Samenvatting
Probleembeschrijving
Een patiënt die wordt opgenomen op de afdeling cardiologie in het …ziekenhuis en die
een hartkatheterisatie via de Arteria Femoralis moet ondergaan, moet na afloop van het
onderzoek zes uur lang in rugligging op bed liggen. Dit kan als vervelend worden ervaren
bij patiënten (met rug- en/of dyspnoe klachten). Het doel van deze Critical Appraised of
Topic (CAT) is om te onderzoeken of dit ongemak bij de patiënt verminderd of vermeden
kan worden. Er wordt met evidence based theorieën onderzocht of de mogelijkheid
bestaat om minder dan zes uur lang in rugligging op bed te liggen.
P: Patiënten die hartkatheterisatie via de lies krijgen
I: Zes uur lang bedrust in rugligging
C: Minder dan zes uur lang bedrust in rugligging
O: Minder ongemak voor de patiënt
Onderzoeksvraag
Hoe lang moet een patiënt bedrust in rugligging aanhouden na een hartkatheterisatie via
de Arteria Femoralis, zes uur of korter?
Zoekstrategie
Om relevantie wetenschappelijke artikelen te vinden werd gebruik gemaakt van PubMed.
Kritische beoordeling (betrouwbaarheid)
De wetenschappelijke artikelen zijn beoordeeld aan de hand van ‘’Wetenschappelijke
Onderzoekspublicaties’’ van de Hogeschool Utrecht.
Resultaten
Artikel 1: Reducing bed rest for five to three hours does not increase complications
after cardiac catheterization (Matte et al., 2016)
Significante verschillen tussen onderzochte groepen wat betreft vasculaire complicaties
werden niet waargenomen
Artikel 2: Effect of Positioning and Early Ambulation on Coronary Angiography
Complications: a Randomized Clinical Trial (Abdollahi et al., 2015)
Er werden geen significante verschillen geconstateerd in de vier onderzoeksgroepen. Wel
waren er verschillen betreffende de intensiteit van pijn in de onderrug. Patiënten met een
,kortere bedrust ervoeren minder problemen met rugpijn.
Artikel 3: Early ambulation after diagnostic transfemoral catheterization: a
systematic review and meta-analysis (Mohammady et al., 2014)
Uit dit onderzoek bleek dat er geen significante verschillen qua incidentie van vasculaire
complicaties zoals hematomen en bloedingen in de onderzochte groepen werden
waargenomen na hartkatheterisatie via de Arteria Femoralis. Patiënten ervoeren minder
rugpijn en mictie problemen bij vervroegd mobilisatie. Deze systematic review liet zien dat
twee tot drie uur vroeg lopen na een hartkatheterisatie geen effect had op het risico van
vasculaire complicaties.
Artikel 4: Effect of early ambulation after transfemoral cardiac catheterization in
Hong Kong: a single-blinded randomized controlled trial (Chair et al., 2012)
Er waren geen significante verschillen tussen de onderzoeksgroepen wat betreft
bloedingen en hematomen. Wel waren er significante verschillen te zien bij de twee
onderzochte groepen wat betreft het verminderen van rugpijn en mictieproblemen
alsmede verbetering van het algemeen welzijn in de interventiegroep.
Conclusie
Aan de hand van de literatuur kan men voorzichtig concluderen dat bedrust in rugligging
na een hartkatheterisatie via de Arteria Femoralis verkort kan worden van zes naar vier
uur. Dit vermindert ongemak van rugpijn en urineretentie bij de patiënten en brengt geen
toename van vasculaire complicaties met zich mee.
Toepassing in de praktijk/aanbeveling
Meer onderzoek doen naar de onderzochte interventie: vier uur bedrust in rugligging na
een hartkatheterisatie via de Arteria Femoralis.
- Contact opnemen met andere ziekenhuizen in Nederland om identieke interventies
met elkaar te vergelijken.
- De interventie bespreken met verpleegkundigen en cardiologen.
- Als deze interventies goedgekeurd worden kan het protocol aangepast worden.
