Vergrijzing neemt toe, aantal jongeren neemt af
Schoolverzuim = een leerling is niet op school aanwezig, op de momenten dat
hij wel aanwezig moet zijn. Verzuim is geoorloofd wanneer de school
toestemming heeft gegeven of er een geldige reden voor is, zoals ziekte. Is dit
alles niet het geval, dan noemt men het spijbelen.
Absoluut verzuim = als leerplichtige kinderen of jongeren niet bij een school
staan ingeschreven
Relatief verzuim = als kinderen of jongeren wel staan ingeschreven, maar
meer dan vier weken afwezig zijn.
Schooluitval = een leerling die zonder diploma zijn opleiding verlaat en niet
doorstroomt naar een ander onderwijssoort. Een deel van de leerlingen dat
uitvalt, begint na verloop van tijd opnieuw aan een opleiding. Degene die niet
terug naar school gaan, worden voortijdig schoolverlaters genoemd.
Voortijdig schoolverlaten = zijn jongeren die tot 23 jaar het onderwijs verlaten
zonder startkwalificatie. Een startkwalificatie is een diploma op MBO niveau 2.
Ook jongeren tot 23 jaar, die langer dan een maand zonder reden van school
wegblijven, vallen onder de voortijdig schoolverlaters.
Verschil tussen ‘klassieke’ en ‘geruisloze’ risicofactoren
Klassieke risicofactor = intelligentiefactoren, sociaal-economische of etnische
factoren of problemen zoals gedrags- en leerproblemen. Deze leerlingen worden
vaak goed in de gaten gehouden en er worden al passende maatregelen
getroffen.
- Overbelaste of verhinderde leerlingen = bij deze leerlingen is sprake van
problemen buiten het onderwijs, zoals gedragsproblemen, criminaliteit,
een zorgverplichting of afkomstig zijn uit een probleemgezin
- Niet-kunners = deze leerlingen hebben een tekort op cognitief niveau en
kunnen daardoor hun opleiding niet afronden. Zij hebben vaak
leerproblemen en komen veelal uit het speciaal onderwijs of komen op het
regulier onderwijs in aanmerking voor leerwegondersteunend onderwijs
(lwoo).
Kortom, bij klassieke risicofactoren kun je mogelijk van te voren al zien dat zij
uitvallen, voordat ze een diploma hebben.
Geruisloze risicofactor = Bij deze leerlingen is het voortijdig schoolverlaten
niet duidelijk zichtbaar en ook niet te verwachten. Hun schoolloopbaan verloopt
eigenlijk probleemloos, toch glippen zij er als het ware stilletjes tussenuit. Ze
worden ook wel ‘opstappers’ genoemd, omdat zij zelf de beslissing maken om
met school te stoppen. De meeste oorzaken zijn motivatieproblemen, verkeerde
studiekeuze en de aantrekkingskracht van praktisch bezig zijn en geld verdienen.
Conclusie over de klassieke en geruisloze risicofactoren
Er is en duidelijk onderscheid tussen klassieke en geruisloze risicofactoren van
voortijdig schoolverlaten. De klassieke risicofactoren zijn zichtbaar en niet goed
te beïnvloeden door de school, terwijl de geruisloze risicofactoren minder goed
zichtbaar zijn, maar wel door de school te beïnvloeden. Hierbij kun je denken aan
, goede studiebegeleiding, het tegengaan van anonimiteit, het creëren van
binding, een goede relatie tussen leerlingen en leraren en het handhaven van
een duidelijke structuur.