Verplichte anticonceptie voor kwetsbare ouders
Juridische en Ethische Beroepsvaardigheden II
Premaster Pedagogische Wetenschappen
Erasmus Universiteit Rotterdam
, 1
Verplichte anticonceptie voor kwetsbare ouders
“Een kindje op de wereld zetten is het mooiste wat mij is overkomen”, zult u
regelmatig in uw omgeving horen of zelf hebben gezegd. Volgens het recht op vrije
voortplanting in Artikel 8 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens heeft
iedereen in Europa de vrijheid om te kiezen voor het ouderschap (European Court of Human
Rights, 2013). Er vormen zich echter steeds meer tegengeluiden tegen dit recht op vrije
voortplanting (Algemeen Dagblad, 2020; College voor de Rechten van de Mens, 2020;
Telegraaf, 2020).
Volgens het Nederlands Jeugdinstituut (2019) wordt jaarlijks ongeveer 3 procent van
alle kinderen en jongeren tussen 0 en 18 jaar in Nederland blootgesteld aan een vorm van
kindermishandeling. Psychische of psychiatrische problematiek bij ouders vormt een
risicofactor voor mishandeling of verwaarlozing van een kind (Brown, Cohen, Johnson, &
Salzinger, 1998). Vanwege deze risicofactor is onder andere ‘Beraadsgroep verplichte
anticonceptie’ van mening dat de rechter anticonceptie verplicht moet kunnen stellen voor
vrouwen met verslavingsproblemen, een psychiatrische stoornis of van wie eerder een kind uit
huis is geplaatst (Bouma, 2020). Wetenschappelijk onderzoek naar de effecten van verplichte
anticonceptie voor psychisch kwetsbare vrouwen is schaars. Het is hierdoor onbekend of deze
verplichtstelling zal leiden tot een afname van het aantal kinderen en jongeren dat wordt
blootgesteld aan een vorm van kindermishandeling of -verwaarlozing. Wetenschappelijk
onderzoek naar de effecten van verplichtstelling van anticonceptie is wenselijk.
In dit betoog staat de stelling “Psychisch kwetsbare vrouwen moeten verplicht
anticonceptie krijgen” centraal. Is deze verplichtstelling ethisch verantwoord en is dit op basis
van de wet toegestaan? Naar mijn mening is het mensonterend om iemand het recht op vrije
voortplanting en daarmee een kinderwens te ontzeggen. Ik vind het onrechtvaardig dat
iemand, bij voorbaat, over anderen kan beslissen of zij in de toekomst ‘goede ouders’ zullen
worden.
In strijd met de wet
Dat anticonceptie niet verplicht moet worden gesteld voor kwetsbare ouders, wordt
ondersteund door de wet. Artikel 8 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens
geeft het recht op eerbiediging van het privé-, familie- en gezinsleven (Fomina, 2020). Ten
eerste bestaat dit recht uit respect voor onder andere het privéleven en familie- en gezinsleven
(Wettenbank, 2010). Ten tweede is inmenging door openbaar gezag niet toegestaan in de
uitoefening van dit recht.
Juridische en Ethische Beroepsvaardigheden II
Premaster Pedagogische Wetenschappen
Erasmus Universiteit Rotterdam
, 1
Verplichte anticonceptie voor kwetsbare ouders
“Een kindje op de wereld zetten is het mooiste wat mij is overkomen”, zult u
regelmatig in uw omgeving horen of zelf hebben gezegd. Volgens het recht op vrije
voortplanting in Artikel 8 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens heeft
iedereen in Europa de vrijheid om te kiezen voor het ouderschap (European Court of Human
Rights, 2013). Er vormen zich echter steeds meer tegengeluiden tegen dit recht op vrije
voortplanting (Algemeen Dagblad, 2020; College voor de Rechten van de Mens, 2020;
Telegraaf, 2020).
Volgens het Nederlands Jeugdinstituut (2019) wordt jaarlijks ongeveer 3 procent van
alle kinderen en jongeren tussen 0 en 18 jaar in Nederland blootgesteld aan een vorm van
kindermishandeling. Psychische of psychiatrische problematiek bij ouders vormt een
risicofactor voor mishandeling of verwaarlozing van een kind (Brown, Cohen, Johnson, &
Salzinger, 1998). Vanwege deze risicofactor is onder andere ‘Beraadsgroep verplichte
anticonceptie’ van mening dat de rechter anticonceptie verplicht moet kunnen stellen voor
vrouwen met verslavingsproblemen, een psychiatrische stoornis of van wie eerder een kind uit
huis is geplaatst (Bouma, 2020). Wetenschappelijk onderzoek naar de effecten van verplichte
anticonceptie voor psychisch kwetsbare vrouwen is schaars. Het is hierdoor onbekend of deze
verplichtstelling zal leiden tot een afname van het aantal kinderen en jongeren dat wordt
blootgesteld aan een vorm van kindermishandeling of -verwaarlozing. Wetenschappelijk
onderzoek naar de effecten van verplichtstelling van anticonceptie is wenselijk.
In dit betoog staat de stelling “Psychisch kwetsbare vrouwen moeten verplicht
anticonceptie krijgen” centraal. Is deze verplichtstelling ethisch verantwoord en is dit op basis
van de wet toegestaan? Naar mijn mening is het mensonterend om iemand het recht op vrije
voortplanting en daarmee een kinderwens te ontzeggen. Ik vind het onrechtvaardig dat
iemand, bij voorbaat, over anderen kan beslissen of zij in de toekomst ‘goede ouders’ zullen
worden.
In strijd met de wet
Dat anticonceptie niet verplicht moet worden gesteld voor kwetsbare ouders, wordt
ondersteund door de wet. Artikel 8 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens
geeft het recht op eerbiediging van het privé-, familie- en gezinsleven (Fomina, 2020). Ten
eerste bestaat dit recht uit respect voor onder andere het privéleven en familie- en gezinsleven
(Wettenbank, 2010). Ten tweede is inmenging door openbaar gezag niet toegestaan in de
uitoefening van dit recht.
