MBG: methodische beschrijving gezondheidsprobleem
Longcarcinoom
Normale bouw en Ademhalingsstelsel
functie van het aangedane Tot de luchtwegen behoren: neusholte, mondholte, keelholte,
orgaan, lichaamsdeel of stelsel strottenhoofd, luchtpijp, bronchiën, bronchiolen en
longblaasjes.
Neusholte: functies:
- Zuivering van de lucht: neusharen en trilharen op
het neusepitheel vangen verontreinigingen op. Een
gedeelte slik je door; dat gaat naar de maag waar
het onschadelijk wordt gemaakt door maagzuur.
Het andere deel blijft in de neus en wordt op een
andere manier verwijderd (snuiten, niezen,
‘peuteren’ of opsnuiven en doorslikken).
- Verwarming van de lucht: hiermee wordt
voorkomen dat longweefsel te snel afkoelt.
- Bevochtiging van de lucht: gaat uitdroging van
longweefsel tegen het moet vochtig zijn om
goede gaswisseling mogelijk te maken.
- Keuring van de lucht: reukepitheel geeft informatie
over de kwaliteit van de ingeademde lucht.
Mondholte: nadeel inademing via de mondholte
taken als zuivering, verwarming, bevochtiging en
keuring worden nauwelijks uitgevoerd. Belangrijkste
functie: klankvorming dat gebeurd met uitademen
(uitgeademde lucht stroomt langs de stembanden op).
Keelholte (pharynx): behoort tot ademhalings- en
spijsverteringsstelsel.
Strottenhoofd (larynx): stevige koker die bestaat uit
kraakbeenstukken, verbonden met ligamenten en
omgeven door dwarsgestreept spierweefsel. Het bevat
het strotklepje: tijdens het slikken sluit het strotklepje
de larynxopening af, waardoor er geen voedsel in kan.
Bij het strottenhoofd bevinden zich ook de
stembanden: tussen de ware stembanden
(dwarsgestreept spierweefsel) zit een opening, de
stemspleet, zodra deze sluit wordt de opening naar de
larynx gesloten en brengen ze geluid voort doordat ze
in trilling worden gebracht. De valse stembanden
houden de ware stembanden vochtig (ze brengen geen
geluid uit!).
Toonhoogte is afhankelijk van de spanning op de
stembanden hoge spanning = hoge toon.
Luchtpijp & hoofdbronchiën: de trachea sluit aan op
het ringkraakbeen van het strottenhoofd net boven
het hart splitst het in 2 hoofdbronchiën (de splitsing
heet bifurcatio tracheae). De trachea en
hoofdbronchiën hebben kraakbeenringen (houdt de
lumen open) die aan de achterkant open is (geeft de
slokdarm bewegingsvrijheid). De binnenkant bestaat uit
respiratoir epitheel (= trilhaarepitheel + slijmcellen) en
, heeft dezelfde functie als het neusepitheel.
(De linker hoofdbronchus buigt onder een scherpere
hoek naar links dan de rechterhoofd-bronchus naar
rechts het hart duwt de linker hoofdbronchus
horizontaler).
Bronchiën en bronchiolen: de rechter hoofdbronchus
vertakt zich in 3 grote bronchiën, de linker in 2
(vertakkingen = bronchi lobares, de bouw is
vergelijkbaar met de bouw van de
trachea/hoofdbronchus, alleen zijn de kraakbeenringen
onregelmatiger van vorm) elke vertakking gaat naar
een kwab die bestaat weer uit een aantal segmenten
(+/- 20 stuks). De bronchi lobares vertakken zich in
bronchi segmentales die worden genoemd naar het
longsegment dat ze verzorgen. In de bronchi
segmentales zit nog steeds respiratoir epitheel, maar
zitten er kraakbeenschilfers in de wand.
Bronchiën splitsen op in bronchiolen: de allerfijnste
vertakkingen (bekleed met cilindrisch epitheel). De
wand bestaat uit circulair glad spierweefsel ze zijn
erg elastisch. Inademing ontspannen bronchiolen
verwijden. Uitademing gespannen bronchiolen
vernauwen bevordert lucht uitdrijving.
Longblaasjes (alveoli pulmonales): bronchiolen
monden uit in longtrechtertjes die bevat
uitstulpingen: longblaasjes. De wand bestaat uit
eenlagig plaveisepitheel. De alveolus vormen het
uiteindelijke longweefsel waar gaswisseling plaatsvind.
Het totale oppervlak heet ademhalings-oppervlak (gem.
70m2 bij rust) vergroting (bij inspanning) is mogelijk
door de grote rekbaarheid van het longweefsel en
doordat niet alle alveoli openstaan in rust.
Het longvlies: rechter- en linkerlong zijn afzonderlijk omgeven
door de pleura bestaat uit de pleura visceralis
(binnenblad/longblad) en pleura parietalis
(borstvlies/buitenblad).
De omslagplaats van binnen- naar buitenblad is vlak boven het
longhilum (plek waar hoofdbronchus/bloed- en
lymfevaten/zenuwen de long inkomen.
De ruimte tussen de bladen heet de pleuraholte die is
luchtdicht + er zit sereus vocht in bladen kunnen ten
opzichte van elkaar bewegen. Deze bouw vangt wrijvingen op
die met ademen ontstaan. Pleursinus: de groef (zijkanten
diafragmakoepel) waar de 2 borstvliezen van de thorax en het
diafragma tegen elkaar te liggen.
Dode ruimte:
Anatomisch dode ruimte: geen gaswisseling mogelijk
doordat de wanden niet bekleed zijn met eenlagig
plaveis epitheel (luchtpijp, bronchiën en bronchiolen).
Na uitademing zit er ‘vervuilde’ lucht in de dode ruimte
die met inademing wordt ververst.
