Samenvatting De gezonde mens 1A2

BA1A2 De gezonde mens

WEEK 7
HC.1 & ZO.1 Milieu interieur en homeostase
14 oktober

Functie bloed

- Transportfunctie (gassen, voedings-, afval- en signaalstoffen)
- Afweerfunctie

Milieu interieur: de extracellulaire vloeistof (ook weefselvocht of interstitiële vloeistof genoemd)

- Volume bij een volwassene 10-15 L
- Sepoint: waarde die is ingesteld
- Sensor: meet de waarde van de extracellulaire vloeistof
- Comparator: meet verschil sensor en setpoint
- Effector: werkt om het verschil te laten verdwijnen

Homeostase: constant houden van milieu interieur

- Enkele constant gehouden grootheden
o Bloedvolume
o Plasmaniveaus
o Concentraties van ionen
- Regelsystemen
o Open regelsysteem (feedforward)
 Je moet nog maar zien wat de uitkomst is
 Met een soort aan/uit mechanisme
 Bijv. ledigen blaas
 In het lichaam: anticiperend en zeer snel
o Gesloten: waarbij het uitgangssignaal het ingangssignaal beïnvloedt
 Homeostaat: voornaamste taak constant houden te regelen
 Volg-/servosysteem: de te regeleen grootheid zo goed mogelijk een
variërende ingangswaarde te laten volgen
 Feedback/terugkoppeling
 Negatief: remmend => stabilisatie proces
 Positief: stimulerend => vicieuze cirkel

Lichaamtemperatuur

- Setpoint: 36.8 oC ± 0.5 oC
o ´s Ochtends iets lager, ´s middags iets hoger
- Constante lichaamstemperatuur betekent warmteafgifte =
warmteproductie
- Hyperthermie: meer warmteproductie dan afgifte
- Hypothermie: kern °C < 35°C (warmteafgifte > warmteproductie)
- Het constant houden is een regulateursysteem

Warmteafgifte

, - Straling/radiatie: met voorwerpen op afstand
- Geleiding/conductie: door contact met stilstaand medium
- Stroming/convectie: door contact met bewegend medium (e.g. wind)
- Verdamping/evaporatie: onttrekking van verdampingswarmte
- Regulatie
o Door verhoogde huiddoorbloeding
o Zweten
 Zweetklieren sympathisch geïnnerveerd oor acetylcholine (NB. Normaal
postganglionair (nor)adrenaline dus uitzondering!)
 Activatie cholinerge sympathische huidvezels => zweten en vasodilatie
 Activatie adrenerge sympatische huidvezels => vezel vasoconstrictie in de
huid

Temperatuurregulatie

- Sensoren
o Perifeer
 Warmte- en koude receptoren
 Bij hogere temperatuur gaat de vuurfrequentie omhoog
 Bij kou vuurfrequentie omhoog
 Transiënt (tijdelijk) verhoging
frequentie bij acute verlaging
 Met ionkanalen die gevoelig zijn voor
warmte of kou
o In preoptica/hypothalamus
 Fungeert door neuronen
 Meten kerntemperatuur
 Vuren afhankelijk van de temperatuur
(verhoogde frequentie bij hogere
temperatuur)
 Rillen en bruin vetverbranding (warmteproductie omhoog)
 Minder warmteafgifte

Warmteproductie

- Verhoogde spiertonus (bijv. gamma lus)
- Rillen/klappertanden
- Willekeurige bewegingen
- Bruin vetweefsel verbranden (orthosympatisch door bèta-adrenerge receptoren
o Bevindt zich rond schouders en sympathische ganglia

Vasoconstrictie: door binding noradrenaline aan alfa1-adrenerge receptoren (sympathisch) (in huid
en spijsverteringsysteem)

Glomuslichaam (arterioveneus anastomosis): short cut in de bloedbaan voor warmteafgifte (ook door
sympathicus, beetje tegenstrijdig en onduidelijk in de wetenschap)

