Begrippen deeltentamen 1
Begrip H2 Definitie
Synaps Kleine ruimte tussen presynaptisch neuron en
postsynaptisch neuron waarin actiepotentialen
worden doorgegeven -> plek waartussen twee
neuronen de informatieoverdracht plaatsvindt
Reflexen Automatische spierreacties op stimuli
Reflexboog Circuit van een sensorisch neuron naar een
respons van een spier
Temporele summatie Cumulatief effect van herhalen stimuli binnen
korte periode
Post-synaptisch neuron Cel die boodschap ontvangt
Presynaptisch neuron Cel die boodschap aflevert
Gegradeerd potentiaal Gedeeltelijke depolarisatie
(exciterend)/hyperpolarisatie (inhiberend)
Ook wel exciterend post-synaptisch potentiaal
(EPSP) genoemd
Spatiale summatie Synaptische input van gescheiden locaties
combineren hun effecten op een neuron
Tussenneuron Bijv. kneep in voet geeft boodschap via
sensorisch neuron naar een tussenneuron in
het ruggenmerg, dat de spieren activeert zodat
spieren in het been strekken
Inhiberend postsynaptisch potentiaal (IPSP) Tijdelijke hyperpolarisatie van membraan
Vindt plaats wanneer synaptische input
selectief de poorten opent zodat
kaliumionen de cel kunnen verlaten of
chloride-ionen de cel in kunnen gaan
Spontane vuursnelheid van neuronen Een voortdurend serie actiepotentialen, zelfs
zonder synaptische input
Neuropeptiden (neuromodulatoren) Stoffen die gevormd worden door zenuwcellen,
en die zorgen voor het goed functioneren van
het zenuwstelsel
Vrijgelaten door cellichamen,
dendrieten en zijkanten van axonen
gesyntheseerd in het cellichaam,
vervolgens verplaatst naar andere delen
van de cel
Herhaaldelijke stimulatie nodig voor
vrijgeving
Bij loslaten neuropeptiden door aantal
dendrieten primet het andere
dendrieten om dezelfde neuropeptide
los te laten
Verspreiden diffuus-> bereiken groot
gebied in hersenen, hebben trage
werking
Belangrijk voor lange
termijnveranderingen in gedrag
(honger, intense pijn etc.)
Neurotransmitters Chemicaliën die zijn vrijgelaten door een
,Begrippen deeltentamen 1
neuron om een andere neuron te beïnvloeden
- Aminozuren
- Gemodificeerd aminozuur
- Monoamines
- Peptiden
- Gassen
Uitzondering: stikstofmonoxide (NO) -> giftig in
grote hoeveelheden, -> functie heeft te maken
met bloedtoevoer: bij activeren hersengebied
neemt bloedtoevoer toe
Catecholamines Bevatten catecholgroep en aminegroep
Tryptofaan (voorloper serotonine) Gaat door bloed-hersenbarrière met speciaal
transportsysteem -> hoeveelheid serotonine in
het brein hangt af van de hoeveelheid
tryptofaan in het dieet
Vesikel Klein transportblaasje dat stoffen bevat ->
opslagplaats van hoge concentraties van
neurotransmittermoleculen
Exocytose Vrijlating van neurotransmitters in uitbarstingen
uit het presynaptisch neuron naar de
synaptische spleet
Ionotropische effecten
Metabotropische effecten Ontstaan door doordat transmitters een
aanleiding vormen voor een afwisseling van
stofwisselings-(metabolische) reacties -> duren
langer dan ionotropische effecten maar zijn ook
langzamer
Maken gebruik van grote variatie aan
neurotransmitters
G-proteïne
Kanalen in synaps zijn ‘transmitter-gated’
/’ligand’ gated Ligand= chemische stof die zich aan een andere
chemische stof bindt
Glutamine Meeste exhiberende ionotropische synapsen
gebruiken deze neurotransmitter
GABA (of glycine en acetylcholine) Meeste inhiberende synapsen gebruiken deze
neurotransmitter
Antipsychotica Blokkeren dopaminereceptoren -> minder
plezier/motivatie
Methylphendidate (Ritalin) Blokkeert heropname dopamine -> geleidelijke
verhoging stoffen, daarna geleidelijke verlaging
Autoreceptoren Merken hoeveelheid vrijgelaten transmitters
op, verdere vorming en vrijlating voorkomen als
bepaald niveau van transmitters wordt bereikt
Elektrische synapsen Zijn ervoor als cellen exact synchroon moeten
