Coachen: Hoorcollege 3
3.1 Aannames binnen oplossingsgericht werken (H7)
Aanname 6: Je kunt mensen niet veranderen, mensen kunnen alleen zichzelf veranderen
Kenmerken Vragen vanuit deze aanname
1. Deze aanname helpt om een stap achteruit te zetten bij • “Welke voordeel zal dit voor jou opleveren?”
weerstand en opnieuw richting een aansluiting te zoeken
• “Welk positief verschil zal dit maken in je leven?”
2. Overtuigen werkt niet
• “Welk gevoel komt er op bij het idee dit te gaan doen?”
3. “Help mij om jou te helpen jezelf te helpen”
• “Stel dat je beslist om dit effectief te gaan doen. Wat zal het
4. Nodig de cliënt uit tot zelfonderzoek over motivatie om te volgende reken zijn dat jou zal aangeven dat je een goede
veranderen beslissing nam?”
5. Zie ook ‘motiverende gespreksvoering’ in OLOD Counselen
Aanname 7: Oplossinggericht werken gaat zo snel als nodig
Kenmerken Vragen vanuit deze aanname
1. Niet per se kortdurend, maar uit onderzoek blijkt het vaak • “Welke voordeel zal dit voor jou opleveren?”
wel korter te duren dan probleemoplossend werken
• “Welk positief verschil zal dit maken in je leven?”
2. Tijd nodig om te onderzoeken wat de best passende • “Welk gevoel komt er op bij het idee dit te gaan doen?”
interventies/technieken zijn voor de coachee
• “Stel dat je beslist om dit effectief te gaan doen. Wat zal het
3. Volg het tempo van de coachee (afronding) volgende reken zijn dat jou zal aangeven dat je een goede
beslissing nam?”
Aanname 8: Er is geen oorzaak en geen gevolg, wel circulariteit
Aanverwante aannames:
• Mensen maken deel uit van een systeem
• Oplossingen staan vaak los van de problemen
Kenmerken Vragen vanuit deze aanname
1. Lineaire redenering: oorzaak-gevolg • “Welke voordeel zal dit voor jou opleveren?”
2. Circulaire redeneringen: • “Welk positief verschil zal dit maken in je leven?”
• verbanden en wisselwerkingen
• “Welk gevoel komt er op bij het idee dit te gaan doen?”
• oorzaak en gevolg zijn niet te onderscheiden van elkaar
• “Stel dat je beslist om dit effectief te gaan doen. Wat zal het
• vele contexten en invloeden spelen mee
volgende reken zijn dat jou zal aangeven dat je een goede
3. Geen focus op oorzaken van problemen, wel op wat beslissing nam?”
1
, coachees in de plaats willen • “Wie zal als eerste de verandering opmerken?”
4. Geen probleemanalyses, wel oplossings- en succesanalyses • “Hoe zal die persoon reageren en hoe zal jij daarop reageren?
Hoe die reactie de kans op het gewenste effect vergroten?”
• “Wat heb je op dat moment precies gedaan?”
5. Coachees zijn deel van een systeem: • “Hoe zal het kennen van de oorzaak van jouw probleem
helpen om jouw probleem op te lossen? Stel dat je jouw
• Een kleine verandering bij onze coachee kan zorgen
probleem zou kunnen oplossen, zonder te begrijpen, zou dat
voor een grote impact op het systeem(mensen die op oké zijn voor jou?”
1 of andere manier verbonden zijn) • “Stel dat je een beetje van deze ‘nauwgezetheid’ waarin je
uitblinkt op je werk zou kunnen meenemen naar jouw situatie
• Betrek anderen (al dan niet) fysiek bij verandering
thuis. Welk positief verschil zou dit maken?”
6. Belang van het uitvergroten van momenten: in details • “Stel dat je meer kan sporten, welk positief verschil zal dat
kunnen mogelijkheden verborgen zitten: doorvragen, maken?”
concretiseren, visualiseren!
