Neurologisch stelsel
DWARSLAESIE
DEEL I: de primaire stoornis
motorische uitval
motorische uitval, wat is het verschil tussen spastische/ stijve verlamming en slappe verlamming?
als afdalende banen zijn onderbroken wordt de spier niet bereikt: verlamming distaal van de
laesiehoogte
o spastische of stijve verlamming (UMNL): reflexboog intact, maar supraspinaal niet
beïnvloeden → inhiberende invloed op de spinale reflexen valt weg; hyperreflexie,
pathologische reflexen en verhoogde spierspanning
wat is een withdrawal-reflex?
= ontwenningsreflex, terugtrekreflex; op het lichaam te beschremen tegen
schadelijke prikkels, flexiepatroon dominant (fasisch van aard; spasmen)
wat gebeurd er na 3-6 maand van het ontstaan van de laesie
extensireflexen (tonisch), intensiteit van spacticiteit max
o slappe verlamming (LMNL): reflexboog beschadigd → areflexie en atonie ontstaat
sensibele uitval
wat is vitale sensibiliteit
pijn, tast- en temperatuurzin
wat is gnostische sensibiliteit
fijne tastzin, vibratiezin, houdings- en bewegingsgevoel
vegetatieve stoornissen
wat is vegetatieve stoornis
stoornissen in bloeddrukregeling, blass- en dramfunctie, seksuele functies, ademhaling en
thermoregulatie → anatomische organisatie van het para- en orthosympatisch ZS
spinale shockfase
wat is een spinale shockfase?
na de laesie is er een tijdelijke deactivatie van exciterende impulsen → volledig functieverlies →
spinale shockfase wordt beëindigd door de terugkeer van reflexen
o volgorde terugkeer van de reflexen
huidreflexen - peesreflexen - blaas autonome functie
wat is een DPR?
= "delayed plantar response" → stimilus geven langs laterale rand van de voet tot
onder tenen naar mediaal, grote teen naar flexie adductie meestal rond 1-6u na
trauma ⇒ indien DPR niet na eerste 24u optradt = slechte prognose
wat is een BCR?
= "bulbocavernosus reflex" → de contractie van de interne / externe anale sluitspier
als reactie op het samenknijpen van de eikel of clitoris , of het trekken aan een
inwonende Foley-katheter
⇒ moet optreden in eerste 2 dagen
wat is een CR?
= "cremaster reflex" → prikkeling binnenkant van dijbeen ervoor zorgt dat de
musculus cremaster aanspant waardoor de ballen opgetrokken worden.
⇒ binnen eerste 2 dagen
APR en KPR?
= "achillespeesreflex" en "kniepeesreflex" samen met babinskyteken
⇒ eerste 2 weken
na enkele maanden wat komt als laatste?
vorm van reflexactiviteit (hypertonie) thv de blaasspier (detrusor)
o verloop in 4 fasen:
1. (0-1 dag): areflexie/ hyporeflexie, reflexen afwezig en DPR kan worden uitgelokt
2. (1-3 dagen): initiële terugkeer van de reflexen, CR en BCR opnieuw optreden
3. (4d-1m): vroege hyper-reflexie, motorische tekenen (APR en KPR), teken van
babinsky + autonome tekenen
4. (1-12 m): spacticiteit, hyper-reflexie, blaasfunctie herstelt (4-6w) + vasovagale
hupotensie + brady- en aritme (3-6w) + vertikaliseren verminderen symptomen
orthostatische hypotensie (10-12w) MAAR autoname dysreflexie verergert en
1
, Neurologisch stelsel
hypertensie + evolutie van fasische terugtrekspacticiteot nr tonische
extensiespacticiteit
uitgebreidheid
laesiehoogte
o tetraplegie
beschadiging cervicale myelum en/of eerste thoracale segment → stoornis in 4 ledematen
o paraplegie
beschadiging onder niveau T1 → stoornis in romp en/of onderste ledematen
volledigheid van de laesie
o complete laesie
voll continuïteitsonderbreking, zowel vr impulsen van centraal naar perifeer en omgekeerd
o incomplete laesie
onvolledige laeise, grotere variatie in uitvalsverschijnselen
