Week 1 – WG01 HN: H1.4.1 en H10.1 t/m 10.9.2 en BB: H1, H2.4-5 en H2.7
Hoofdlijnen Nederlands recht H10.1 t/m H10.9:
H10.1
Bestuursrecht: regelt de verhoudingen tussen overheidsorganen en de burgers (verticale
verhoudingen)
Bestuursorganen (art. 1:1 awb): mensen werkzaam bij bestuursorgaan
- Orgaan van een rechtspersoon krachtens publiekrecht
- Andere persoon of college, met enig openbaar gezag.
H10.2 Overheidshandelingen
Handelingen van bestuursorganen:
- Feitelijke handelingen: handelingen zonder bepaald rechtsvervolg beoogd. Bijvoorbeeld:
onderhoud van parken, ophalen huisvuil of aanleggen kanalen en wegen.
- Rechtshandelingen: betrekking op juridische-relevante feiten waarbij rechtsgevolg door
partijen gewild is.
Twee soorten rechtshandelingen:
1. Privaatrechtelijke rechtshandeling: overheid is onderworpen is aan de regens tot het
privaatrecht (vermogensrecht), geen verschil of een particulier of bestuursorgaan een
rechtshandeling ondergaat. Bijvoorbeeld: huren van meubilair voor nieuw departement of
kopen van auto’s voor ophalen huisvuil;
2. Publiekrechtelijke rechtshandeling: rechtshandelingen verricht door bestuursorgaan om
publieke taak uit te oefenen: taak in het kader van algemeen belang is verricht. In Awb wordt
term ‘besluit’ gebruikt art. 1:3 lid 1 Awb. Dit kan weer onderverdeeld worden:
Onderverdeling publiekrechtelijke rechtshandeling:
a. Eenzijdig: (vaak voorkomend) de wil van het bestuursorgaan voldoende is om een
rechtsgevolg in stand te brengen, geen medewerking nodig. Andere onderverdeling:
Het besluit van algemene strekking:
Algemeen verbindende voorschriften – beleidsregels – plannen ;
Beschikking.
Zie art. 1:3 Awb
b. Meerzijdig: eis dat twee bestuursorganen een rechtsgevolg oproepen. Bijvoorbeeld:
stichting die door twee gemeenten wordt opgericht voor publieke taak uit te oefenen.
10.3 Besluit
Definitie van besluit een voorwaarden:
- Schriftelijke beslissing: geen mondelinge beslissing of gebaarteken. Wel brief of verzonden
e-mail;
- Bestuursorgaan: beslissing gegeven door bestuursorgaan;
- Publiekrechtelijke rechtshandeling: Algemeen verbindende voorschriften vallen niet onder
het bereik van Awb: het betrekt de bestuurder als wetgever en wetgeving is anders dan
bestuur. Het gaat dus om beschikkingen, beleidsregels en plannen.
, Regelzin: wil met succes een beroep op de Awb worden gedaan, dan moet er een besluit zijn
genomen jegens een belanghebbende: degene wiens belang rechtstreeks bij een besluit is betrokken
(art. 1:2 lid 1 Awb) Naast mensen (burgers) kunnen rechtspersonen en bestuursorganen
belanghebbende in de zin van de Awb zijn (art. 1:2 lid 3 Awb).
10.4 Beschikking
Een geïndividualiseerde beslissing is de beschikking, eisen:
- Een besluit afkomstig van een bevoegd bestuursorgaan;
- Op grond van een publiekrechtrechtelijk voorschrift: geen privaatrecht en altijd rusten op
een wet of (of andere wet materiële zin) moet rusten;
- Dat gericht is tot één bepaalde persoon of een bepaald aantal met name genoemde
personen;
- Gericht op enig rechtsvervolg: dus geen feitelijke rechtshandeling.
