Wat weet je al over schakelingen?
Lampje:
Led:
Stroommeter:
Spanningsmeter:
Schakelaar:
Batterij:
In een parallelschakeling verdeelt de stroomsterkte zich over alle vertakkingen. De
spanning is gelijk bij deze schakeling voor alle vertakkingen.
In een serieschakeling is de stroomsterkte gelijk door de gehele schakeling. Hier
verdeelt de spanning zich over de verschillende schakelcomponenten.
, 5.1 Lading en spanning
Door het wrijven kun je voorwerpen elektrisch geladen of statisch maken. Je kunt dit
merken doordat het andere voorwerpen aantrekt. Een geladen voorwerp is zijn
lading meestal snel weer kwijt. Hoe meer waterdamp er in de lucht zit, des te sneller
ontlaadt het voorwerp weer.
Voorwerpen met dezelfde lading stoten elkaar af. Voorwerpen met een verschillende
lading trekken elkaar aan. De ene soort lading noem je positief of plus, de andere
soort noem je negatief of min.
Een niet-geladen voorwerp bevat evenveel positieve als negatieve lading -> je merkt
niet dat zo’n voorwerp lading bevat. Het is (elektrisch) neutraal is. Sommige
voorwerpen kun je een lading geven door er met een doek over te wrijven.
Natuurkundigen hebben ontdekt dat er dan kleine, negatief geladen deeltjes
‘overspringen’ van doek naar voorwerp of omgekeerd. Deze deeltjes= elektronen.
2 mogelijkheden:
- Elektronen gaan van doek naar voorwerp. Voorwerp krijgt daardoor overschot
aan elektronen. Het is in totaal negatief geladen. Voor de doek geldt het
omgekeerde: die raakt elektronen kwijt en wordt daardoor positief geladen.
- De elektronen gaan van voorwerp naar doek. Dan gebeurt het omgekeerde.
De positieve lading van voorwerp is ook afkomstig van deeltjes= protonen. In vaste
stof kunnen protonen niet van hun plaats komen. Ze kunnen dus ook niet van het
ene naar het andere voorwerp bewegen. Bij het wrijven over een voorwerp verplaats
je dus altijd elektronen met negatieve lading, nooit protonen met positieve lading.
Als er 2 bollen van gelijke grootte zijn en bol A is negatief en bol B is positief, bestaat
er spanning. Zodra je tussen A en B geleidende verbinding maakt, gaan elektronen
bewegen van A naar B. Er loopt dan een elektrische stroom. Die duurt kort omdat na
korte tijd beide bollen dezelfde lading hebben gekregen.
Een geladen voorwerp kan ook ontladen doordat er een vonk overspringt naar iets of
iemand anders. Dit gebeurt zodra er tussen geladen voorwerpen en hun omgeving
hoge spanning bestaat.
Lampje:
Led:
Stroommeter:
Spanningsmeter:
Schakelaar:
Batterij:
In een parallelschakeling verdeelt de stroomsterkte zich over alle vertakkingen. De
spanning is gelijk bij deze schakeling voor alle vertakkingen.
In een serieschakeling is de stroomsterkte gelijk door de gehele schakeling. Hier
verdeelt de spanning zich over de verschillende schakelcomponenten.
, 5.1 Lading en spanning
Door het wrijven kun je voorwerpen elektrisch geladen of statisch maken. Je kunt dit
merken doordat het andere voorwerpen aantrekt. Een geladen voorwerp is zijn
lading meestal snel weer kwijt. Hoe meer waterdamp er in de lucht zit, des te sneller
ontlaadt het voorwerp weer.
Voorwerpen met dezelfde lading stoten elkaar af. Voorwerpen met een verschillende
lading trekken elkaar aan. De ene soort lading noem je positief of plus, de andere
soort noem je negatief of min.
Een niet-geladen voorwerp bevat evenveel positieve als negatieve lading -> je merkt
niet dat zo’n voorwerp lading bevat. Het is (elektrisch) neutraal is. Sommige
voorwerpen kun je een lading geven door er met een doek over te wrijven.
Natuurkundigen hebben ontdekt dat er dan kleine, negatief geladen deeltjes
‘overspringen’ van doek naar voorwerp of omgekeerd. Deze deeltjes= elektronen.
2 mogelijkheden:
- Elektronen gaan van doek naar voorwerp. Voorwerp krijgt daardoor overschot
aan elektronen. Het is in totaal negatief geladen. Voor de doek geldt het
omgekeerde: die raakt elektronen kwijt en wordt daardoor positief geladen.
- De elektronen gaan van voorwerp naar doek. Dan gebeurt het omgekeerde.
De positieve lading van voorwerp is ook afkomstig van deeltjes= protonen. In vaste
stof kunnen protonen niet van hun plaats komen. Ze kunnen dus ook niet van het
ene naar het andere voorwerp bewegen. Bij het wrijven over een voorwerp verplaats
je dus altijd elektronen met negatieve lading, nooit protonen met positieve lading.
Als er 2 bollen van gelijke grootte zijn en bol A is negatief en bol B is positief, bestaat
er spanning. Zodra je tussen A en B geleidende verbinding maakt, gaan elektronen
bewegen van A naar B. Er loopt dan een elektrische stroom. Die duurt kort omdat na
korte tijd beide bollen dezelfde lading hebben gekregen.
Een geladen voorwerp kan ook ontladen doordat er een vonk overspringt naar iets of
iemand anders. Dit gebeurt zodra er tussen geladen voorwerpen en hun omgeving
hoge spanning bestaat.
