Samenvatting Traject V&V - Verpleegtechnische handelingen niveau 4 Theorieboek, ISBN: 9789006910353 Verpleegtechnische Handelingen

Thema 2 medicijnen 1
Medicijnen

Recepten en voorschriften:
 Drogist of zelf ophalen bij de apotheek: zelfzorgmiddelen
 Receptmedicijnen: middelen zijn uitsluitend verkrijgbaar op recept van een zelfstandig
bevoegde en worden door de apotheek verstrekt. Vandaar dat ze met de afkorting UR
aangegeven worden (uitsluitend op recept).

Waar moet een recept aan voldoen:
 naam, voorletters en adres van de voorschrijvende arts, verloskundige, tandarts of
verpleegkundig specialist;
 datum van voorschrijven;
 naam van het geneesmiddel;
 af te leveren hoeveelheid medicijnen (en daarmee de gebruiksduur van het medicijn);
 sterkte van het medicament;
 naam, voorletters geboortedatum en adres van de zorgvrager;
 wijze van gebruik van het medicijn;
 handtekening of paraaf van de voorschrijvende arts of verpleegkundig specialist.
- Bij het voorschrijven van medicijnen houdt de hulpverlener rekening met de leeftijd, lengte,
lichaamsgewicht en aandoening van de zorgvrager.

Indicatie:
De reden waarom iemand een medicijn krijgt voorgeschreven.

Contra-indicatie:
 Reden om het medicijn juist NIET voor te schrijven
 Bijvoorbeeld bij een allergische reactie

Etiket moet worden vermeld:
 naam van de apotheek en apotheker;
 afleveringsdatum;
 naam, adres en geboortedatum van degene voor wie het medicijn bestemd is;
 naam en sterkte van het geneesmiddel;
 gebruiks- en bewaarvoorschrift;
 naam van de arts die het medicijn heeft voorgeschreven.

Kleur codes etiket:
 Een volledig wit etiket is voor medicijnen die via de mond ingenomen worden.
 Een blauwe streep boven een wit etiket met daarin: ‘niet om in te nemen’ betekent dat het
medicijn niet voor oraal gebruik is. Daar kan bijvoorbeeld bij staan: oogdruppels.
 Een gele sticker met tekst waarschuwt voor het feit dat het medicijn ‘het reactievermogen
kan beïnvloeden’. Daarmee wordt autorijden, alcoholgebruik en met gevaarlijke machines
werken afgeraden.

Benamingen medicijnen:
 Alle officiële medicijnen hebben 3 namen.
 De groepsnaam is voor alle medicijnen die bij de zelfde groep horen hetzelfde.
 Met de stofnaam of de generieke naam: wordt aangegeven wat de werkzame stof is van het
medicijn  zo makkelijk terug te vinden in het repertorium
 Fabrikanten geven het medicijn hun eigen handelsnaam of een merknaam.


pag. 1

,Richtlijnen:
 Originele verpakking voorkomt vergissingen + vaak is de verpakking een bescherming voor
het medicijn
 Veilige plaats: algemeen  droge donkere plaats + voor zetpillen, dranken en druppels moet
deze plaats koel zijn.
 Houdbaarheid: dranken en oogdruppels maar een maand houdbaar
 Oude medicijnen: beste is vernietigen  kan je brengen naar de apotheek
 Opiaten: vereist dat ze in een aparte afgesloten kast worden bewaard. Bij voorschrijven is er
een aparte registratie. De maatregelen zijn er vanwege het verslavende karakter van de
opiaten als ze onjuist gebruikt worden. Als je niet zorgvuldig bent met deze medicijnen en ze
zelfs zou meenemen naar huis, kan dit voor de tuchtrechter gebracht worden en tot een
veroordeling leiden.

