Inspanningsfysiologie
Module 10
Inspanningsfysiotherapie, oefentherapie en training
Inspanningsfysiologie oefentherapie en training 1
, (H2.1.1) Energie, arbeid vermogen en capacitiet
Energie= gebruikt voor mechanische arbeid maar groot deel komt vrij als warmte. Mechanische
arbeid (Watt, Nm of J) = kracht (N) * afstand (m)
Joules naar kcal: x0,24 kcal naar joule: x4,18
Vermogen= arbeid per tijdseenheid (J/s, W of Nm/s) . Hoe korter de tijd, des te groter het vermogen.
Capaciteit= omvang van beschikbare energie voor prestatie.
(H2.1.2) Vetten worden uit vetweefsel afgegeven in vorm van vrije vetzuren. De reservestof vet is
niet eenvoudig in bloed te transporteren en vetmoleculen worden eerst gesplitst in vetzuren en
glycerol. Het vrijkomen van vetzuren uit vetweefsel en de omzetting ervan in spieren is een relatief
traag proces. Wordt dus niet gebruikt met plotselinge, kortdurende inspanningen.
Glucose is voor het lichaam een snel afbreekbare koolhydraat, die voor een deel in de lover, maar
ook in de spieren ligt opgeslagen. Glucose is veel minder voorradig. Glucose wordt sneller omgezet
dan vet, maar heeft paar seconden nodig om bij aanvang van zware inspanning aangesproken te
worden. – zuinig op zijn- Gebruikt voor hersenactiviteit door zenuwstelsel.
Bij arbeid met hoog vermogen en bij vrijwel maximale prestaties van enkele minuten tot half uur, is
koolhydraatvoorraad de meest geschikte brandstof.
Kan zonder zuurstof worden gesplitst in glycolyse (anaeroob).
(2.2) ATP is vaste energieleverancier die energie uit verbrandingsprocessen tijdelijk kan opslaan en
doorgeven aan energie vragende processen. Kleine voorraad; voldoende voor kortdurende arbeid. Er
is al snel extra energie nodig die uit verbranding van glucose en vetten wordt gehaald.
CP/creatinefosfaat= snel inzetbare energiebron. Draagt fosfaat met hoge snelheid over aan ADP. CP
vult dus steeds de ATP-voorraad aan en is een snelle energieshuttle.
Fosfaatsysteem= bij korte, krachtige acties is lichaam vooral aangewezen op energierijke fosfaten.
Direct bij inzetten van inspanning levert ATP in spiercellen de energie voor de spieren.
ATP concentratie daalt bij begin van inspanning, ADP stijgt waardoor ATP wordt terug gevormd
zonder suiker- of vetverbranding. Hierdoor daalt concentratie ATP 1e sec. nauwelijks en kunnen de
processen op hoog niveau doorgaan, terwijl CP-concentratie afneemt.
Wanneer ATP en CP beide opraken, dreigen celprocessen te stoppen. ATP en CP moet dus worden
teruggevormd. ADP + Pi + energie ATP
Fosfaatpotentiaal= verhouding tussen aanwezige ATP en afgesplitste ADP en Pi. Vermindering van de
fosfaatpotentiaal in de cel zorgt voor activering van de mitochondriën. Tekort van ATP en toename
van ADP zet cellen dus aan tot activiteit. Te sterke stijging van de concentraties ADP en Pi activeert
de enzymsystemen tot verbranding van vetten en glucose. Hier komt energie vrij die diret wordt
benut voor de resynthese van energierijk fosfaat uit ADP en Pi.
Energiesystemen:
1. Fosfaatsysteem; geen apart energiesysteem. Genereert zelf geen energie maar is afhankelijk
van toelevering van energie uit aerobe en anaerobe omzetting van glucose en vetzuren.
2. Anaerobe glycolyse; energievrijmaking uit glucose zonder zuurstof.
3. Citroenzuurcyclus en oxidatieve fosforylering; verbranding van glucose en vetzuren m.b.v.
zuurstof.