Soorten beschikkingen:
Constitutieve en declaratoire beschikkingen (rechtscheppend en recht vaststellend):
- Constitutieve beschikking: beschikking die nieuwe rechten of verplichtingen in het leven
roepen, ofwel rechtscheppende beschikking (bijvoorbeeld vergunning wordt verstrekt);
- Declaratoire beschikking: beschikking die al bestaande rechten of verplichtingen (nog eens)
uitdrukkelijk vastlegt, ofwel recht vaststellende beschikking (bijvoorbeeld de vaststelling van
een verkiezingsuitslag door het centraal stembureau).
Begunstigende en belastende beschikking (voordelig of nadelig):
- Begunstigende beschikking: beschikking die aan iemand een recht toekent of althans iets
voordeligs. Bijvoorbeeld: vergunning waarbij iets wordt toegestaan.
- Belastende beschikking: beschikking die een verplichting schept of althans iets onvoordeligs
(bijvoorbeeld: belastingaanslag).
*Combinatie ook mogelijk: voordelig maar voorwaarde verbonden
Vrij en gebonden beschikking (discretionair en geen beoordelingsvrijheid):
- Vrije beschikkingen: beschikking, gegeven krachtens een wet in materiële zin die geen
voorwaarden behelst op grond waarvan een verzoek van iemand wordt gehonoreerd.
- Gebonden beschikkingen: beschikking die moet worden afgegeven als de aanvrager voldoet
aan de voorwaarden, opgesomd in een wet in materiële zin. De wil bij wetgever en bestuur
uitvoerder.
Leges: door bestuursorgaan opgelegde aanslag op bijvoorbeeld aanvraag vergunning.
10.5 Beleidsregels
Door vrije beschikkingen zou een doeltreffend beleid gegarandeerd zijn, maar een nadeel is dat er
geschil tussen twee gemeentes kunnen ontstaan. Daarvoor is er inperking door regels waaraan de
ambtenaren zich aan moeten houden. Bijvoorbeeld: milieurecht kent Richtlijn Ammoniak en
Veehouderij en geeft normen.
De richtlijnen heten beleidsregels: categorie wetgeving omdat het algemene instructies bevat.
10.6 Plan
Hoofdlijnen Nederlands recht H10.1 t/m H10.9:
H10.1
Bestuursrecht: regelt de verhoudingen tussen overheidsorganen en de burgers (verticale
verhoudingen)
Bestuursorganen (art. 1:1 awb): mensen werkzaam bij bestuursorgaan
- Orgaan van een rechtspersoon krachtens publiekrecht
- Andere persoon of college, met enig openbaar gezag.
H10.2 Overheidshandelingen
Handelingen van bestuursorganen:
- Feitelijke handelingen: handelingen zonder bepaald rechtsvervolg beoogd. Bijvoorbeeld:
onderhoud van parken, ophalen huisvuil of aanleggen kanalen en wegen.
- Rechtshandelingen: betrekking op juridische-relevante feiten waarbij rechtsgevolg door
partijen gewild is.
Twee soorten rechtshandelingen:
1. Privaatrechtelijke rechtshandeling: overheid is onderworpen is aan de regens tot het
privaatrecht (vermogensrecht), geen verschil of een particulier of bestuursorgaan een
rechtshandeling ondergaat. Bijvoorbeeld: huren van meubilair voor nieuw departement of
kopen van auto’s voor ophalen huisvuil;
2. Publiekrechtelijke rechtshandeling: rechtshandelingen verricht door bestuursorgaan om
publieke taak uit te oefenen: taak in het kader van algemeen belang is verricht. In Awb wordt
term ‘besluit’ gebruikt art. 1:3 lid 1 Awb. Dit kan weer onderverdeeld worden:
Onderverdeling publiekrechtelijke rechtshandeling:
a. Eenzijdig: (vaak voorkomend) de wil van het bestuursorgaan voldoende is om een
rechtsgevolg in stand te brengen, geen medewerking nodig. Andere onderverdeling:
Het besluit van algemene strekking:
Algemeen verbindende voorschriften – beleidsregels – plannen ;
Beschikking.
