§1 Transportsystemen
- Bij planten vindt transport plaats in 2 richtingen
- Bij dieren verloopt het transport circulair: een vloeistof met daarin opgeloste vloeistoffen stroomt
Geleedpotigen hebben een open circulatiesysteem
- Ook buisvormig hart dat lichaamsvloeistof rond organen laat bewegen
Andere dieren hebben bloedsomloop: gesloten transportsysteem waarin bloed is gescheiden van de
andere lichaamsvloeistoffen
- Hart pompt bloed door bloedvaten
- In gesloten systeem kan het transport van stoffen effectiever/over grotere afstanden plaatsvinden
- Soms is er sprake van meerdere harten
Vissen hebben een enkelvoudige bloedsomloop: per
omloop stoomt het bloed 1x door het hart
- Hart van vis bestaat uit boezem en kamer
- Bloed van organen naar hart verzamelt zich in boezem
(atrium), die pompt bloed naar kamer (ventrikel), die
pompt bloed naar kieuwen
Bloedsomloop van een mens
- Roodgekleurde deel bevat zuurstofrijk bloed en blauwgekleurde deel
bevat zuurstofarm bloed
- Hart bestaat uit 2 gescheiden helften: linkerharthelft en rechterharthelft
(gespiegeld)
- Kleine bloedsomloop: Rechterharthelft pompt bloed naar beide longen,
vanuit hier stroomt bloed naar linkerharthelft (neemt zuurstof op en geeft
co2 af)
- Grote bloedsomloop: linkerharthelft pompt bloed door het lichaam,
stroomt door alle organen en terug naar rechterharthelft
(zuurstof/voedingsstoffen worden afgegeven aan cellen, co2/afvalstoffen
worden opgenomen)
- Dubbele bloedsomloop: per omloop stroomt het bloed 2x door het hart,
hogere druk kan worden bereikt
- Bloedsomloop zorgt voor homeostase
(dynamisch evenwicht in interne milieu)
door in bloed opgeloste stoffen door
lichaam te transporteren en door warmte
die vrijkomt bij dissimilatie te verdelen
over het lichaam
, Bloedsomloop bij gewervelde dieren
- Amfibieën hebben een eenkamerhart : perst deel van het bloed vanuit hart naar de longen en huid,
o2 wordt opgenomen in bloed en rest bloed gaat via aorta naar lichaam
- Bij reptielen is het hart grotendeels gescheiden door tussenschot
- als dier niet ademt kan bloed vanuit beide helften van kamer naar beide aortas stromen, als dier
wel ademt is druk in longhaarvaten laag
- rechterdeel van hart trekt iets eerder samen
dan linkerdeel -> grootste deel van zuurstofarme
bloed naar longen
- Zoogdieren en vogels hebben hart met gesloten
tussenwand en daardoor volledig gescheiden
dubbele bloedsomloop
Embryonale bloedsomloop
- Voor geboorte bevindt zich een opening tussen rechter en linkerboezem: Ovale venster, bloed
stroomt via opening van rechter naar linkerboezem, wordt door linkerkamer aorta ingeperst
- Verbinding tussen longslagader en aorta: Ductus arteriosis (Botalli), bloed dat door rechterkamer
wordt weggepompt komt in aorta terecht
- Na geboorte vullen longen met lucht, weerstand in
longhaarvaten neemt af (bloed stroomt makkelijker
vanuit rechterkamer longbloedvaten in en daalt
bloedruk in rechterkamer en boezem)
- Bloeddruk in linkerkamer stijgt juist voor aanvoer van
bloed uit longen -> ovale venster wordt door klep
gesloten groeit verder in harttussenband, ductus
arteriosis verwijnt
§2 Het hart
Bouw van het hart
- Hart is een holle spier die energie verbruikt
- Over hart lopen bloedvaten: kransslagaders en kransaders
- Kransslagaders (aftakkingen van aorta) voorzien hartspierweefsel van 02 en voedingsstoffen
- Kransaders voeren co2 en andere afvalstoffen af, monden uit in rechterboezem
- Linker en rechterharthelft zijn gescheiden door harttussenwand , harthelft bestaat uit boezem en
kamer
- Bloed komt hart binnen via onderste en bovenste holle ader die uitmonden in rechterboezem
vanwaar bloed naar rechterkamer stroomt
- Kamer pompt bloed in longslagader die vertakt naar beide longen
- Bloed uit longen stroomt via longaders terug naar hart en komt in linkerboezem, vanwaar het naar
linkerkamer stroomt
- Linkerkamer pompt bloed in aorta, via slagaders stroomt bloed naar organen
- Boezems en kamer zijn gescheiden door hartkleppen, aan begin van longslagader en aorta
bevinden zich halvemaanvormige kleppen