Literatuurlijst
Abdollahi, A. A., Mehranfard, S., Behnampour, N., & Kordnejad, A. M. (2015). Effect of
Positioning
and Early Ambulation on Coronary Angiography Complications: a Randomized Clinical
Trial. Journal of Caring Sciences, 4(2), 125–134. https://doi.org/10.15171/jcs.2015.013
Chair, S. Y., Yu, M., Choi, K. C., Wong, E. M. L., Sit, J. W. H., & Ip, W. Y. (2012). Effect of
,early ambulation after transfemoral cardiac catheterization in Hong Kong: A single-blinded
randomized controlled trial. Anadolu Kardiyoloji Dergisi/The Anatolian Journal of
Cardiology, 12(3), 222–230. https://doi.org/10.5152/akd.2012.065
Matte, R., Hilário, T. D. S., Reich, R., Aliti, G. B., & Rabelo-Silva, E. R. (2016). Reducing
bed rest time from five to three hours does not increase complications after cardiac
catheterization: The THREE CATH trial. Revista Latino-Americana de Enfermagem, 24(0).
https://doi.org/10.1590/1518-8345.0725.2796
Mohammady, M., Heidari, K., Akbari Sari, A., Zolfaghari, M., & Janani, L. (2014). Early
ambulation after diagnostic transfemoral catheterisation: A systematic review and meta-
analysis. International Journal of Nursing Studies, 51(1), 39–50.
https://doi.org/10.1016/j.ijnurstu.2012.12.018
, Probleemanalyse
Vraagstelling
Hoe lang moet een patiënt bedrust in rugligging aanhouden na een hartkatheterisatie via de Arteria
Femoralis, zes uur of korter?
Doelstelling
Een patiënt die wordt opgenomen op de afdeling cardiologie in het …ziekenhuis en die een
hartkatheterisatie via de Arteria Femoralis moet ondergaan, moet na afloop van het onderzoek zes
uur lang plat op bed liggen. Dit kan als vervelend worden ervaren bij patiënten (met rug- en/of
dyspnoe klachten). Het doel van deze Critical Appraised of Topic (CAT) is om ongemak bij de patiënt
te verminderen. Er wordt met evidence-based theorieën onderzocht of er mogelijkheden bestaan
om minder dan zes uur lang plat op bed te liggen.
Probleemstelling
PICO (Patient, Interventie, Comparison, Outcome):
P: Patiënten die hartkatheterisatie via de lies krijgen
I: Zes uur lang bedrust in rugligging
C: Minder dan zes uur lang bedrust in rugligging
O: Minder ongemak voor de patiënt
Aanleiding
In 2019 waren er in Nederland 7.933.400 patiënten met diverse hartzieken. Dit is te mede te wijten
aan vergrijzing maar ook langdurig verhoogde bloeddruk, te hoog cholesterolgehalte en
overgewicht, factoren die vaak veroorzaakt worden door een ongezonde leefstijl. In 2019 waren er
240.000 ziekenhuis opnames van patiënten met hart- en vaatziekten (Hart- en vaatziekten, 2019).
Naar verwachting zullen deze aantallen verder oplopen tot in het jaar 2040 (NOS, 2015) en zullen er
ook meer onderzoeken en behandelingen gedaan moeten worden om deze problemen te verhelpen.
Patiënten met hart- en vaatziekten zijn vaak onder behandeling van een huisarts of cardioloog.
Patiënten die hartproblemen hebben kunnen klachten ervaren zoals pijn op de borst,
hartkloppingen, collaps, extreme vermoeidheid en pijn die uitstraalt naar de arm of maagstreek.
