Economie voor Ondernemingsrechtjuristen
Inhoud
Hoorcollege 1.......................................................................................................................... 2
Hoorcollege 2.......................................................................................................................... 8
Hoorcollege 3........................................................................................................................ 15
Hoorcollege 4........................................................................................................................ 25
Hoorcollege 5........................................................................................................................ 30
Hoorcollege 6........................................................................................................................ 43
Hoorcollege 7........................................................................................................................ 50
Hoorcollege 8........................................................................................................................ 58
Hoorcollege 9........................................................................................................................ 63
Hoorcollege 1
Pagina 1 van 78
, Economie en recht
Jurist; rechtvaardigheid
Econoom; efficiëntie en effectiviteit
EvOJ = inleiding (ondernemings)rechtseconomie
o “Ik wil daarmee niet zeggen dat advocaten nu ook klinisch psycholoog moeten
worden. Het gaat om basiskennis van andere relevante vakken naast de
juridische kennis”, zo legt hij tijdens het debat graag nog eens uit. “Op die
manier kan de advocatuur op den duur beter inspelen op de wensen van
cliënten. Daarnaast is de beroepsopleiding de kraamkamer voor veel andere
juridische beroepen. Advocaten die nu doorstromen naar bedrijfsjuridische
functies zijn gebaat bij een bredere achtergrond.” 5 Bestuursvoorzitters in NRC
maart 2014
Waarde rechtseconomie
Veel volgers maar ook veel kritiek
Efficiëntie is verkeerd criterium?
• Te weinig aandacht voor rechtvaardigheid
• Te weinig aandacht kosten/baten individueel
Steeds meer mensen zijn overtuigd dat rechtseconomie echt wat is, maar het leidt altijd tot
kritiek. Veel van de kritiek is gebaseerd op verschillende veronderstellingen. Ze zeggen dan:
de rechtseconomie kijkt alleen maar naar efficiëntie. Er wordt niet gekeken naar
rechtvaardigheid. Er is te weinig aandacht voor efficiëntie op individueel niveau, er wordt
vooral op macro niveau gekeken, wat is het macro-effect van aanpassen van een rechtsregel.
Wat is maatschappelijke welvaart. Dat kan best betekenen dat een aantal mensen erop
vooruit gaan maar ook dat er een aantal op achteruit gaan. En die mensen die erop achteruit
gaan, gaan die er dan heel erg op achteruit? En dat is beide waar. Maar dat betekent niet dat
je niks met de rechtseconomie moet doen. Rechtseconomie kijkt niet naar rechtvaardigheid
maar dat betekent niet dat het niet naast elkaar kan bestaan. Je kijkt eerst of deze regel een
efficiëntie situatie oplevert en daarnaast is die rechtsregel rechtvaardig of niet. Efficiëntie
kunnen we in een zeker zin meten, het is moeilijk. Rechtvaardigheid is niet te meten. Het
gaat dus heel goed naast elkaar bestaan. Je kan een rechtsregel willen invoeren, ondanks dat
het niet heel efficiënt is, omdat het leidt tot een rechtvaardige oplossing, maar dan weet je
wel wat je doet. Er zijn veel rechtsregels die zijn ingevoerd maar deze zijn geheel waardeloos.
Omdat van te voren niemand had nagedacht of deze wel nuttig zijn. Moet je daar dan je
moeite, tijd en kosten aan besteden.
Is dat een verkeerd criterium? Het kan voorkomen dat er te veel inefficiënte rechtsregels
komen, maar we moeten wel onderkennen dat op sommige rechtsgebieden speelt efficiëntie
een minder grote rol dan in andere vakgebieden, op de markt gerelateerde gebieden zal het
veel meer waarde hebben: contractenrecht, ondernemingsrecht en mededingingsrecht.
Efficiëntie
Vaak is een rechtsregel zowel rechtvaardig als efficiënt.
• Bijvoorbeeld productaansprakelijkheid.