Inspanningsfysiologie oefentherapie en training 2
Module 10
Inspanningsfysiotherapie, oefentherapie en training
Inspanningsfysiologie oefentherapie en training 1
, (H2.1.1) Energie, arbeid vermogen en capacitiet
Energie= gebruikt voor mechanische arbeid maar groot deel komt vrij als warmte. Mechanische
arbeid (Watt, Nm of J) = kracht (N) * afstand (m)
Joules naar kcal: x0,24 kcal naar joule: x4,18
Vermogen= arbeid per tijdseenheid (J/s, W of Nm/s) . Hoe korter de tijd, des te groter het vermogen.
Capaciteit= omvang van beschikbare energie voor prestatie.
(H2.1.2) Vetten worden uit vetweefsel afgegeven in vorm van vrije vetzuren. De reservestof vet is
niet eenvoudig in bloed te transporteren en vetmoleculen worden eerst gesplitst in vetzuren en
glycerol. Het vrijkomen van vetzuren uit vetweefsel en de omzetting ervan in spieren is een relatief
traag proces. Wordt dus niet gebruikt met plotselinge, kortdurende inspanningen.
Glucose is voor het lichaam een snel afbreekbare koolhydraat, die voor een deel in de lover, maar
ook in de spieren ligt opgeslagen. Glucose is veel minder voorradig. Glucose wordt sneller omgezet
dan vet, maar heeft paar seconden nodig om bij aanvang van zware inspanning aangesproken te
worden. – zuinig op zijn- Gebruikt voor hersenactiviteit door zenuwstelsel.
Bij arbeid met hoog vermogen en bij vrijwel maximale prestaties van enkele minuten tot half uur, is
koolhydraatvoorraad de meest geschikte brandstof.
Kan zonder zuurstof worden gesplitst in glycolyse (anaeroob).
(2.2) ATP is vaste energieleverancier die energie uit verbrandingsprocessen tijdelijk kan opslaan en
doorgeven aan energie vragende processen. Kleine voorraad; voldoende voor kortdurende arbeid. Er
is al snel extra energie nodig die uit verbranding van glucose en vetten wordt gehaald.
CP/creatinefosfaat= snel inzetbare energiebron. Draagt fosfaat met hoge snelheid over aan ADP. CP
vult dus steeds de ATP-voorraad aan en is een snelle energieshuttle.
Fosfaatsysteem= bij korte, krachtige acties is lichaam vooral aangewezen op energierijke fosfaten.
Direct bij inzetten van inspanning levert ATP in spiercellen de energie voor de spieren.
ATP concentratie daalt bij begin van inspanning, ADP stijgt waardoor ATP wordt terug gevormd
zonder suiker- of vetverbranding. Hierdoor daalt concentratie ATP 1e sec. nauwelijks en kunnen de
processen op hoog niveau doorgaan, terwijl CP-concentratie afneemt.
Wanneer ATP en CP beide opraken, dreigen celprocessen te stoppen. ATP en CP moet dus worden
teruggevormd. ADP + Pi + energie ATP
Fosfaatpotentiaal= verhouding tussen aanwezige ATP en afgesplitste ADP en Pi. Vermindering van de
fosfaatpotentiaal in de cel zorgt voor activering van de mitochondriën. Tekort van ATP en toename
van ADP zet cellen dus aan tot activiteit. Te sterke stijging van de concentraties ADP en Pi activeert
de enzymsystemen tot verbranding van vetten en glucose. Hier komt energie vrij die diret wordt
benut voor de resynthese van energierijk fosfaat uit ADP en Pi.
Energiesystemen:
1. Fosfaatsysteem; geen apart energiesysteem. Genereert zelf geen energie maar is afhankelijk
van toelevering van energie uit aerobe en anaerobe omzetting van glucose en vetzuren.
2. Anaerobe glycolyse; energievrijmaking uit glucose zonder zuurstof.
3. Citroenzuurcyclus en oxidatieve fosforylering; verbranding van glucose en vetzuren m.b.v.
zuurstof.
Inspanningsfysiologie oefentherapie en training 2