werken (zoals ademhaling)
Gapjunction Bij elektrische synaps komt membraan van één
neuron direct in contact met dat van een
andere neuron
Hormonen Chemicaliën die worden uitgescheiden door
klieren of cellen in een gedeelte van het
, Begrippen deeltentamen 1
lichaam en die worden overgebracht door het
bloed om andere cellen te beïnvloeden
Handig voor coördineren langdurige
veranderingen in meerdere delen van het
lichaam
Proteïne-en peptide hormonen (bestaan uit Binden zich aan membraanreceptoren waar ze
ketens aminozuren) de tweede receptor activeren
Hypoyse heeft 2 klieren: Bestaat uit klierweegesel en synthesieert zes
1. Adenohypofyse hormonen ook al worden ze vrij
Hypothalamus Zorgt voor uitscheiding van releasing
hormonen, die via bloed naar adenohypofyse
stromen
Neuronen in hypothalamus syntheseren
oxytocine en het antiduretisch hormoon
vasopressine -> migereren naar neurohypofyse
via axonen
2. Neurohypofyse Bestaat uit neuraal weefsel en kan gezien
worden als verlengstuk hypothalamus
14.1
Begrip Definitie
Antagonist Durg die effect van neurotransmitter blokkeert
Agonist Drug die effecten nabootst of versterkt
Affiniteit Drug heeft afinieit voor receptor als hij zich
eraan bindt
Efficiëntie Van drug is neiging om de receptor te activeren
Predisposities Voortbestemming/vatbaarheid:kunnen reacties
op de drug veranderen
Craving Een vasthoudend verlangen naar de drug
Tolerantie Bij ontwikkeling verslavig zullen effecten
afnemen
Extinctie Onthouding
Ontwenning Sterke reacties op afwezigheid drugs door
gewenning aan drugs
Antabuse (medicijn) Helpt tegen alcoholisme door opwekken
isselijkheid na innemen van die pil en alcohol
Methadon Activeert dezelfde hersenreceptoren en
produceert dezelfde effecten, kan oraal
ingenomen worden, komt gelijk de bloedbaan
en hersens in-> verlaat hersenen langzaam dus
afkicksymptomen zijn minder heftig
H3
Begrip H2 Definitie
Synaps Kleine ruimte tussen presynaptisch neuron en
postsynaptisch neuron waarin actiepotentialen
worden doorgegeven -> plek waartussen twee
neuronen de informatieoverdracht plaatsvindt
Reflexen Automatische spierreacties op stimuli
Reflexboog Circuit van een sensorisch neuron naar een
respons van een spier
Temporele summatie Cumulatief effect van herhalen stimuli binnen
korte periode
Post-synaptisch neuron Cel die boodschap ontvangt
Presynaptisch neuron Cel die boodschap aflevert
Gegradeerd potentiaal Gedeeltelijke depolarisatie
(exciterend)/hyperpolarisatie (inhiberend)
Ook wel exciterend post-synaptisch potentiaal
(EPSP) genoemd
Spatiale summatie Synaptische input van gescheiden locaties
combineren hun effecten op een neuron
Tussenneuron Bijv. kneep in voet geeft boodschap via
sensorisch neuron naar een tussenneuron in
het ruggenmerg, dat de spieren activeert zodat
spieren in het been strekken
Inhiberend postsynaptisch potentiaal (IPSP) Tijdelijke hyperpolarisatie van membraan
Vindt plaats wanneer synaptische input
selectief de poorten opent zodat
kaliumionen de cel kunnen verlaten of
chloride-ionen de cel in kunnen gaan
Spontane vuursnelheid van neuronen Een voortdurend serie actiepotentialen, zelfs
zonder synaptische input
Neuropeptiden (neuromodulatoren) Stoffen die gevormd worden door zenuwcellen,
en die zorgen voor het goed functioneren van
het zenuwstelsel
Vrijgelaten door cellichamen,
dendrieten en zijkanten van axonen
gesyntheseerd in het cellichaam,
vervolgens verplaatst naar andere delen
van de cel
Herhaaldelijke stimulatie nodig voor
vrijgeving
Bij loslaten neuropeptiden door aantal
dendrieten primet het andere
dendrieten om dezelfde neuropeptide
los te laten
Verspreiden diffuus-> bereiken groot
gebied in hersenen, hebben trage
werking
Belangrijk voor lange
termijnveranderingen in gedrag
(honger, intense pijn etc.)