7. Als coachees wel sterk vasthangen aan oorzaak-gevolg:
aanvaarden van de unieke manier van veranderen van
coachee. Maar je kan het wel in vraag stellen als het blijft
komen
8. Vraag ook naar niet-probleemgerichte domeinen, ook daar
kunnen oplossingen/hulpbronnen/competenties/…
schuilen (vb: je beter voelen door een nieuwe relatie, een
verandering op het werk waardoor er plots minder stress is,
een nieuw leerkracht doet het schoolverzuim minderen,…)
Aanname 9: Praten over oplossingen creëert oplossingen en praten over problemen creëert problemen
Aanverwante aannames:
1. Mensen betrappen op oplossingen is de snelste weg naar oplossingen
2. De taal om oplossingen te beschrijven verschilt van de taal om problemen te beschrijven
3. The world of the happy is quite another than that of the unhappy
Kenmerken Vragen vanuit deze aanname
1. Hoe meer we doorvragen op het probleem en de oorzaken • “Welke voordeel zal dit voor jou opleveren?”
van het probleem, hoe meer aanwezig en zichtbaar het • “Welk positief verschil zal dit maken in je leven?”
probleem wordt
• “Welk gevoel komt er op bij het idee dit te gaan doen?”
2. Succes over eigen successen en realisaties faciliteert de
• “Stel dat je beslist om dit effectief te gaan doen. Wat zal het
aanmaak van oxytocine (‘het gelukshormoon’) volgende reken zijn dat jou zal aangeven dat je een goede
beslissing nam?”
3. Richt je op de gewenste toekomst
• “Wat wil je in de plaats van wat er nu (niet) is?”
4. Oplossingsgerichte taal is anders dan probleemgerichte taal
(zie later in WC’s) • “Hoe zal jouw situatie eruit zien als het probleem zich minder
of zelfs niet voordoet?”
5. Ontwikkel geen probleemfobie: ook het probleem is nuttig!
2
3.1 Aannames binnen oplossingsgericht werken (H7)
Aanname 6: Je kunt mensen niet veranderen, mensen kunnen alleen zichzelf veranderen
Kenmerken Vragen vanuit deze aanname
1. Deze aanname helpt om een stap achteruit te zetten bij • “Welke voordeel zal dit voor jou opleveren?”
weerstand en opnieuw richting een aansluiting te zoeken
• “Welk positief verschil zal dit maken in je leven?”
2. Overtuigen werkt niet
• “Welk gevoel komt er op bij het idee dit te gaan doen?”
3. “Help mij om jou te helpen jezelf te helpen”
• “Stel dat je beslist om dit effectief te gaan doen. Wat zal het
4. Nodig de cliënt uit tot zelfonderzoek over motivatie om te volgende reken zijn dat jou zal aangeven dat je een goede
veranderen beslissing nam?”
5. Zie ook ‘motiverende gespreksvoering’ in OLOD Counselen
Aanname 7: Oplossinggericht werken gaat zo snel als nodig
Kenmerken Vragen vanuit deze aanname
1. Niet per se kortdurend, maar uit onderzoek blijkt het vaak • “Welke voordeel zal dit voor jou opleveren?”
wel korter te duren dan probleemoplossend werken
• “Welk positief verschil zal dit maken in je leven?”
2. Tijd nodig om te onderzoeken wat de best passende • “Welk gevoel komt er op bij het idee dit te gaan doen?”
interventies/technieken zijn voor de coachee
• “Stel dat je beslist om dit effectief te gaan doen. Wat zal het
3. Volg het tempo van de coachee (afronding) volgende reken zijn dat jou zal aangeven dat je een goede
beslissing nam?”