Koorts

- Ontsteking => productie prostaglandine E2 => remmen warmte-gevoelige neuronen in area
preoptica

, o Setpoint is dus verhoogd (prod. Prostaglandine E2 wordt geremd door aspirine)
- Verhoging van het setpoint leidt tot een vase met vasoconstrictie => bleekheid, stoppen
zweetsecretie en verhogen stofwisseling (ook rillen etc)
- Daarna verhoging zweetproductie en warmteafgifte
- NB: hyperthermie ≠ koorts (hyperthermie moet je koelen, koorts niet)

HC.2 Anatomie van het hart
14 oktober

Mediastinum: ruimte tussen beide longen

- Hart ligt hierin
- Transversaal: lijkt op een omgekeerde fles
- Sagitaal: van 1e rib tot diafragma
- Superior van het hart: bevat grote vaten
- Posterior van het hart: oesophagus en aorta
- Anterior van het hart: thymus (zweverik)
o Thymus: klierachtig, voornamelijk belangrijk bij kinderen voor
afweerfunctie
- Veel vetweefsel om de ruimte verder op te vullen

Pericard: hartzakje

- Dubbelwandig
o Binnen en buitenkant met vloeistof ertussen=> geen wrijving
o Sereus pericardium: binnenkant
 2 bladen: parietaal (vergroeid met fibreus deel) en visceraal (vergroeid
met hart = epicard)
o Fibreus pericardium: buitenkant, stevig met collagene vezels
o 2 omslagplekken: rond arteriën en rond venen
 Hier zit pericard vast
 Door vouwing ontstaan 2 holtes
 Sinus transversus: ruimte tussen omslagpunt van de venen en
arteriën
 Sinus obliquus: ruimte onder omslagpunt venen

Kleine bloedsomloop: vena cava inferior en
superior >> r. atrium >> r. ventrikel >>
truncus pulmonalis >> vena pulmonalis >> l.
atrium >> l. ventrikel >> aorta

Hart

- Ontstaat uit buis
- Vouwt zich
- Apex naar beneden
- Schuift door diafragma naar links en draait een beetje
o Rechterkant ligt nu aan de voorkant/ventraal
- Auricula: oortje (soort flapje, je hebt een dextra en sinistra)

Ventrikelwand

, - Linkerwand is dikker gespierd
o Moet het hele lichaam doorpompen
o Goed transversaal te zien
- Linker ventrikel: mooi rond lumen
- Rechter ventrikel: een beetje rond de linker gevouwen
- Septum interventriculare: wand tussen de 2 ventrikels

Veneuze kleppen

- Instroomkleppen
- Voorkomen terugstroom bloed van ventrikel naar atrium
- Actieve kleppen
- Atrioventriculaire kleppen (valva)
- Valva tricuspidalis
o Tussen RA en RV
o Drieslippig
o Met touwtjes (chordae tendineae)(zitten aan de onderkant) vast aan verdikking van
de ventrikelwand met spieren
 Papillairspieren (hier 3)
 Voor sluiting kleppen en voorkomen van terugstroom bloed
- Valva mitralis (meitervormig)
o Tussen LA en LV
o 2 slippen => 2 papillairspieren

Arteriële kleppen

- Afhankelijk van druk gaan ze open
- Passieve kleppen
- Werken als een soort ventiel
- Voorkomen terugstroming bloed naar de ventrikels
- Semilunaire kleppen
- Valva aortae
- Valva trunci pulmonalis

Diastole: ontspannen van het hart

Systole: contraheren van het hart

Hartskelet: hard fibreus, stevig bindweefsel, ringvorming waaraan de kleppen hangen, vormt een
blokkade voor de atriumprikkel

Auscultatie: beluisteren harttonen

- Lubdub
- Eerst sluiten tricuspidalis en mitralis
- Dan sluiten
- Systole tussen lub en dub
- Diastole tussen dub en lub

SA-knoop: ongeveer op overgang vena cava superior en RA

Coronair vaten