Samenvatting MBG COPD

MBG: methodische beschrijving gezondheidsprobleem
COPD
Normale bouw en Ademhalingsstelsel
functie van het aangedane Tot de luchtwegen behoren: neusholte, mondholte, keelholte,
orgaan, lichaamsdeel of stelsel strottenhoofd, luchtpijp, bronchiën, bronchiolen en longblaasjes.
 Neusholte: functies:
- Zuivering van de lucht: neusharen en trilharen op het
neusepitheel vangen verontreinigingen op. Een gedeelte
slik je door; dat gaat naar de maag waar het onschadelijk
wordt gemaakt door maagzuur. Het andere deel blijft in de
neus en wordt op een andere manier verwijderd (snuiten,
niezen, ‘peuteren’ of opsnuiven en doorslikken).
- Verwarming van de lucht: hiermee wordt voorkomen dat
longweefsel te snel afkoelt.
- Bevochtiging van de lucht: gaat uitdroging van longweefsel
tegen  het moet vochtig zijn om goede gaswisseling
mogelijk te maken.
- Keuring van de lucht: reukepitheel geeft informatie over de
kwaliteit van de ingeademde lucht.
 Mondholte: nadeel inademing via de mondholte  taken als
zuivering, verwarming, bevochtiging en keuring worden
nauwelijks uitgevoerd. Belangrijkste functie: klankvorming 
dat gebeurd met uitademen (uitgeademde lucht stroomt langs
de stembanden op).
 Keelholte (pharynx): behoort tot ademhalings- en
spijsverteringsstelsel.
 Strottenhoofd (larynx): stevige koker die bestaat uit
kraakbeenstukken, verbonden met ligamenten en omgeven
door dwarsgestreept spierweefsel. Het bevat het strotklepje:
tijdens het slikken sluit het strotklepje de larynxopening af,
waardoor er geen voedsel in kan.
Bij het strottenhoofd bevinden zich ook de stembanden: tussen
de ware stembanden (dwarsgestreept spierweefsel) zit een
opening, de stemspleet, zodra deze sluit wordt de opening naar
de larynx gesloten en brengen ze geluid voort doordat ze in
trilling worden gebracht. De valse stembanden houden de ware
stembanden vochtig (ze brengen geen geluid uit!).
Toonhoogte is afhankelijk van de spanning op de stembanden
 hoge spanning = hoge toon.
 Luchtpijp & hoofdbronchiën: de trachea sluit aan op het
ringkraakbeen van het strottenhoofd  net boven het hart
splitst het in 2 hoofdbronchiën (de splitsing heet bifurcatio
tracheae). De trachea en hoofdbronchiën hebben
kraakbeenringen (houdt de lumen open) die aan de achterkant
open is (geeft de slokdarm bewegingsvrijheid). De binnenkant
bestaat uit respiratoir epitheel (= trilhaarepitheel + slijmcellen)
en heeft dezelfde functie als het neusepitheel.
(De linker hoofdbronchus buigt onder een scherpere hoek naar
links dan de rechterhoofd-bronchus naar rechts  het hart
duwt de linker hoofdbronchus horizontaler).
 Bronchiën en bronchiolen: de rechter hoofdbronchus vertakt

, zich in 3 grote bronchiën, de linker in 2 (vertakkingen = bronchi
lobares, de bouw is vergelijkbaar met de bouw van de
trachea/hoofdbronchus, alleen zijn de kraakbeenringen
onregelmatiger van vorm)  elke vertakking gaat naar een
kwab  die bestaat weer uit een aantal segmenten (+/- 20
stuks). De bronchi lobares vertakken zich in bronchi
segmentales  die worden genoemd naar het longsegment dat
ze verzorgen. In de bronchi segmentales zit nog steeds
respiratoir epitheel, maar zitten er kraakbeenschilfers in de
wand.
Bronchiën splitsen op in bronchiolen: de allerfijnste
vertakkingen (bekleed met cilindrisch epitheel). De wand
bestaat uit circulair glad spierweefsel  ze zijn erg elastisch.
Inademing  ontspannen  bronchiolen verwijden.
Uitademing  gespannen  bronchiolen vernauwen 
bevordert lucht uitdrijving.
 Longblaasjes (alveoli pulmonales): bronchiolen monden uit in
longtrechtertjes  die bevat uitstulpingen: longblaasjes. De
wand bestaat uit eenlagig plaveisepitheel. De alveolus vormen
het uiteindelijke longweefsel waar gaswisseling plaatsvind. Het
totale oppervlak heet ademhalings-oppervlak (gem. 70m 2 bij
rust)  vergroting (bij inspanning) is mogelijk door de grote
rekbaarheid van het longweefsel en doordat niet alle alveoli
openstaan in rust.
Het longvlies: rechter- en linkerlong zijn afzonderlijk omgeven door de
pleura  bestaat uit de pleura visceralis (binnenblad/longblad) en
pleura parietalis (borstvlies/buitenblad).
De omslagplaats van binnen- naar buitenblad is vlak boven het
longhilum (plek waar hoofdbronchus/bloed- en lymfevaten/zenuwen
de long inkomen.
De ruimte tussen de bladen heet de pleuraholte  die is luchtdicht + er
zit sereus vocht in  bladen kunnen ten opzichte van elkaar bewegen.
Deze bouw vangt wrijvingen op die met ademen ontstaan. Pleursinus:
de groef (zijkanten diafragmakoepel) waar de 2 borstvliezen van de
thorax en het diafragma tegen elkaar te liggen.

Dode ruimte:
 Anatomisch dode ruimte: geen gaswisseling mogelijk doordat
de wanden niet bekleed zijn met eenlagig plaveis epitheel
(luchtpijp, bronchiën en bronchiolen). Na uitademing zit er
‘vervuilde’ lucht in de dode ruimte die met inademing wordt
ververst.
 Alveolaire dode ruimte: alveolaire gebied dat (tijdelijk) niet is
doorbloed en waar dus geen gaswisseling plaatsvindt  zorgt
voor reservecapaciteit.
Anatomische + alveolaire dode ruimte = fysiologische dode ruimte.

Doorbloeding:
Arteriae pulmonales: bevat zuurstof arm bloed.
Venae pulmonales: bevat zuurstof rijk bloed.
Weefsel van de longblaasjes krijgt O2 direct uit de ingeademde lucht.
Weefsel van hoofdbronchiën, bronchiën en bronchiolen wordt voorzien