Neurotransmitters Chemicaliën die zijn vrijgelaten door een
,Begrippen deeltentamen 1
neuron om een andere neuron te beïnvloeden
- Aminozuren
- Gemodificeerd aminozuur
- Monoamines
- Peptiden
- Gassen
Uitzondering: stikstofmonoxide (NO) -> giftig in
grote hoeveelheden, -> functie heeft te maken
met bloedtoevoer: bij activeren hersengebied
neemt bloedtoevoer toe
Catecholamines Bevatten catecholgroep en aminegroep
Tryptofaan (voorloper serotonine) Gaat door bloed-hersenbarrière met speciaal
transportsysteem -> hoeveelheid serotonine in
het brein hangt af van de hoeveelheid
tryptofaan in het dieet
Vesikel Klein transportblaasje dat stoffen bevat ->
opslagplaats van hoge concentraties van
neurotransmittermoleculen
Exocytose Vrijlating van neurotransmitters in uitbarstingen
uit het presynaptisch neuron naar de
synaptische spleet
Ionotropische effecten
Metabotropische effecten Ontstaan door doordat transmitters een
aanleiding vormen voor een afwisseling van
stofwisselings-(metabolische) reacties -> duren
langer dan ionotropische effecten maar zijn ook
langzamer
Maken gebruik van grote variatie aan
neurotransmitters
G-proteïne
Kanalen in synaps zijn ‘transmitter-gated’
/’ligand’ gated Ligand= chemische stof die zich aan een andere
chemische stof bindt
Glutamine Meeste exhiberende ionotropische synapsen
gebruiken deze neurotransmitter
GABA (of glycine en acetylcholine) Meeste inhiberende synapsen gebruiken deze
neurotransmitter
Antipsychotica Blokkeren dopaminereceptoren -> minder
plezier/motivatie
Methylphendidate (Ritalin) Blokkeert heropname dopamine -> geleidelijke
verhoging stoffen, daarna geleidelijke verlaging
Autoreceptoren Merken hoeveelheid vrijgelaten transmitters
op, verdere vorming en vrijlating voorkomen als
bepaald niveau van transmitters wordt bereikt
Elektrische synapsen Zijn ervoor als cellen exact synchroon moeten
werken (zoals ademhaling)
Gapjunction Bij elektrische synaps komt membraan van één
neuron direct in contact met dat van een
andere neuron
Hormonen Chemicaliën die worden uitgescheiden door
klieren of cellen in een gedeelte van het
, Begrippen deeltentamen 1
lichaam en die worden overgebracht door het
bloed om andere cellen te beïnvloeden
Handig voor coördineren langdurige
veranderingen in meerdere delen van het
lichaam
Proteïne-en peptide hormonen (bestaan uit Binden zich aan membraanreceptoren waar ze
ketens aminozuren) de tweede receptor activeren
Hypoyse heeft 2 klieren: Bestaat uit klierweegesel en synthesieert zes
1. Adenohypofyse hormonen ook al worden ze vrij
Hypothalamus Zorgt voor uitscheiding van releasing
hormonen, die via bloed naar adenohypofyse
stromen
Neuronen in hypothalamus syntheseren
oxytocine en het antiduretisch hormoon
vasopressine -> migereren naar neurohypofyse
via axonen
2. Neurohypofyse Bestaat uit neuraal weefsel en kan gezien
worden als verlengstuk hypothalamus
14.1
Begrip Definitie
Antagonist Durg die effect van neurotransmitter blokkeert
Agonist Drug die effecten nabootst of versterkt
Affiniteit Drug heeft afinieit voor receptor als hij zich
eraan bindt
Efficiëntie Van drug is neiging om de receptor te activeren
Predisposities Voortbestemming/vatbaarheid:kunnen reacties
op de drug veranderen
Craving Een vasthoudend verlangen naar de drug
Tolerantie Bij ontwikkeling verslavig zullen effecten
afnemen
Extinctie Onthouding
Ontwenning Sterke reacties op afwezigheid drugs door
gewenning aan drugs
Antabuse (medicijn) Helpt tegen alcoholisme door opwekken
isselijkheid na innemen van die pil en alcohol
Methadon Activeert dezelfde hersenreceptoren en
produceert dezelfde effecten, kan oraal
ingenomen worden, komt gelijk de bloedbaan
en hersens in-> verlaat hersenen langzaam dus
afkicksymptomen zijn minder heftig
H3