Medicijnvormen:
Tabletten:
 Samengeperste poeders
 Verdeling van de werkzame stof niet altijd precies verdeeld  niet alle tabletten mag je
breken
 Sommige mag je niet fijnmalen omdat er bij het geheel doorslikken van het tablet per laagje
een werkzame stof vrijkomt  kan ook een alternatief worden gezocht bij slecht slikken.
Bruistabletten:
 Oplossen in water
 De werking is niet beter omdat het een bruistablet is i.p.v. een tablet
Poeders:
 Vaak in een papiertje verpakt
 Om volume te geven wordt er aan de werkzame stof vaak een hulpstof toegevoegd
(melksuiker  lactose)
 Wordt vaak opgelost in water
 Raken het hele slijmvleis en alle smaakpapillen.
 Niet verstandig om de peoder direct in de mond te gieten  irritatie van het mondslijmvlies
Strooipoeders:
 Wordt vaak op de huid gebruikt
 Wordt alleen op de aangedane plek gebruikt  lokale werking
Dragees:
 Rond tablet met een glad laagje eromheen, functie van het laagje:
- de smaak van het medicijn wordt erdoor gecamoufleerd;
- het medicijn glijdt gemakkelijker door de keel;
- bescherming van het medicijn tegen het maagsap. Bepaalde medicijnen mogen pas in de
darm uiteenvallen. De zogenoemde ‘enteric coating’ maakt de dragee bestendig tegen
maagsap. Medicijnen met een enteric coating mogen niet vermalen worden. Er zijn
verschillende manieren om dragees zo te maken dat ze pas in de darm hun werkzame stof
vrijlaten. Bij een medicijn waarbij na de generieke naam een afkorting staat, is het altijd
raadzaam om deze even op te zoeken.
Capsules:
 een poeder of kleine bolletjes in een omhulsel van gelatine
 omhulsel vaak bedoeld om gebruiker te beschermen tegen de vieze smaak of dat hij pas uit
een valt in de darmen  zo wordt de maagwand niet aangetast
 of het medicijn kan niet in tabletvorm worden gemaakt

Dranken:



pag. 2

,  Medicinale dranken zijn medicijnen opgelost in siropen, suspensies en alcoholhoudende
dranken.
 Kan helder en niet helder zijn  niet helder: voor gebruik schudden: de werkzame stof
wordt dan weer verdeeld over de vloeistof
 Een drankje kan snel bederven omdat er bacteriën in kunnen groeien
Zetpillen:
 Een zetpil (suppositorium) wordt rectaal toegediend
 Bestaat uit een vetmassa waarin het geneesmiddel is verwerkt.
 Smelt onder invloed van lichaamstemp.  geneesmiddel komt vrij en kan plaatselijk zijn
werk doen.
 Als het medicijn zelf aanleiding geeft tot maagproblemen als het in het bloed is opgenomen,
maakt het geen verschil of het medicijn via de maag of als zetpil ingenomen wordt.
Vaginale zetpillen:
 Bij aandoeningen kun je lokaal medicijn toedienen
 Noem je ovule
Zalven, crèmes en gels:
 Zalf bestaat uit een vette basis met daarin een werkzame stof.
 Crème bestaat uit water en vet met daarin de werkzame stof  kan je ook vaginaal
toedienen: hierbij moet je een applicator gebruiken
 Gel is een medicijn opgelost op basis van stoffen waaraan water is toegevoegd (carbomeren)
 gel bevat geen vetten
 Bij het gebruik van zalven, crèmes en gels is extra hygiëne gewenst
Lotions:
 Bij lotions is het medicijn in een waterige oplossing of in een oplossing met alcohol
toegevoegd.
Oogdruppels en oogzalven:
 Ogen zijn zeer gevoelig voor infecties  dus oogdruppels en oogzalven worden steriel
geleverd.
 Vaak een maand houdbaar
 Ooglid, oogharen mogen niet worden aangeraakt met het uiteinde van het pipet, druppelaar
of het zalfuiteinde van de tube
 Oogdruppels worden op risico van bederf worden geleverd in minims: kleine flaconnetjes
voor eenmalig gebruik
Neusdruppels:
 Als de neus verstopt zit, maar vooral bij oorpijn  Oorpijn wordt nogal eens veroorzaakt
door een zwelling in de buis van Eustachius. Door neusdruppels toe te dienen, bereiken de
druppels de buis van Eustachius, zodat ze daar werkzaam kunnen zijn.
 Mag niet langer dan 4 tot 5 dagen duren
 Langdurig druppelen: chronische zwelling van slijmvlies  gevolg
 Goede voedingsbodem voor bacteriën  druppelaar mag niet intact komen met de neus
Oordruppels:
 Worden gebruikt bij een ontsteking in de buitenste gehoorgang of om het oorsmeer zacht te
maken
 Kunnen een pijnstillende werking hebben
 Werk zo hygiënisch mogelijk




Inhalaties:



pag. 3