CASESTUDY
Vervolgopleiding
oncologieverpleegkundige
naam
groep
HET BEHANDELTRAJECT VAN
HET
OESOFAGUSCARCINOOM
,Inhoudsopgave
Inleiding........................................................................................................................................................ 3
Leeswijzer...................................................................................................................................................... 3
1 Diagnostische fase...................................................................................................................................... 4
1.1 Wat is het oesofaguscarcinoom.....................................................................................................................5
1.2 Symptomen.....................................................................................................................................................6
1.3 Medicatie........................................................................................................................................................6
1.4 Diagnostiek.....................................................................................................................................................6
T – tumor..............................................................................................................................................................7
N – lymfeklieren (nodes).......................................................................................................................................7
M – uitzaaiingen (metastasis)..............................................................................................................................7
1.5 Betrokken disciplines binnen de diagnostiek..................................................................................................7
1.6 Differentiaaldiagnose.....................................................................................................................................8
1.7 Dhr. B in de diagnostische fase.......................................................................................................................9
1.8 Verpleegproblemen......................................................................................................................................11
1.9 CanMEDS-rollen............................................................................................................................................13
2 Behandelfase............................................................................................................................................ 16
2.1 Shared dicision making.................................................................................................................................16
2.2 Chemotherapie.............................................................................................................................................17
2.3 Radiotherapie...............................................................................................................................................19
2.4 Herstelperiode..............................................................................................................................................21
2.5 Chirurgie.......................................................................................................................................................22
2.6 Prognose.......................................................................................................................................................24
2.7 Betrokken disciplines binnen de behandelfase.............................................................................................25
2.8 Dhr. B in de behandelfase.............................................................................................................................27
2.9 Verpleegproblemen......................................................................................................................................32
3 Nazorg/follow up fase............................................................................................................................... 36
3.1 Follow-up oesofaguscarcinoom....................................................................................................................36
3.2 Prognose.......................................................................................................................................................36
3.3 Disciplines binnen de follow-up....................................................................................................................36
3.4 Dhr. B in de Follow-up fase...........................................................................................................................37
3.5 Verpleegproblemen......................................................................................................................................39
4 Palliatieve fase.......................................................................................................................................... 42
4.1 Palliatieve behandeling................................................................................................................................42
1
, 4.2 Prognose.......................................................................................................................................................44
4.3 Disciplines in de palliatieve fase...................................................................................................................45
4.4 Verpleegkundige en medische aandachtspunten.........................................................................................46
4.5 Dhr. B in de palliatieve fase..........................................................................................................................46
4.6 Verpleegproblemen......................................................................................................................................50
5 Terminale fase.......................................................................................................................................... 53
5.1 Verpleegkundige en medische aandachtspunten.........................................................................................53
5.2 Disciplines in de terminale fase....................................................................................................................55
5.3 Dhr. S in de terminale fase............................................................................................................................56
5.4 Verpleegproblemen......................................................................................................................................58
6 Terugblikken op de casestudy.................................................................................................................... 61
6.1. Discussie.......................................................................................................................................................61
6.2. Conclusie......................................................................................................................................................64
6.3. Aanbevelingen.............................................................................................................................................64
6.4 Reflectie........................................................................................................................................................67
7 Literatuurlijst............................................................................................................................................ 71
2
, Inleiding
In deze casestudy staat de patiënt met oesofaguscarcinoom centraal. Hetgeen wat ervoor
gezorgd heeft dat ik juist deze patiëntencategorie heb uitgekozen is omdat de patiënten met
oesofaguscarcinoom nog niet zo lang op onze afdeling zijn en omdat dit een zeer complexe
patiëntencategorie is binnen de afdeling.
Zelf ben ik in …. gestart op de afdeling ….. als leerling en mocht ik na mijn diplomering hier
blijven werken als gediplomeerd verpleegkundige. Tijdens mijn stage kwam deze
patiëntencategorie vanuit het ziekenhuis in ….. langzaam over naar onze afdeling op locatie
…... Hier is nu dan ook het maag en slokdarm centrum gevestigd en worden alle
behandelingen van maag- en slokdarmcarcinomen uitgevoerd. Deze patiëntencategorie
sprak mij direct aan door de complexiteit en de impact wat de behandeling had op de patiënt.