- Bij planten vindt transport plaats in 2 richtingen
- Bij dieren verloopt het transport circulair: een vloeistof met daarin opgeloste vloeistoffen stroomt
Geleedpotigen hebben een open circulatiesysteem
- Ook buisvormig hart dat lichaamsvloeistof rond organen laat bewegen
Andere dieren hebben bloedsomloop: gesloten transportsysteem waarin bloed is gescheiden van de
andere lichaamsvloeistoffen
- Hart pompt bloed door bloedvaten
- In gesloten systeem kan het transport van stoffen effectiever/over grotere afstanden plaatsvinden
- Soms is er sprake van meerdere harten
Vissen hebben een enkelvoudige bloedsomloop: per
omloop stoomt het bloed 1x door het hart
- Hart van vis bestaat uit boezem en kamer
- Bloed van organen naar hart verzamelt zich in boezem
(atrium), die pompt bloed naar kamer (ventrikel), die
pompt bloed naar kieuwen
Bloedsomloop van een mens
- Roodgekleurde deel bevat zuurstofrijk bloed en blauwgekleurde deel
bevat zuurstofarm bloed
- Hart bestaat uit 2 gescheiden helften: linkerharthelft en rechterharthelft
(gespiegeld)
- Kleine bloedsomloop: Rechterharthelft pompt bloed naar beide longen,
vanuit hier stroomt bloed naar linkerharthelft (neemt zuurstof op en geeft
co2 af)
- Grote bloedsomloop: linkerharthelft pompt bloed door het lichaam,
stroomt door alle organen en terug naar rechterharthelft
(zuurstof/voedingsstoffen worden afgegeven aan cellen, co2/afvalstoffen
worden opgenomen)
- Dubbele bloedsomloop: per omloop stroomt het bloed 2x door het hart,
hogere druk kan worden bereikt
- Bloedsomloop zorgt voor homeostase
(dynamisch evenwicht in interne milieu)
door in bloed opgeloste stoffen door
lichaam te transporteren en door warmte
die vrijkomt bij dissimilatie te verdelen
over het lichaam
, Bloedsomloop bij gewervelde dieren
- Amfibieën hebben een eenkamerhart : perst deel van het bloed vanuit hart naar de longen en huid,
o2 wordt opgenomen in bloed en rest bloed gaat via aorta naar lichaam
- Bij reptielen is het hart grotendeels gescheiden door tussenschot
- als dier niet ademt kan bloed vanuit beide helften van kamer naar beide aortas stromen, als dier
wel ademt is druk in longhaarvaten laag
- rechterdeel van hart trekt iets eerder samen
dan linkerdeel -> grootste deel van zuurstofarme
bloed naar longen
- Zoogdieren en vogels hebben hart met gesloten
tussenwand en daardoor volledig gescheiden
dubbele bloedsomloop
Embryonale bloedsomloop
- Voor geboorte bevindt zich een opening tussen rechter en linkerboezem: Ovale venster, bloed
stroomt via opening van rechter naar linkerboezem, wordt door linkerkamer aorta ingeperst
- Verbinding tussen longslagader en aorta: Ductus arteriosis (Botalli), bloed dat door rechterkamer
wordt weggepompt komt in aorta terecht
- Na geboorte vullen longen met lucht, weerstand in
longhaarvaten neemt af (bloed stroomt makkelijker
vanuit rechterkamer longbloedvaten in en daalt
bloedruk in rechterkamer en boezem)
- Bloeddruk in linkerkamer stijgt juist voor aanvoer van
bloed uit longen -> ovale venster wordt door klep
gesloten groeit verder in harttussenband, ductus
arteriosis verwijnt
§2 Het hart
Bouw van het hart
- Hart is een holle spier die energie verbruikt
- Over hart lopen bloedvaten: kransslagaders en kransaders
- Kransslagaders (aftakkingen van aorta) voorzien hartspierweefsel van 02 en voedingsstoffen
- Kransaders voeren co2 en andere afvalstoffen af, monden uit in rechterboezem
- Linker en rechterharthelft zijn gescheiden door harttussenwand , harthelft bestaat uit boezem en
kamer
- Bloed komt hart binnen via onderste en bovenste holle ader die uitmonden in rechterboezem
vanwaar bloed naar rechterkamer stroomt
- Kamer pompt bloed in longslagader die vertakt naar beide longen
- Bloed uit longen stroomt via longaders terug naar hart en komt in linkerboezem, vanwaar het naar
linkerkamer stroomt
- Linkerkamer pompt bloed in aorta, via slagaders stroomt bloed naar organen
- Boezems en kamer zijn gescheiden door hartkleppen, aan begin van longslagader en aorta
bevinden zich halvemaanvormige kleppen
