedrag waardoor staten
(mede) worden gedefinieerd
- Politiek: grotendeels moreel
- Wetenschap: grotendeels neutraal (‘objectief’)
- Wrijving tussen politiek en wetenschap: het komen tot (ethische) besluiten
Binnenlandse politiek
- Niet meer los te zien van internationale relaties:
• Steeds grotere interdependentie (onderlinge afhankelijkheid tussen landen)
• Steeds grotere invloed Europese en mondiale politiek
- Intermestic: binnenlands + transnationaal/mondiaal (ook ‘glocal’ genoemd)
- Zowel binnenlandse politiek als internationale politiek begrijpen vanuit de geschiedenis
Wereldgeschiedenis (ontwikkelingen en bewegingen zijn belangrijker dan de exacte geschiedenis)
Mondiale geschiedenis
Invloed vanuit de wereldgeschiedenis op de 21e eeuw
• Lessen leren uit het verleden?
• De toekomst voorspellen vanuit het verleden?
• Europa als centrum van de wereld?
Eerste grote beschavingen
• Het Perzische Rijk
• China
• India
• Griekenland – begin(netje) democratie (participatie)
• Het Romeinse Rijk – handelsrelaties en verspreiding ideeën/gewoonten
• Islam: grote wetenschappelijke ontdekkingen
• Christendom
Moderne staat
Na loskomen van feodalisme: opkomst moderne staat
• Horigen → burgers
• Legitimiteit staat werd van belang
• Nieuwe waarden:
− Vrijheid
− Gerechtigheid
− Gelijkheid
• Burgers beschermd door het recht
Machtsverschuivingen
• Franse revolutie nationalisme
• Amerikaanse revolutie volkssoevereiniteit
Idee dat staten en naties samen zouden moeten vallen
• Gouden Eeuw: Nederland als belangrijkste handelsnatie dankzij kolonialisme (VOC)
• Industriële revolutie: Groot-Brittannië belangrijkste handelsnatie
• China verdeeld door GB
• Opkomst kapitalisme: VS
, Wereldoorlogen
• WO I: “a war to end all wars”
− Collective security
− Vrede van Versailles
• WO II
− VS supermacht en direct daarna USSR
• Koude Oorlog
Theorieën mbt macht (belangrijk)
• Long cycle theory (Modelski). Gaat over dat macht een cyclisch gegeven is. Macht gaat
steeds over in een andere mogendheid. Een wereldmacht wordt steeds machtiger, dan komt
er een moment dat de rest van de wereld dit niet meer prettig vind. Dan krijg je een
machtsverschuiving die wordt aangetast tot competitie. Hierdoor kan oorlog komen en komt
een nieuwe wereldmacht.
• Powercycle theory (Doran): Macht kent pieken die vervolgens weer instorten. Er ontstaat
een macht, die groeit, en volgens een natuurlijke beweging stort deze macht weer in.
Verschuivende ideeën over de staat (komt een vraag over)
• Staatsveiligheid → internationale en mondiale veiligheid
• Soevereiniteit → beperkte soevereiniteit
• Verlies van politieke staatsmacht aan niet statelijke actoren en economische markten
• Beperkte soevereiniteit: Internationaal moet er ingegrepen kunnen worden wanneer
andere landen zien dat de burgers in het land niet veilig zijn. Dan kan de soevereiniteit
van een land aangetast worden door andere landen.
• Is het einde van de staat in zicht?
• De belangrijkste taak van de staat blijft: het bieden van veiligheid aan burgers
• Overige publieke taken kunnen privaat worden uitbesteed
Theoretische benaderingen
Theoretische benaderingen van internationale veiligheid
• De wijze waarop een individu, een politieke partij of een staat naar (inter)nationale veiligheid
kijkt, wordt bepaald door ideologische opvattingen met betrekking tot de menselijke natuur.
• De wijze waarop de menselijke natuur wordt beschouwd, wordt bepaald door het eigen
referentiekader.