Problemen met het hart kunnen ernstige gevolgen hebben, zoals acute dood. Maar ook kunnen deze
problemen invloed hebben op de gemoedstoestand van patiënten. Ze krijgen vaak medicatie,
moeten hun leefstijl aanpassen en raken mogelijk sneller gestrest. Wanneer patiënten snel vermoeid
zijn, bestaat de kans dat zij minder activiteit ontplooien. Ook is het voor naasten van de patiënt
ingrijpend om te zien als hij of zij een slechte hartconditie heeft. Om de diagnostiek van patiënten
Probleembeschrijving
Een patiënt die wordt opgenomen op de afdeling cardiologie in het …ziekenhuis en die
een hartkatheterisatie via de Arteria Femoralis moet ondergaan, moet na afloop van het
onderzoek zes uur lang in rugligging op bed liggen. Dit kan als vervelend worden ervaren
bij patiënten (met rug- en/of dyspnoe klachten). Het doel van deze Critical Appraised of
Topic (CAT) is om te onderzoeken of dit ongemak bij de patiënt verminderd of vermeden
kan worden. Er wordt met evidence based theorieën onderzocht of de mogelijkheid
bestaat om minder dan zes uur lang in rugligging op bed te liggen.
P: Patiënten die hartkatheterisatie via de lies krijgen
I: Zes uur lang bedrust in rugligging
C: Minder dan zes uur lang bedrust in rugligging
O: Minder ongemak voor de patiënt
Onderzoeksvraag
Hoe lang moet een patiënt bedrust in rugligging aanhouden na een hartkatheterisatie via
de Arteria Femoralis, zes uur of korter?
Zoekstrategie
Om relevantie wetenschappelijke artikelen te vinden werd gebruik gemaakt van PubMed.
Kritische beoordeling (betrouwbaarheid)
De wetenschappelijke artikelen zijn beoordeeld aan de hand van ‘’Wetenschappelijke
Onderzoekspublicaties’’ van de Hogeschool Utrecht.
Resultaten
Artikel 1: Reducing bed rest for five to three hours does not increase complications
after cardiac catheterization (Matte et al., 2016)
Significante verschillen tussen onderzochte groepen wat betreft vasculaire complicaties
werden niet waargenomen
Artikel 2: Effect of Positioning and Early Ambulation on Coronary Angiography
Complications: a Randomized Clinical Trial (Abdollahi et al., 2015)
Er werden geen significante verschillen geconstateerd in de vier onderzoeksgroepen. Wel
waren er verschillen betreffende de intensiteit van pijn in de onderrug. Patiënten met een
,kortere bedrust ervoeren minder problemen met rugpijn.
Artikel 3: Early ambulation after diagnostic transfemoral catheterization: a
systematic review and meta-analysis (Mohammady et al., 2014)
Uit dit onderzoek bleek dat er geen significante verschillen qua incidentie van vasculaire
complicaties zoals hematomen en bloedingen in de onderzochte groepen werden
waargenomen na hartkatheterisatie via de Arteria Femoralis. Patiënten ervoeren minder
rugpijn en mictie problemen bij vervroegd mobilisatie. Deze systematic review liet zien dat
twee tot drie uur vroeg lopen na een hartkatheterisatie geen effect had op het risico van
vasculaire complicaties.
Artikel 4: Effect of early ambulation after transfemoral cardiac catheterization in
Hong Kong: a single-blinded randomized controlled trial (Chair et al., 2012)
Er waren geen significante verschillen tussen de onderzoeksgroepen wat betreft
bloedingen en hematomen. Wel waren er significante verschillen te zien bij de twee
onderzochte groepen wat betreft het verminderen van rugpijn en mictieproblemen
alsmede verbetering van het algemeen welzijn in de interventiegroep.
Conclusie
Aan de hand van de literatuur kan men voorzichtig concluderen dat bedrust in rugligging
na een hartkatheterisatie via de Arteria Femoralis verkort kan worden van zes naar vier
uur. Dit vermindert ongemak van rugpijn en urineretentie bij de patiënten en brengt geen
toename van vasculaire complicaties met zich mee.
Toepassing in de praktijk/aanbeveling
Meer onderzoek doen naar de onderzochte interventie: vier uur bedrust in rugligging na
een hartkatheterisatie via de Arteria Femoralis.
- Contact opnemen met andere ziekenhuizen in Nederland om identieke interventies
met elkaar te vergelijken.
- De interventie bespreken met verpleegkundigen en cardiologen.
- Als deze interventies goedgekeurd worden kan het protocol aangepast worden.
