Bedrijfsethiek en MVO Boek: samenvatting
Rachelle de Bruin en Amber Brunekreef - CHE - Leerjaar 1
(Dit document bevat samenvattingen van een aantal hoofdstukken uit het boek bedrijfsethiek en MVO
en bevat aantekeningen van de bijhorende colleges.)
Samenvatting Hoofdstuk 1 boek (Ethiek)
Ethiek gaat over het goed en kwaad in het menselijk handelen. Ethiek is een bepaalde
manier van naar de werkelijkheid kijken.
Optiek is de manier waarop je naar de werkelijkheid kijkt. Je zet als het ware een bril op en
kijkt met die bril naar de werkelijkheid. Je hebt de marketing optiek, de juridische optiek en
de management optiek. Mensen met eenzelfde optiek kunnen nog wel een ander standpunt
hebben. Dit noem je een mening of een visie.
Je hebt ook nog het ethische optiek. Een aantal voorbeelden hiervan zijn:
- Is het menswaardig om camera’s te plaatsen in kleedkamers bij fitnessbedrijven?
- Is het menswaardig om er vandoor te gaan met de vriend van je vriendin?
- Is het menswaardig om in een winkel te stelen?
Ethische optiek is ook een praktische optiek. Wij behoren het goed in praktijk te brengen.
Het goede behoort gedaan te worden.
Waarde: Een opvatting over wat uiteindelijk belangrijk en nastrevenswaardig is. Waarden
zijn de fundamentele principes de hand waarvan mensen hun leven inrichten en waardoor
ze gemotiveerd worden om deel te nemen aan bepaalde activiteiten.
In Nederland zijn er veel mensen met de waarden geluk, gezondheid, welvaart, veiligheid en
genot.
Instrumentele waarden: Een waarde die geen doel in zichzelf is, maar in dienst staat van
een andere, hogere waarde.
Intrinsieke waarden: Een waarde in zichzelf, dus zonder extern doel.
Norm: een bepaalde gedragsregel. Voorbeelden van normen zijn:
- In het klaslokaal mag je geen petje dragen.
- Jongeren horen minimaal 1 uur per dag matig intensief te bewegen (beweegnorm).
Bij normen gaat het dus om hoe je het concrete gedrag vormgeeft. Normen zijn
gedragsverwachtingen die voortkomen uit waarden die mensen hebben.
, Er zijn 3 soorten normen:
- Relationele normen -> Gedragsverwachtingen over de omgang van mensen in de
privésfeer, zoals in het gezin en met vrienden.
- Professionele normen -> Gedragsregels die gelden in bepaalde beroepsgroepen of
in bepaalde organisaties.
- Publieke normen -> Het gedrag van burgers tegenover andere burgers en
tegenover de samenleving in zijn geheel.
Er zijn 3 ethische theorieën:
- Gevolgenethiek -> Gaat over de gevolgen van de daad en niet om de bedoeling die
men heeft met de handeling.
- Beginselethiek -> Hier ga je ervan uit dat er 1 of meerdere ethische beginselen zijn
die een rol dienen te spelen bij de beoordeling van een ethisch probleem.
- Deugdenethiek -> Gaat vooral over de volgende vragen.
- Wat voor soort mens wil ik zijn?
- Wat maakt iemand tot een goed mens?
- Wat is een goed leven?
Een deugd is een karaktereigenschap van een mens, maar dan wel een positieve
eigenschap. Bijvoorbeeld eerlijk, wijs, trouw, liefdevol.
Ethiek als proces:
- Ethische gevoeligheid
- Ethische analyse
- Ethisch oordeel
- Ethische motivatie
- Ethisch handelen (sluitstuk in ethisch proces)
Samenvatting hoofdstuk 4/5 boek (Stappenplan ethiek en debatteren ethiek)
Klokkenluiden: Het aan de klok hangen van dubieuze bedrijfspraktijken:
Enkele kenmerken hiervan zijn:
- Het is een weloverwogen, doelbewuste actie om de gemeenschap te waarschuwen
voor ernstige schendingen van publieke of private belangen.
- Het kan plaatsvinden binnen het bedrijf, maar ook buiten het bedrijf
- Het geschiedt meestal anoniem: de medewerker is bang voor maatregelen door het
management.
- Het brengt iets in de openbaarheid, waar in zijn algemeenheid geheimhouding en
discretie van medewerker worden verwacht
> De medewerker tracht vaak eerst intern bepaalde immorele of onwettige zaken aan de
orde stellen.
> Als hier niet op wordt gereageerd, word de zaak naar buiten gebracht.
> Hierbij kan de pers een belangrijke rol spelen
> Klokkenluiden wordt door de omgeving gezien als verraad, alarmisme, lekken.