Ik wilde graag meer weten over het traject wat deze patiënten doormaakte en dat is door het
in gesprek gaan met de patiënt en het schrijven van deze casestudy gelukt.
Op de afdeling waar ik werkzaam ben, komen de patiënten voor een curatieve behandeling.
Van spil et al. (2013) omschrijft dat meer dan 40% van de patiënten bij diagnose een
gemetastaseerde ziekte hebben, waarmee een curatieve behandeling niet meer mogelijk is.
Wij zien dus maar iets meer dan de helft van de patiënten met dit ziektebeeld. Door
gedurende de opleiding ook op andere afdelingen werkzaam te zijn en door het lopen van
stages, kom ik deze patiëntencategorie ook in de andere fases tegen. B. Wijnhoven et al.
(2015) schrijft dat de incidentie van het oesofaguscarcinoom de laatste jaren stijgt, wat zal
betekenen dat ik deze patiëntencategorie de komende jaren nog vaker ga tegenkomen.
Leeswijzer
Dhr. B staat centraal in deze casestudy. Deze patiënt heeft alle fases van de casestudy
doorlopen op de terminale fase na. Hiervoor heb ik een andere patiënt gebruikt, zodat ik mijn
rol in deze fase alsnog goed kan laten zien. Voorafgaand aan sommige hoofdstukken of
paragrafen staat schuingedrukte tekst. Hiermee geef ik een korte inleiding over het hoofdstuk
en wil ik mijn keuzes in deze casestudy verantwoorden.
In alle hoofdstukken worden eerst de theoretische onderdelen beschreven, gevolgd door een
casus en twee verpleegproblemen. Deze verpleegproblemen zijn (potentiële)
verpleegproblemen die kunnen optreden bij een patiënt met het oesofaguscarcinoom in deze
fases.
Hoofdstuk 1 begint met de diagnostische fase. Hier wordt kennisgemaakt met het
oesofaguscarcinoom. In hoofdstuk 2 wordt ingegaan op de behandelfase. Hoofdstuk 3 bevat
de follow-up fase omdat dit ook de volgorde is die dhr. B heeft doorlopen en zo klopt de
3
Vervolgopleiding
oncologieverpleegkundige
naam
groep
HET BEHANDELTRAJECT VAN
HET
OESOFAGUSCARCINOOM
,Inhoudsopgave
Inleiding........................................................................................................................................................ 3
Leeswijzer...................................................................................................................................................... 3
1 Diagnostische fase...................................................................................................................................... 4
1.1 Wat is het oesofaguscarcinoom.....................................................................................................................5
1.2 Symptomen.....................................................................................................................................................6
1.3 Medicatie........................................................................................................................................................6
1.4 Diagnostiek.....................................................................................................................................................6
T – tumor..............................................................................................................................................................7
N – lymfeklieren (nodes).......................................................................................................................................7
M – uitzaaiingen (metastasis)..............................................................................................................................7
1.5 Betrokken disciplines binnen de diagnostiek..................................................................................................7
1.6 Differentiaaldiagnose.....................................................................................................................................8
1.7 Dhr. B in de diagnostische fase.......................................................................................................................9
1.8 Verpleegproblemen......................................................................................................................................11
1.9 CanMEDS-rollen............................................................................................................................................13
2 Behandelfase............................................................................................................................................ 16
2.1 Shared dicision making.................................................................................................................................16
2.2 Chemotherapie.............................................................................................................................................17
2.3 Radiotherapie...............................................................................................................................................19
2.4 Herstelperiode..............................................................................................................................................21
2.5 Chirurgie.......................................................................................................................................................22
2.6 Prognose.......................................................................................................................................................24
2.7 Betrokken disciplines binnen de behandelfase.............................................................................................25
2.8 Dhr. B in de behandelfase.............................................................................................................................27
2.9 Verpleegproblemen......................................................................................................................................32
3 Nazorg/follow up fase............................................................................................................................... 36
3.1 Follow-up oesofaguscarcinoom....................................................................................................................36