Kan echter ook afwijken
Het kan afwijking of samenvallen. Heel vaak is een rechtsregel toch wel efficiënt als
rechtvaardig. Dan is het dus echt een goede rechtsregel. Bijvoorbeeld product
aansprakelijkheid. Als je een gebrekkig product op de markt brengt, en er ontstaat vervolgens
schade bij iemand, dan moet je die schade vergoeden. Dat vinden wij allemaal wel
Pagina 2 van 78
Inhoud
Hoorcollege 1.......................................................................................................................... 2
Hoorcollege 2.......................................................................................................................... 8
Hoorcollege 3........................................................................................................................ 15
Hoorcollege 4........................................................................................................................ 25
Hoorcollege 5........................................................................................................................ 30
Hoorcollege 6........................................................................................................................ 43
Hoorcollege 7........................................................................................................................ 50
Hoorcollege 8........................................................................................................................ 58
Hoorcollege 9........................................................................................................................ 63
Hoorcollege 1
Pagina 1 van 78
, Economie en recht
Jurist; rechtvaardigheid
Econoom; efficiëntie en effectiviteit
EvOJ = inleiding (ondernemings)rechtseconomie
o “Ik wil daarmee niet zeggen dat advocaten nu ook klinisch psycholoog moeten
worden. Het gaat om basiskennis van andere relevante vakken naast de
juridische kennis”, zo legt hij tijdens het debat graag nog eens uit. “Op die
manier kan de advocatuur op den duur beter inspelen op de wensen van
cliënten. Daarnaast is de beroepsopleiding de kraamkamer voor veel andere
juridische beroepen. Advocaten die nu doorstromen naar bedrijfsjuridische
functies zijn gebaat bij een bredere achtergrond.” 5 Bestuursvoorzitters in NRC
maart 2014
Waarde rechtseconomie
Veel volgers maar ook veel kritiek
Efficiëntie is verkeerd criterium?
• Te weinig aandacht voor rechtvaardigheid
• Te weinig aandacht kosten/baten individueel
Steeds meer mensen zijn overtuigd dat rechtseconomie echt wat is, maar het leidt altijd tot
kritiek. Veel van de kritiek is gebaseerd op verschillende veronderstellingen. Ze zeggen dan:
de rechtseconomie kijkt alleen maar naar efficiëntie. Er wordt niet gekeken naar
rechtvaardigheid. Er is te weinig aandacht voor efficiëntie op individueel niveau, er wordt
vooral op macro niveau gekeken, wat is het macro-effect van aanpassen van een rechtsregel.
Wat is maatschappelijke welvaart. Dat kan best betekenen dat een aantal mensen erop
vooruit gaan maar ook dat er een aantal op achteruit gaan. En die mensen die erop achteruit
gaan, gaan die er dan heel erg op achteruit? En dat is beide waar. Maar dat betekent niet dat
je niks met de rechtseconomie moet doen. Rechtseconomie kijkt niet naar rechtvaardigheid
maar dat betekent niet dat het niet naast elkaar kan bestaan. Je kijkt eerst of deze regel een
efficiëntie situatie oplevert en daarnaast is die rechtsregel rechtvaardig of niet. Efficiëntie
kunnen we in een zeker zin meten, het is moeilijk. Rechtvaardigheid is niet te meten. Het
gaat dus heel goed naast elkaar bestaan. Je kan een rechtsregel willen invoeren, ondanks dat
het niet heel efficiënt is, omdat het leidt tot een rechtvaardige oplossing, maar dan weet je
wel wat je doet. Er zijn veel rechtsregels die zijn ingevoerd maar deze zijn geheel waardeloos.
Omdat van te voren niemand had nagedacht of deze wel nuttig zijn. Moet je daar dan je
moeite, tijd en kosten aan besteden.
Is dat een verkeerd criterium? Het kan voorkomen dat er te veel inefficiënte rechtsregels
komen, maar we moeten wel onderkennen dat op sommige rechtsgebieden speelt efficiëntie
een minder grote rol dan in andere vakgebieden, op de markt gerelateerde gebieden zal het
veel meer waarde hebben: contractenrecht, ondernemingsrecht en mededingingsrecht.
Efficiëntie
Vaak is een rechtsregel zowel rechtvaardig als efficiënt.
• Bijvoorbeeld productaansprakelijkheid.
Kan echter ook afwijken
Het kan afwijking of samenvallen. Heel vaak is een rechtsregel toch wel efficiënt als
rechtvaardig. Dan is het dus echt een goede rechtsregel. Bijvoorbeeld product
aansprakelijkheid. Als je een gebrekkig product op de markt brengt, en er ontstaat vervolgens
schade bij iemand, dan moet je die schade vergoeden. Dat vinden wij allemaal wel
Pagina 2 van 78