> De medewerker is bang voor maatregelen door het management
Rachelle de Bruin en Amber Brunekreef - CHE - Leerjaar 1
(Dit document bevat samenvattingen van een aantal hoofdstukken uit het boek bedrijfsethiek en MVO
en bevat aantekeningen van de bijhorende colleges.)
Samenvatting Hoofdstuk 1 boek (Ethiek)
Ethiek gaat over het goed en kwaad in het menselijk handelen. Ethiek is een bepaalde
manier van naar de werkelijkheid kijken.
Optiek is de manier waarop je naar de werkelijkheid kijkt. Je zet als het ware een bril op en
kijkt met die bril naar de werkelijkheid. Je hebt de marketing optiek, de juridische optiek en
de management optiek. Mensen met eenzelfde optiek kunnen nog wel een ander standpunt
hebben. Dit noem je een mening of een visie.
Je hebt ook nog het ethische optiek. Een aantal voorbeelden hiervan zijn:
- Is het menswaardig om camera’s te plaatsen in kleedkamers bij fitnessbedrijven?
- Is het menswaardig om er vandoor te gaan met de vriend van je vriendin?
- Is het menswaardig om in een winkel te stelen?
Ethische optiek is ook een praktische optiek. Wij behoren het goed in praktijk te brengen.
Het goede behoort gedaan te worden.
Waarde: Een opvatting over wat uiteindelijk belangrijk en nastrevenswaardig is. Waarden
zijn de fundamentele principes de hand waarvan mensen hun leven inrichten en waardoor
ze gemotiveerd worden om deel te nemen aan bepaalde activiteiten.
In Nederland zijn er veel mensen met de waarden geluk, gezondheid, welvaart, veiligheid en
genot.
Instrumentele waarden: Een waarde die geen doel in zichzelf is, maar in dienst staat van
een andere, hogere waarde.
Intrinsieke waarden: Een waarde in zichzelf, dus zonder extern doel.
Norm: een bepaalde gedragsregel. Voorbeelden van normen zijn:
- In het klaslokaal mag je geen petje dragen.
- Jongeren horen minimaal 1 uur per dag matig intensief te bewegen (beweegnorm).
Bij normen gaat het dus om hoe je het concrete gedrag vormgeeft. Normen zijn
gedragsverwachtingen die voortkomen uit waarden die mensen hebben.
, Er zijn 3 soorten normen:
- Relationele normen -> Gedragsverwachtingen over de omgang van mensen in de
privésfeer, zoals in het gezin en met vrienden.
- Professionele normen -> Gedragsregels die gelden in bepaalde beroepsgroepen of
in bepaalde organisaties.
- Publieke normen -> Het gedrag van burgers tegenover andere burgers en
tegenover de samenleving in zijn geheel.
Er zijn 3 ethische theorieën:
- Gevolgenethiek -> Gaat over de gevolgen van de daad en niet om de bedoeling die
men heeft met de handeling.
- Beginselethiek -> Hier ga je ervan uit dat er 1 of meerdere ethische beginselen zijn
die een rol dienen te spelen bij de beoordeling van een ethisch probleem.
- Deugdenethiek -> Gaat vooral over de volgende vragen.
- Wat voor soort mens wil ik zijn?
- Wat maakt iemand tot een goed mens?
- Wat is een goed leven?
Een deugd is een karaktereigenschap van een mens, maar dan wel een positieve
eigenschap. Bijvoorbeeld eerlijk, wijs, trouw, liefdevol.
Ethiek als proces:
- Ethische gevoeligheid
- Ethische analyse
- Ethisch oordeel
- Ethische motivatie
- Ethisch handelen (sluitstuk in ethisch proces)
Samenvatting hoofdstuk 4/5 boek (Stappenplan ethiek en debatteren ethiek)
Klokkenluiden: Het aan de klok hangen van dubieuze bedrijfspraktijken:
Enkele kenmerken hiervan zijn:
- Het is een weloverwogen, doelbewuste actie om de gemeenschap te waarschuwen
voor ernstige schendingen van publieke of private belangen.
- Het kan plaatsvinden binnen het bedrijf, maar ook buiten het bedrijf
- Het geschiedt meestal anoniem: de medewerker is bang voor maatregelen door het
management.
- Het brengt iets in de openbaarheid, waar in zijn algemeenheid geheimhouding en
discretie van medewerker worden verwacht
> De medewerker tracht vaak eerst intern bepaalde immorele of onwettige zaken aan de
orde stellen.
> Als hier niet op wordt gereageerd, word de zaak naar buiten gebracht.
> Hierbij kan de pers een belangrijke rol spelen
> Klokkenluiden wordt door de omgeving gezien als verraad, alarmisme, lekken.
> De medewerker is bang voor maatregelen door het management