3.2 Prognose.......................................................................................................................................................36
3.3 Disciplines binnen de follow-up....................................................................................................................36
3.4 Dhr. B in de Follow-up fase...........................................................................................................................37
3.5 Verpleegproblemen......................................................................................................................................39
4 Palliatieve fase.......................................................................................................................................... 42
4.1 Palliatieve behandeling................................................................................................................................42
1
, 4.2 Prognose.......................................................................................................................................................44
4.3 Disciplines in de palliatieve fase...................................................................................................................45
4.4 Verpleegkundige en medische aandachtspunten.........................................................................................46
4.5 Dhr. B in de palliatieve fase..........................................................................................................................46
4.6 Verpleegproblemen......................................................................................................................................50
5 Terminale fase.......................................................................................................................................... 53
5.1 Verpleegkundige en medische aandachtspunten.........................................................................................53
5.2 Disciplines in de terminale fase....................................................................................................................55
5.3 Dhr. S in de terminale fase............................................................................................................................56
5.4 Verpleegproblemen......................................................................................................................................58
6 Terugblikken op de casestudy.................................................................................................................... 61
6.1. Discussie.......................................................................................................................................................61
6.2. Conclusie......................................................................................................................................................64
6.3. Aanbevelingen.............................................................................................................................................64
6.4 Reflectie........................................................................................................................................................67
7 Literatuurlijst............................................................................................................................................ 71
2
, Inleiding
In deze casestudy staat de patiënt met oesofaguscarcinoom centraal. Hetgeen wat ervoor
gezorgd heeft dat ik juist deze patiëntencategorie heb uitgekozen is omdat de patiënten met
oesofaguscarcinoom nog niet zo lang op onze afdeling zijn en omdat dit een zeer complexe
patiëntencategorie is binnen de afdeling.
Zelf ben ik in …. gestart op de afdeling ….. als leerling en mocht ik na mijn diplomering hier
blijven werken als gediplomeerd verpleegkundige. Tijdens mijn stage kwam deze
patiëntencategorie vanuit het ziekenhuis in ….. langzaam over naar onze afdeling op locatie
…... Hier is nu dan ook het maag en slokdarm centrum gevestigd en worden alle
behandelingen van maag- en slokdarmcarcinomen uitgevoerd. Deze patiëntencategorie
sprak mij direct aan door de complexiteit en de impact wat de behandeling had op de patiënt.
Ik wilde graag meer weten over het traject wat deze patiënten doormaakte en dat is door het
in gesprek gaan met de patiënt en het schrijven van deze casestudy gelukt.
Op de afdeling waar ik werkzaam ben, komen de patiënten voor een curatieve behandeling.
Van spil et al. (2013) omschrijft dat meer dan 40% van de patiënten bij diagnose een
gemetastaseerde ziekte hebben, waarmee een curatieve behandeling niet meer mogelijk is.
Wij zien dus maar iets meer dan de helft van de patiënten met dit ziektebeeld. Door
gedurende de opleiding ook op andere afdelingen werkzaam te zijn en door het lopen van
stages, kom ik deze patiëntencategorie ook in de andere fases tegen. B. Wijnhoven et al.
(2015) schrijft dat de incidentie van het oesofaguscarcinoom de laatste jaren stijgt, wat zal
betekenen dat ik deze patiëntencategorie de komende jaren nog vaker ga tegenkomen.
Leeswijzer
Dhr. B staat centraal in deze casestudy. Deze patiënt heeft alle fases van de casestudy
doorlopen op de terminale fase na. Hiervoor heb ik een andere patiënt gebruikt, zodat ik mijn
rol in deze fase alsnog goed kan laten zien. Voorafgaand aan sommige hoofdstukken of
paragrafen staat schuingedrukte tekst. Hiermee geef ik een korte inleiding over het hoofdstuk
en wil ik mijn keuzes in deze casestudy verantwoorden.
In alle hoofdstukken worden eerst de theoretische onderdelen beschreven, gevolgd door een
casus en twee verpleegproblemen. Deze verpleegproblemen zijn (potentiële)
verpleegproblemen die kunnen optreden bij een patiënt met het oesofaguscarcinoom in deze
fases.
Hoofdstuk 1 begint met de diagnostische fase. Hier wordt kennisgemaakt met het
oesofaguscarcinoom. In hoofdstuk 2 wordt ingegaan op de behandelfase. Hoofdstuk 3 bevat
de follow-up fase omdat dit ook de volgorde is die dhr. B heeft doorlopen en zo klopt de
3