classificatie van ruggenmerglaesie
ASIA impairment scale
= american spinal injury association impairment scale
o A → S4-5: geen sensoriek/ motoriek (compleet)
o B → gevoel in sacrale dermatomen + geen motor maar wel sensorische functie onder laesie
o C → meer dan helft kernspieren onder letsel < 3 waarde
o D → meer dan helft kernspieren onder letsel > 3 waarde
o E → normale sensoriek en motoriek (normaal)
aantal syndromen
oACS
= "Anterior Cord Syndroom": spacticiteit, slappe verlamming, sensiebele stoornissen (antero-
lateraal) pijn- en temperatuursgevoel + grove tastzin, MAAR proprioceptie bewaard
o PCS
= "Posterior Cord Syndroom": uitval fijne tastzin en proprioceptieve gevoeligheid, MAAR
grove tast-, pijn,- en temperatuurzin bewaard → vaal gepaard met sensorische ataxie
o CCS
= "Central Cord Syndroom": grotere uitval BL dan OL zowel motorisch als sensiebel, sacrale
sensibiliteit is gespaard
o BSS
= "Brown-sequard syndroom": ipsilateraal motorisch verlies en verminderde tast-, positie- en
vibratiezin + contralateraal verlies van pijn- en temperatuurzin
OORZAKEN
o traumatisch etiologie
→ primaire en secundaire schade: BSS, CCS, CMS
o niet-traumatische etiologie
→ toenemend aandeel: ACS en PCS
kenmerken van de verschillende syndromen:
o zet ze op volgorde van meest voorkomend:
CCS - CES - BSS - ACS - PCS
o welk syndroom waren P gem ouder en had een slechte prognose?
CCS
o welk syndroom vormt de jongste doelgroep en heeft de beste prognose?
BBS
o classificatie ASIA B en ASIA C bij intake?
CMS en ACS
o classificatie ASIA D bij intake?
CCS, BSS, CES, PCS
o welk syndroom had de langtse revalidatietijd?
ACS
nomenclatuur
def "neurologisch niveau"
2
DWARSLAESIE
DEEL I: de primaire stoornis
motorische uitval
motorische uitval, wat is het verschil tussen spastische/ stijve verlamming en slappe verlamming?
als afdalende banen zijn onderbroken wordt de spier niet bereikt: verlamming distaal van de
laesiehoogte
o spastische of stijve verlamming (UMNL): reflexboog intact, maar supraspinaal niet
beïnvloeden → inhiberende invloed op de spinale reflexen valt weg; hyperreflexie,
pathologische reflexen en verhoogde spierspanning
wat is een withdrawal-reflex?
= ontwenningsreflex, terugtrekreflex; op het lichaam te beschremen tegen
schadelijke prikkels, flexiepatroon dominant (fasisch van aard; spasmen)
wat gebeurd er na 3-6 maand van het ontstaan van de laesie
extensireflexen (tonisch), intensiteit van spacticiteit max
o slappe verlamming (LMNL): reflexboog beschadigd → areflexie en atonie ontstaat
sensibele uitval
wat is vitale sensibiliteit
pijn, tast- en temperatuurzin
wat is gnostische sensibiliteit
fijne tastzin, vibratiezin, houdings- en bewegingsgevoel
vegetatieve stoornissen
wat is vegetatieve stoornis
stoornissen in bloeddrukregeling, blass- en dramfunctie, seksuele functies, ademhaling en
thermoregulatie → anatomische organisatie van het para- en orthosympatisch ZS
spinale shockfase
wat is een spinale shockfase?
na de laesie is er een tijdelijke deactivatie van exciterende impulsen → volledig functieverlies →
spinale shockfase wordt beëindigd door de terugkeer van reflexen
o volgorde terugkeer van de reflexen
huidreflexen - peesreflexen - blaas autonome functie
wat is een DPR?
= "delayed plantar response" → stimilus geven langs laterale rand van de voet tot
onder tenen naar mediaal, grote teen naar flexie adductie meestal rond 1-6u na
trauma ⇒ indien DPR niet na eerste 24u optradt = slechte prognose
wat is een BCR?