Literatuurlijst
Abdollahi, A. A., Mehranfard, S., Behnampour, N., & Kordnejad, A. M. (2015). Effect of
Positioning
and Early Ambulation on Coronary Angiography Complications: a Randomized Clinical
Trial. Journal of Caring Sciences, 4(2), 125–134. https://doi.org/10.15171/jcs.2015.013
Chair, S. Y., Yu, M., Choi, K. C., Wong, E. M. L., Sit, J. W. H., & Ip, W. Y. (2012). Effect of
,early ambulation after transfemoral cardiac catheterization in Hong Kong: A single-blinded
randomized controlled trial. Anadolu Kardiyoloji Dergisi/The Anatolian Journal of
Cardiology, 12(3), 222–230. https://doi.org/10.5152/akd.2012.065
Matte, R., Hilário, T. D. S., Reich, R., Aliti, G. B., & Rabelo-Silva, E. R. (2016). Reducing
bed rest time from five to three hours does not increase complications after cardiac
catheterization: The THREE CATH trial. Revista Latino-Americana de Enfermagem, 24(0).
https://doi.org/10.1590/1518-8345.0725.2796
Mohammady, M., Heidari, K., Akbari Sari, A., Zolfaghari, M., & Janani, L. (2014). Early
ambulation after diagnostic transfemoral catheterisation: A systematic review and meta-
analysis. International Journal of Nursing Studies, 51(1), 39–50.
https://doi.org/10.1016/j.ijnurstu.2012.12.018
, Probleemanalyse
Vraagstelling
Hoe lang moet een patiënt bedrust in rugligging aanhouden na een hartkatheterisatie via de Arteria
Femoralis, zes uur of korter?
Doelstelling
Een patiënt die wordt opgenomen op de afdeling cardiologie in het …ziekenhuis en die een
hartkatheterisatie via de Arteria Femoralis moet ondergaan, moet na afloop van het onderzoek zes
uur lang plat op bed liggen. Dit kan als vervelend worden ervaren bij patiënten (met rug- en/of
dyspnoe klachten). Het doel van deze Critical Appraised of Topic (CAT) is om ongemak bij de patiënt
te verminderen. Er wordt met evidence-based theorieën onderzocht of er mogelijkheden bestaan
om minder dan zes uur lang plat op bed te liggen.
Probleemstelling
PICO (Patient, Interventie, Comparison, Outcome):
P: Patiënten die hartkatheterisatie via de lies krijgen
I: Zes uur lang bedrust in rugligging
C: Minder dan zes uur lang bedrust in rugligging
O: Minder ongemak voor de patiënt
Aanleiding
In 2019 waren er in Nederland 7.933.400 patiënten met diverse hartzieken. Dit is te mede te wijten
aan vergrijzing maar ook langdurig verhoogde bloeddruk, te hoog cholesterolgehalte en
overgewicht, factoren die vaak veroorzaakt worden door een ongezonde leefstijl. In 2019 waren er
240.000 ziekenhuis opnames van patiënten met hart- en vaatziekten (Hart- en vaatziekten, 2019).
Naar verwachting zullen deze aantallen verder oplopen tot in het jaar 2040 (NOS, 2015) en zullen er
ook meer onderzoeken en behandelingen gedaan moeten worden om deze problemen te verhelpen.
Patiënten met hart- en vaatziekten zijn vaak onder behandeling van een huisarts of cardioloog.
Patiënten die hartproblemen hebben kunnen klachten ervaren zoals pijn op de borst,
hartkloppingen, collaps, extreme vermoeidheid en pijn die uitstraalt naar de arm of maagstreek.
Problemen met het hart kunnen ernstige gevolgen hebben, zoals acute dood. Maar ook kunnen deze
problemen invloed hebben op de gemoedstoestand van patiënten. Ze krijgen vaak medicatie,
moeten hun leefstijl aanpassen en raken mogelijk sneller gestrest. Wanneer patiënten snel vermoeid
zijn, bestaat de kans dat zij minder activiteit ontplooien. Ook is het voor naasten van de patiënt
ingrijpend om te zien als hij of zij een slechte hartconditie heeft. Om de diagnostiek van patiënten