Longcarcinoom
Normale bouw en Ademhalingsstelsel
functie van het aangedane Tot de luchtwegen behoren: neusholte, mondholte, keelholte,
orgaan, lichaamsdeel of stelsel strottenhoofd, luchtpijp, bronchiën, bronchiolen en
longblaasjes.
Neusholte: functies:
- Zuivering van de lucht: neusharen en trilharen op
het neusepitheel vangen verontreinigingen op. Een
gedeelte slik je door; dat gaat naar de maag waar
het onschadelijk wordt gemaakt door maagzuur.
Het andere deel blijft in de neus en wordt op een
andere manier verwijderd (snuiten, niezen,
‘peuteren’ of opsnuiven en doorslikken).
- Verwarming van de lucht: hiermee wordt
voorkomen dat longweefsel te snel afkoelt.
- Bevochtiging van de lucht: gaat uitdroging van
longweefsel tegen het moet vochtig zijn om
goede gaswisseling mogelijk te maken.
- Keuring van de lucht: reukepitheel geeft informatie
over de kwaliteit van de ingeademde lucht.
Mondholte: nadeel inademing via de mondholte
taken als zuivering, verwarming, bevochtiging en
keuring worden nauwelijks uitgevoerd. Belangrijkste
functie: klankvorming dat gebeurd met uitademen
(uitgeademde lucht stroomt langs de stembanden op).
Keelholte (pharynx): behoort tot ademhalings- en
spijsverteringsstelsel.
Strottenhoofd (larynx): stevige koker die bestaat uit
kraakbeenstukken, verbonden met ligamenten en
omgeven door dwarsgestreept spierweefsel. Het bevat
het strotklepje: tijdens het slikken sluit het strotklepje
de larynxopening af, waardoor er geen voedsel in kan.
Bij het strottenhoofd bevinden zich ook de
stembanden: tussen de ware stembanden
(dwarsgestreept spierweefsel) zit een opening, de
stemspleet, zodra deze sluit wordt de opening naar de
larynx gesloten en brengen ze geluid voort doordat ze
in trilling worden gebracht. De valse stembanden
houden de ware stembanden vochtig (ze brengen geen
geluid uit!).
Toonhoogte is afhankelijk van de spanning op de
stembanden hoge spanning = hoge toon.
Luchtpijp & hoofdbronchiën: de trachea sluit aan op
het ringkraakbeen van het strottenhoofd net boven
het hart splitst het in 2 hoofdbronchiën (de splitsing
heet bifurcatio tracheae). De trachea en
hoofdbronchiën hebben kraakbeenringen (houdt de
lumen open) die aan de achterkant open is (geeft de
slokdarm bewegingsvrijheid). De binnenkant bestaat uit
respiratoir epitheel (= trilhaarepitheel + slijmcellen) en
, heeft dezelfde functie als het neusepitheel.
(De linker hoofdbronchus buigt onder een scherpere
hoek naar links dan de rechterhoofd-bronchus naar
rechts het hart duwt de linker hoofdbronchus
horizontaler).
Bronchiën en bronchiolen: de rechter hoofdbronchus
vertakt zich in 3 grote bronchiën, de linker in 2
(vertakkingen = bronchi lobares, de bouw is
vergelijkbaar met de bouw van de
trachea/hoofdbronchus, alleen zijn de kraakbeenringen
onregelmatiger van vorm) elke vertakking gaat naar
een kwab die bestaat weer uit een aantal segmenten
(+/- 20 stuks). De bronchi lobares vertakken zich in
bronchi segmentales die worden genoemd naar het
longsegment dat ze verzorgen. In de bronchi
segmentales zit nog steeds respiratoir epitheel, maar
zitten er kraakbeenschilfers in de wand.
Bronchiën splitsen op in bronchiolen: de allerfijnste
vertakkingen (bekleed met cilindrisch epitheel). De
wand bestaat uit circulair glad spierweefsel ze zijn
erg elastisch. Inademing ontspannen bronchiolen
verwijden. Uitademing gespannen bronchiolen
vernauwen bevordert lucht uitdrijving.
Longblaasjes (alveoli pulmonales): bronchiolen
monden uit in longtrechtertjes die bevat
uitstulpingen: longblaasjes. De wand bestaat uit
eenlagig plaveisepitheel. De alveolus vormen het
uiteindelijke longweefsel waar gaswisseling plaatsvind.
Het totale oppervlak heet ademhalings-oppervlak (gem.
70m2 bij rust) vergroting (bij inspanning) is mogelijk
door de grote rekbaarheid van het longweefsel en
doordat niet alle alveoli openstaan in rust.
Het longvlies: rechter- en linkerlong zijn afzonderlijk omgeven
door de pleura bestaat uit de pleura visceralis
(binnenblad/longblad) en pleura parietalis
(borstvlies/buitenblad).
De omslagplaats van binnen- naar buitenblad is vlak boven het
longhilum (plek waar hoofdbronchus/bloed- en
lymfevaten/zenuwen de long inkomen.
De ruimte tussen de bladen heet de pleuraholte die is
luchtdicht + er zit sereus vocht in bladen kunnen ten
opzichte van elkaar bewegen. Deze bouw vangt wrijvingen op
die met ademen ontstaan. Pleursinus: de groef (zijkanten
diafragmakoepel) waar de 2 borstvliezen van de thorax en het
diafragma tegen elkaar te liggen.
Dode ruimte:
Anatomisch dode ruimte: geen gaswisseling mogelijk
doordat de wanden niet bekleed zijn met eenlagig
plaveis epitheel (luchtpijp, bronchiën en bronchiolen).
Na uitademing zit er ‘vervuilde’ lucht in de dode ruimte
die met inademing wordt ververst.