Aanname 8: Er is geen oorzaak en geen gevolg, wel circulariteit
Aanverwante aannames:
• Mensen maken deel uit van een systeem
• Oplossingen staan vaak los van de problemen
Kenmerken Vragen vanuit deze aanname
1. Lineaire redenering: oorzaak-gevolg • “Welke voordeel zal dit voor jou opleveren?”
2. Circulaire redeneringen: • “Welk positief verschil zal dit maken in je leven?”
• verbanden en wisselwerkingen
• “Welk gevoel komt er op bij het idee dit te gaan doen?”
• oorzaak en gevolg zijn niet te onderscheiden van elkaar
• “Stel dat je beslist om dit effectief te gaan doen. Wat zal het
• vele contexten en invloeden spelen mee
volgende reken zijn dat jou zal aangeven dat je een goede
3. Geen focus op oorzaken van problemen, wel op wat beslissing nam?”
1
, coachees in de plaats willen • “Wie zal als eerste de verandering opmerken?”
4. Geen probleemanalyses, wel oplossings- en succesanalyses • “Hoe zal die persoon reageren en hoe zal jij daarop reageren?
Hoe die reactie de kans op het gewenste effect vergroten?”
• “Wat heb je op dat moment precies gedaan?”
5. Coachees zijn deel van een systeem: • “Hoe zal het kennen van de oorzaak van jouw probleem
helpen om jouw probleem op te lossen? Stel dat je jouw
• Een kleine verandering bij onze coachee kan zorgen
probleem zou kunnen oplossen, zonder te begrijpen, zou dat
voor een grote impact op het systeem(mensen die op oké zijn voor jou?”
1 of andere manier verbonden zijn) • “Stel dat je een beetje van deze ‘nauwgezetheid’ waarin je
uitblinkt op je werk zou kunnen meenemen naar jouw situatie
• Betrek anderen (al dan niet) fysiek bij verandering
thuis. Welk positief verschil zou dit maken?”
6. Belang van het uitvergroten van momenten: in details • “Stel dat je meer kan sporten, welk positief verschil zal dat
kunnen mogelijkheden verborgen zitten: doorvragen, maken?”
concretiseren, visualiseren!
7. Als coachees wel sterk vasthangen aan oorzaak-gevolg:
aanvaarden van de unieke manier van veranderen van
coachee. Maar je kan het wel in vraag stellen als het blijft
komen
8. Vraag ook naar niet-probleemgerichte domeinen, ook daar
kunnen oplossingen/hulpbronnen/competenties/…
schuilen (vb: je beter voelen door een nieuwe relatie, een
verandering op het werk waardoor er plots minder stress is,
een nieuw leerkracht doet het schoolverzuim minderen,…)
Aanname 9: Praten over oplossingen creëert oplossingen en praten over problemen creëert problemen
Aanverwante aannames:
1. Mensen betrappen op oplossingen is de snelste weg naar oplossingen
2. De taal om oplossingen te beschrijven verschilt van de taal om problemen te beschrijven
3. The world of the happy is quite another than that of the unhappy
Kenmerken Vragen vanuit deze aanname
1. Hoe meer we doorvragen op het probleem en de oorzaken • “Welke voordeel zal dit voor jou opleveren?”
van het probleem, hoe meer aanwezig en zichtbaar het • “Welk positief verschil zal dit maken in je leven?”
probleem wordt
• “Welk gevoel komt er op bij het idee dit te gaan doen?”
2. Succes over eigen successen en realisaties faciliteert de
• “Stel dat je beslist om dit effectief te gaan doen. Wat zal het
aanmaak van oxytocine (‘het gelukshormoon’) volgende reken zijn dat jou zal aangeven dat je een goede
beslissing nam?”
3. Richt je op de gewenste toekomst
• “Wat wil je in de plaats van wat er nu (niet) is?”
4. Oplossingsgerichte taal is anders dan probleemgerichte taal
(zie later in WC’s) • “Hoe zal jouw situatie eruit zien als het probleem zich minder
of zelfs niet voordoet?”
5. Ontwikkel geen probleemfobie: ook het probleem is nuttig!
2
