Voorbereiding kennistoets beweegzorg in de wijk
Metabool syndroom
Glucose toevoer in de bloedbaan
- Eten – resorptie vanuit de darm
- Vasten – glycogenolyse en gluconeogenese
Maaltijd
- Resorptie glucose door de darmen
- Glucose bloedspiegel gaat omhoog
- Glucose receptor
- Productie en secretie van insuline (pancreas: eilandjes van langerhans bètacellen)
Waarom insuline nodig?
- Insuline is nodig voor opname van glucose in de cel. (Bv spiercel, vetcel, levercel)
- Uitzondering neuronen: kunnen alleen glucose gebruiken als brandstof
Insuline en spiercel
- Opname glucose oiv insuline
- GLUT4 transporteiwit in celmembraan
Opslag glucose in spiercel
- Nglucose- glycogeen
- Deze voorraad is voor eigen gebruik
Insuline en levercel
Slimuleert:
- Glucose opname in levercel
- Vorming van glycogeen in de levercel (voorraad)
- Nglucose- glycogeen
Remt glucose productie
- Glycogenolyse (afbreken glycogeen)
- Gluconeogenese (nieuw maken van glucose)
Insuline en vet- en eiwitstofwisseling
- Remt lipolyse (afbraak vetten) en stimuleert de lipogenese (vorming van vetten)
- Remt eiwitafbraak en stimuleert de eiwitsynthese
Insuline is het enige hormoon dat de bloedsuikerspiegel verlaagt
Vasten
- Geen toevoer glucose vanuit maag-/darmkanaal
Lever oiv glucagon
- Glycogenolyse: glycogeen- n glucose- bloedbaan
- Gluconeogenese: aanmaak nieuw glucose uit aminozuren of glycerol
Effecten insuline
- Bevordert opname glucose in lever/spiercel/vetcel
- Stimuleert de glycogeen synthese
- Remt de gluconeogenese
- Stimuleert de lipogenese en remt de ketogenese
- Stimuleert de eiwitsynthese
Glucagon verhoogt de bloedsuikerspiegel
- Stimuleert glycogenolyse
- Stimuleert de gluconeogenese
,Bloedsuikerspiegel verhogend:
- Glucagon
- Adrenaline
- Corticosteroïden
- Groeihormoon
Bloedsuikerspiegel verlagend:
- Insuline
Metabool syndroom
- Centrale adipositas (ernstig overgewicht) - insulineresistentie
Gevolg:
- Ontremde lipolyse
- Stijging glucose productie in de lever
- Daling glucose opname in spier en vetweefsel
Vetweefsel produceert adipocytokinen hierdoor ontstaat er een verminderde gevoeligheid
voor insuline waardoor opname van glucose vermindert en afgifte van vrije vetzuren
verhoogd. Door de toename van vrije vetzuren onderdrukt de lever de remming van insuline
van de gluconeogenese. Hierdoor stijgt de productie van triglyceriden en lipoproteïnen
In de spieren wordt de glucose opname geremd door een toename van vrije vetzuren
Criteria metabool syndroom
, Gevolgen insulinetekort
- Meer glucoseproductie in de lever
- Minder glucose opnamen
- Meer eiwitafbraak
- Meer lipolyse
- Meer ketogenese
Invloed van training bij diabetes mellitus
- Verbetering insulinegevoeligheid
- UP-regulatie van glucosetransport in de skeletspier
- Verbeterde spierdoorbloeding
- Minder gllucoseproductie in de lever
- Normalisering lipidenprofiel in het bloed hierdoor gaat HDL omhoog en LDL naar
beneden
- Gestructureerde bewegen zorgt voor een daling van HbA1c (minder sprake van hoge
bloedsuiker)
Belangrijke punten training
- Let op intensiteit en duur van de training
- Let op de voeding en of medicatie is ingenomen
- Let op de bloedglucosewaarde voor en 30 minuten na de training
- Let op aanwezigheid van koolhydraten (druivensuiker)
- Let op voldoende vochtinname
- Let op symptomen die wijzen op een hypo
Redenen om niet deel te nemen aan training
- Aanwezigheid ziekte en of infecties
- Bloedglucosewaarde hoger dan 16
- Bloedglucosewaarde lager dan 5
- Wondjes aan de voeten
Metabool syndroom
Glucose toevoer in de bloedbaan
- Eten – resorptie vanuit de darm
- Vasten – glycogenolyse en gluconeogenese
Maaltijd
- Resorptie glucose door de darmen
- Glucose bloedspiegel gaat omhoog
- Glucose receptor
- Productie en secretie van insuline (pancreas: eilandjes van langerhans bètacellen)
Waarom insuline nodig?
