Hoofdstuk 1 – Bouw en functie van skeletspieren
Er zijn 3 soorten spiercellen:
Hartspiercel (gerangschikt) alleen in het hart, kan niet bewust worden gecontroleerd.
De hart stuurt zichzelf met enige bijsturing van het zenuwstelsel en het endocriene
systeem. Sarcoplasma bevat veel mitochondriën en myoglobine.
Gladde spiercel (niet gerangschikt) kan niet bewust worden gecontroleerd. Meestal in
wanden van bloedvaten (of interne organen). Ze kunnen dicht of open gaan om
bloedstroom te reguleren. Bevat veel mitochondriën en myoglobine.
Skeletspier (gerangschikt, dwarsgestreept spierweefsel) kunnen wij bewust aan- of
ontspannen, wordt veroorzaakt door beweging en inspanning.
Functies: beweging, houding, ondersteuning, openen en sluiten van in- en uitgangen,
handhaven lichaamstemperatuur
Skeletspier spierbuik spierbundel fasciculus: bundel vezels spiervezel: individuele
spiercel myofibril sarcomeer
Epimysium: buitenste bindweefselbedekking, houdt alles bij elkaar perimysium:
bindweefselschedes rondom fasciculus endomysium: schede bindweefsel
Een individuele spiervezel wordt omgeven door plasmalemma (een plasmamembraan). Het
plasmalemma is een groter geheel van het sarcolemma (bestaat uit het plasmalemma en
basaalmembraan). Aan het eind van elke spiervezel gaat het plasmalemma over in een pees die
aanhecht op een bot, pezen zijn gemaakt van vezelige bindweefselkoorden. Ze geven de krachten
die door spiervezels zijn opgewekt door aan het bot, waardoor beweging ontstaat (elke individuele
spiervezel met bot verbonden via een pees!).
Eigenschappen van het plasmalemma die belangrijk zijn voor de functie van spiervezels:
Het plasmalemma bevat plooien, hierdoor kan de spiervezel verlengd worden zonder
beschadiging en de transmissie van de actiepotentiaal van de motorische zenuw naar de
spiervezel wordt vergemakkelijkt.
Handhaving zuur-base-evenwicht
Transporteren van brandstoffen van het capillaire bloed naar de spiervezel
Tussen het plasmalemma en de basaalmembraan bevinden zich satellietcellen: cellen zijn
betrokken bij de groei en ontwikkeling van skeletspieren en bij het aanpassingsproces in spieren bij
beschadiging, immobilisatie en training.
Sarcoplasma: substantie die de ruimtes tussen myofibrillen vult, verschilt zich van cytoplasma
door de hoeveelheid glycogeen en myoglobine die het bevat.
Cytoplasma: vloeibaar deel van spiervezel
Transversale tubili (T-tubili): groot netwerk van buizen in het sarcoplasma. Uitbreidingen van
het plasmalemma en lopen door de spiervezel. Deze buisjes lopen door de myofibril en zijn
onderling verbonden, waardoor zenuwsignalen die worden ontvangen door het plasmalemma snel
worden verzonden naar de individuele myofibrillen. Door de buisjes kunnen stoffen de cel
binnenkomen en afvalproducten kunnen de cel verlaten.
Sarcoplasmatisch reticulum (SR): deel van de spiervezel die evenwijdig loopt aan de
myofibrillen en omringen deze. Deze dient als opslagplaats voor calcium (nodig voor
spiercontractie).
Myofibril: contractiele eenheid van de skeletspier
Er zijn 3 soorten spiercellen:
Hartspiercel (gerangschikt) alleen in het hart, kan niet bewust worden gecontroleerd.
De hart stuurt zichzelf met enige bijsturing van het zenuwstelsel en het endocriene
systeem. Sarcoplasma bevat veel mitochondriën en myoglobine.
Gladde spiercel (niet gerangschikt) kan niet bewust worden gecontroleerd. Meestal in
wanden van bloedvaten (of interne organen). Ze kunnen dicht of open gaan om
bloedstroom te reguleren. Bevat veel mitochondriën en myoglobine.
Skeletspier (gerangschikt, dwarsgestreept spierweefsel) kunnen wij bewust aan- of
ontspannen, wordt veroorzaakt door beweging en inspanning.
Functies: beweging, houding, ondersteuning, openen en sluiten van in- en uitgangen,
handhaven lichaamstemperatuur
Skeletspier spierbuik spierbundel fasciculus: bundel vezels spiervezel: individuele
spiercel myofibril sarcomeer
Epimysium: buitenste bindweefselbedekking, houdt alles bij elkaar perimysium:
bindweefselschedes rondom fasciculus endomysium: schede bindweefsel
Een individuele spiervezel wordt omgeven door plasmalemma (een plasmamembraan). Het
plasmalemma is een groter geheel van het sarcolemma (bestaat uit het plasmalemma en
basaalmembraan). Aan het eind van elke spiervezel gaat het plasmalemma over in een pees die
aanhecht op een bot, pezen zijn gemaakt van vezelige bindweefselkoorden. Ze geven de krachten
die door spiervezels zijn opgewekt door aan het bot, waardoor beweging ontstaat (elke individuele
spiervezel met bot verbonden via een pees!).
Eigenschappen van het plasmalemma die belangrijk zijn voor de functie van spiervezels:
Het plasmalemma bevat plooien, hierdoor kan de spiervezel verlengd worden zonder
beschadiging en de transmissie van de actiepotentiaal van de motorische zenuw naar de
spiervezel wordt vergemakkelijkt.
Handhaving zuur-base-evenwicht
Transporteren van brandstoffen van het capillaire bloed naar de spiervezel
Tussen het plasmalemma en de basaalmembraan bevinden zich satellietcellen: cellen zijn
betrokken bij de groei en ontwikkeling van skeletspieren en bij het aanpassingsproces in spieren bij
beschadiging, immobilisatie en training.
Sarcoplasma: substantie die de ruimtes tussen myofibrillen vult, verschilt zich van cytoplasma
door de hoeveelheid glycogeen en myoglobine die het bevat.
Cytoplasma: vloeibaar deel van spiervezel
Transversale tubili (T-tubili): groot netwerk van buizen in het sarcoplasma. Uitbreidingen van
het plasmalemma en lopen door de spiervezel. Deze buisjes lopen door de myofibril en zijn
onderling verbonden, waardoor zenuwsignalen die worden ontvangen door het plasmalemma snel
worden verzonden naar de individuele myofibrillen. Door de buisjes kunnen stoffen de cel
binnenkomen en afvalproducten kunnen de cel verlaten.
Sarcoplasmatisch reticulum (SR): deel van de spiervezel die evenwijdig loopt aan de
myofibrillen en omringen deze. Deze dient als opslagplaats voor calcium (nodig voor
spiercontractie).
Myofibril: contractiele eenheid van de skeletspier