Zie art. 1:3 Awb
b. Meerzijdig: eis dat twee bestuursorganen een rechtsgevolg oproepen. Bijvoorbeeld:
stichting die door twee gemeenten wordt opgericht voor publieke taak uit te oefenen.
10.3 Besluit
Definitie van besluit een voorwaarden:
- Schriftelijke beslissing: geen mondelinge beslissing of gebaarteken. Wel brief of verzonden
e-mail;
- Bestuursorgaan: beslissing gegeven door bestuursorgaan;
- Publiekrechtelijke rechtshandeling: Algemeen verbindende voorschriften vallen niet onder
het bereik van Awb: het betrekt de bestuurder als wetgever en wetgeving is anders dan
bestuur. Het gaat dus om beschikkingen, beleidsregels en plannen.
, Regelzin: wil met succes een beroep op de Awb worden gedaan, dan moet er een besluit zijn
genomen jegens een belanghebbende: degene wiens belang rechtstreeks bij een besluit is betrokken
(art. 1:2 lid 1 Awb) Naast mensen (burgers) kunnen rechtspersonen en bestuursorganen
belanghebbende in de zin van de Awb zijn (art. 1:2 lid 3 Awb).
10.4 Beschikking
Een geïndividualiseerde beslissing is de beschikking, eisen:
- Een besluit afkomstig van een bevoegd bestuursorgaan;
- Op grond van een publiekrechtrechtelijk voorschrift: geen privaatrecht en altijd rusten op
een wet of (of andere wet materiële zin) moet rusten;
- Dat gericht is tot één bepaalde persoon of een bepaald aantal met name genoemde
personen;
- Gericht op enig rechtsvervolg: dus geen feitelijke rechtshandeling.
Soorten beschikkingen:
Constitutieve en declaratoire beschikkingen (rechtscheppend en recht vaststellend):
- Constitutieve beschikking: beschikking die nieuwe rechten of verplichtingen in het leven
roepen, ofwel rechtscheppende beschikking (bijvoorbeeld vergunning wordt verstrekt);
- Declaratoire beschikking: beschikking die al bestaande rechten of verplichtingen (nog eens)
uitdrukkelijk vastlegt, ofwel recht vaststellende beschikking (bijvoorbeeld de vaststelling van
een verkiezingsuitslag door het centraal stembureau).
Begunstigende en belastende beschikking (voordelig of nadelig):
- Begunstigende beschikking: beschikking die aan iemand een recht toekent of althans iets
voordeligs. Bijvoorbeeld: vergunning waarbij iets wordt toegestaan.
- Belastende beschikking: beschikking die een verplichting schept of althans iets onvoordeligs
(bijvoorbeeld: belastingaanslag).
*Combinatie ook mogelijk: voordelig maar voorwaarde verbonden
Vrij en gebonden beschikking (discretionair en geen beoordelingsvrijheid):
- Vrije beschikkingen: beschikking, gegeven krachtens een wet in materiële zin die geen
voorwaarden behelst op grond waarvan een verzoek van iemand wordt gehonoreerd.
- Gebonden beschikkingen: beschikking die moet worden afgegeven als de aanvrager voldoet
aan de voorwaarden, opgesomd in een wet in materiële zin. De wil bij wetgever en bestuur
uitvoerder.
Leges: door bestuursorgaan opgelegde aanslag op bijvoorbeeld aanvraag vergunning.
10.5 Beleidsregels
Door vrije beschikkingen zou een doeltreffend beleid gegarandeerd zijn, maar een nadeel is dat er
geschil tussen twee gemeentes kunnen ontstaan. Daarvoor is er inperking door regels waaraan de
ambtenaren zich aan moeten houden. Bijvoorbeeld: milieurecht kent Richtlijn Ammoniak en
Veehouderij en geeft normen.
De richtlijnen heten beleidsregels: categorie wetgeving omdat het algemene instructies bevat.
10.6 Plan