- Insuline is nodig voor opname van glucose in de cel. (Bv spiercel, vetcel, levercel)
- Uitzondering neuronen: kunnen alleen glucose gebruiken als brandstof
Insuline en spiercel
- Opname glucose oiv insuline
- GLUT4 transporteiwit in celmembraan
Opslag glucose in spiercel
- Nglucose- glycogeen
- Deze voorraad is voor eigen gebruik
Insuline en levercel
Slimuleert:
- Glucose opname in levercel
- Vorming van glycogeen in de levercel (voorraad)
- Nglucose- glycogeen
Remt glucose productie
- Glycogenolyse (afbreken glycogeen)
- Gluconeogenese (nieuw maken van glucose)
Insuline en vet- en eiwitstofwisseling
- Remt lipolyse (afbraak vetten) en stimuleert de lipogenese (vorming van vetten)
- Remt eiwitafbraak en stimuleert de eiwitsynthese
Insuline is het enige hormoon dat de bloedsuikerspiegel verlaagt
Vasten
- Geen toevoer glucose vanuit maag-/darmkanaal
Lever oiv glucagon
- Glycogenolyse: glycogeen- n glucose- bloedbaan
- Gluconeogenese: aanmaak nieuw glucose uit aminozuren of glycerol
Effecten insuline
- Bevordert opname glucose in lever/spiercel/vetcel
- Stimuleert de glycogeen synthese
- Remt de gluconeogenese
- Stimuleert de lipogenese en remt de ketogenese
- Stimuleert de eiwitsynthese
Glucagon verhoogt de bloedsuikerspiegel
- Stimuleert glycogenolyse
- Stimuleert de gluconeogenese
,Bloedsuikerspiegel verhogend:
- Glucagon
- Adrenaline
- Corticosteroïden
- Groeihormoon
Bloedsuikerspiegel verlagend:
- Insuline
Metabool syndroom
- Centrale adipositas (ernstig overgewicht) - insulineresistentie
Gevolg:
- Ontremde lipolyse
- Stijging glucose productie in de lever
- Daling glucose opname in spier en vetweefsel
Vetweefsel produceert adipocytokinen hierdoor ontstaat er een verminderde gevoeligheid
voor insuline waardoor opname van glucose vermindert en afgifte van vrije vetzuren
verhoogd. Door de toename van vrije vetzuren onderdrukt de lever de remming van insuline
van de gluconeogenese. Hierdoor stijgt de productie van triglyceriden en lipoproteïnen
In de spieren wordt de glucose opname geremd door een toename van vrije vetzuren
Criteria metabool syndroom
, Gevolgen insulinetekort
- Meer glucoseproductie in de lever
- Minder glucose opnamen
- Meer eiwitafbraak
- Meer lipolyse
- Meer ketogenese
Invloed van training bij diabetes mellitus
- Verbetering insulinegevoeligheid
- UP-regulatie van glucosetransport in de skeletspier
- Verbeterde spierdoorbloeding
- Minder gllucoseproductie in de lever
- Normalisering lipidenprofiel in het bloed hierdoor gaat HDL omhoog en LDL naar
beneden
- Gestructureerde bewegen zorgt voor een daling van HbA1c (minder sprake van hoge
bloedsuiker)
Belangrijke punten training
- Let op intensiteit en duur van de training
- Let op de voeding en of medicatie is ingenomen
- Let op de bloedglucosewaarde voor en 30 minuten na de training
- Let op aanwezigheid van koolhydraten (druivensuiker)
- Let op voldoende vochtinname
- Let op symptomen die wijzen op een hypo
Redenen om niet deel te nemen aan training
- Aanwezigheid ziekte en of infecties
- Bloedglucosewaarde hoger dan 16
- Bloedglucosewaarde lager dan 5
- Wondjes aan de voeten