= "bulbocavernosus reflex" → de contractie van de interne / externe anale sluitspier
als reactie op het samenknijpen van de eikel of clitoris , of het trekken aan een
inwonende Foley-katheter
⇒ moet optreden in eerste 2 dagen
wat is een CR?
= "cremaster reflex" → prikkeling binnenkant van dijbeen ervoor zorgt dat de
musculus cremaster aanspant waardoor de ballen opgetrokken worden.
⇒ binnen eerste 2 dagen
APR en KPR?
= "achillespeesreflex" en "kniepeesreflex" samen met babinskyteken
⇒ eerste 2 weken
na enkele maanden wat komt als laatste?
vorm van reflexactiviteit (hypertonie) thv de blaasspier (detrusor)
o verloop in 4 fasen:
1. (0-1 dag): areflexie/ hyporeflexie, reflexen afwezig en DPR kan worden uitgelokt
2. (1-3 dagen): initiële terugkeer van de reflexen, CR en BCR opnieuw optreden
3. (4d-1m): vroege hyper-reflexie, motorische tekenen (APR en KPR), teken van
babinsky + autonome tekenen
4. (1-12 m): spacticiteit, hyper-reflexie, blaasfunctie herstelt (4-6w) + vasovagale
hupotensie + brady- en aritme (3-6w) + vertikaliseren verminderen symptomen
orthostatische hypotensie (10-12w) MAAR autoname dysreflexie verergert en
1
, Neurologisch stelsel
hypertensie + evolutie van fasische terugtrekspacticiteot nr tonische
extensiespacticiteit
uitgebreidheid
laesiehoogte
o tetraplegie
beschadiging cervicale myelum en/of eerste thoracale segment → stoornis in 4 ledematen
o paraplegie
beschadiging onder niveau T1 → stoornis in romp en/of onderste ledematen
volledigheid van de laesie
o complete laesie
voll continuïteitsonderbreking, zowel vr impulsen van centraal naar perifeer en omgekeerd
o incomplete laesie
onvolledige laeise, grotere variatie in uitvalsverschijnselen
classificatie van ruggenmerglaesie
ASIA impairment scale
= american spinal injury association impairment scale
o A → S4-5: geen sensoriek/ motoriek (compleet)
o B → gevoel in sacrale dermatomen + geen motor maar wel sensorische functie onder laesie
o C → meer dan helft kernspieren onder letsel < 3 waarde
o D → meer dan helft kernspieren onder letsel > 3 waarde
o E → normale sensoriek en motoriek (normaal)
aantal syndromen
oACS
= "Anterior Cord Syndroom": spacticiteit, slappe verlamming, sensiebele stoornissen (antero-
lateraal) pijn- en temperatuursgevoel + grove tastzin, MAAR proprioceptie bewaard
o PCS
= "Posterior Cord Syndroom": uitval fijne tastzin en proprioceptieve gevoeligheid, MAAR
grove tast-, pijn,- en temperatuurzin bewaard → vaal gepaard met sensorische ataxie
o CCS
= "Central Cord Syndroom": grotere uitval BL dan OL zowel motorisch als sensiebel, sacrale
sensibiliteit is gespaard
o BSS
= "Brown-sequard syndroom": ipsilateraal motorisch verlies en verminderde tast-, positie- en
vibratiezin + contralateraal verlies van pijn- en temperatuurzin
OORZAKEN
o traumatisch etiologie
→ primaire en secundaire schade: BSS, CCS, CMS
o niet-traumatische etiologie
→ toenemend aandeel: ACS en PCS
kenmerken van de verschillende syndromen:
o zet ze op volgorde van meest voorkomend:
CCS - CES - BSS - ACS - PCS
o welk syndroom waren P gem ouder en had een slechte prognose?
CCS
o welk syndroom vormt de jongste doelgroep en heeft de beste prognose?
BBS
o classificatie ASIA B en ASIA C bij intake?
CMS en ACS
o classificatie ASIA D bij intake?
CCS, BSS, CES, PCS
o welk syndroom had de langtse revalidatietijd?
ACS
nomenclatuur
def "neurologisch niveau"
2
