SAMENVATTING - DIPLOMATIE EN ONDERHANDELEN 2021-2022
LESSEN (ppt + notities)
SEMESTER 1
LES 1: ONDERHANDELEN
1. Onderhandelingsstijlen
Wedijveren (competition)
- Doorgaan totdat je krijgt wat je wenst
- Wedijveren met de bedoeling uw eigen behoeften voldaan te weten
- Probeer de andere met woorden de loef af te steken
- Uw macht en positie gebruiken om het resultaat van de onderhandelingen te beïnvloeden
- De andere proberen te overtuigen
- Info niet vrijgeven die de andere in zijn voordeel zou kunnen gebruiken
- De andere zijn zwakheden trachten uit te buiten
Voorbeeld: Handelsakkoorden tussen landen. Voor ons land, zit dit op Europees niveau.
Toegeven (accomodating)
- Meer begrip hebben voor de positie van de andere dan die van uzelf
- Akkoord gaan met de andere, zelfs als ge uw eigen behoeften er moet voor opgeven
- De andere proberen te helpen, zelfs als dat in uw nadeel is
- De andere de uitkomst laten dicteren
- De andere proberen gelukkig te maken
- De andere zijn gevoelens niet proberen te fnuiken
- Het hebben over geschilpunten waarover jullie al akkoord zijn in plaats van over resterende
geschilpunten
Voorbeelden vanuit de internationale politiek:
- Kleine landen in de Europese Unie zullen vaak sneller toegeven.
- Frankrijk en Engeland ten tijde van Hitler.
Vermijden (avoiding)
- Contact met moeilijke onderhandelaars vermijden
- Controverse vermijden
- Situaties die spanning teweeg brengen vermijden
- Open discussies over geschilpunten en behoeften vermijden
- Terugtrekking uit onderhandelingen, zelfs diegene die je zou kunnen winnen
- Uitstellen van moeilijke onderhandelingen
Samenwerken (collaborating)
- Geschilpunten en behoeften aan de oppervlakte brengen
- Geschilpunten aanraken die belangrijk zijn voor beide partijen
- Creatieve oplossingen zoeken die voor elke partij goed zijn (win-win)
- Luisteren naar de andere voordat je je eigen mening geeft
- Vertrouwen trachten te wekken
- De behoeften van beide partijen trachten te voldoen
- Het vrij uitwisselen van informatie en ideeën
Voorbeelden internationale politiek:
- Europese Unie (trachten samen te werken)
- Noord-Ierland (lang aangesleept, maar succesvol door samen te werken).
Middenweg (compromising)
1
, - Splitting the difference
- Eisen terug intrekken
- Iets opgeven om in de plaats te krijgen
- Een intermediaire positie aanhouden (halfweg uw verwachtingen)
- Geven en nemen
2. Onderhandelingsstrategie
Doelstelling
- Waar wil je landen.
- Wees voldoende ambitieus
- Alternatief in uw handen, maar uw doelstelling moet beter zijn dan het alternatief dat je hebt.
- De doelstelling verzwijg je voor de ander.
Minimum
- Prijs die je als verkoper zeker niet wil.
- Gevaar is als je dit minimum op voorhand niet hebt gesteld, dat je hieronder kan gaan zonder dat je
door hebt.
- Moet beter zijn dan het alternatief dat je in uw hoofd hebt.
Alternatief wordt BATNA genoemd – Best alternative to a negotiated agreement.
Eerste bod
- Hebben schrik dat meer en meer landen kernwapens aanmaken.
- Lef hebben, eerste bod doen
- Competitief onderhandelen
- Tweede speler gaat hierin op in, nadien kom je tot een compromis.
- Te hoog, niet geloofwaardig. Andere partij kan dan gewoon weglopen.
Weerstandspunt
- Punt waarvan de andere denkt dat het uw limiet is. Of toch alles aan doen om de andere dat te laten
geloven.
2
,LES 2: KERNWAPENS
1. Redenen voor Iran om kernwapens aan te maken
Veiligheid:
- VS: 1979; axis of evil (2002); preventive strikes
- Israël: nucleaire dreiging
- Buurlanden: Irak (1980-1988, inclusief chemische wapens)
Prestige:
- Extern: regionale macht (vs S-A, Egypte, Turkije)
- Intern
Hoe produceren?
Hoogverrijkt uranium of plutonium.
2. Internationale wettelijke verplichtingen voor Iran
- Niet-kernwapenstaat onder het Nucleair Non-Proliferatie Verdrag (NPV)(1968)
- Ondertekend en geratificeerd in 1968/1970
- Recht op hulp bij uitbouw civiel programma (art.4)
- Iran zegt dat het zich houdt aan het NPV
- Kan in principe worden opgezegd (cfr N-Korea in 2003)
3. Indicaties dat Iran bezig was met kernwapenprogramma
- Gebrekkige declaraties aan IAEA
- Gebrekkige samenwerking met IAEA (soms niet toelaten van inspecteurs)
- Verrijken van uranium zonder legitieme reden
- Zwaarwaterprogramma zonder legitieme reden
- Uitgebreid ballistisch raketprogramma
- Importeren via Khan
4. Drie fasen
Toch gestart met onderhandelingen, wiens initiatief? Wanneer en waarom?
Het initiatief van Europa, de IEU 3 landen Frankrijk, VK en Duitsland. Eerste keer dat dit gebeurde dat EU zijn
nek uitstak voor een strategisch issue in de wereld. Ook de eerste keer dat deze 3 landen apart hebben
geageerd los van de EU.
2003-2005: twee akkoorden tussen E-3 en Iran
- IAEA bevestigt niet-gedeclareerde installaties
- Iran doet voorstel aan VS, maar wordt verworpen
- E-3 naar Teheran en sluit (eerste) akkoord in oktober: opschorting nucleair programma; belofte om
Additioneel Protocol (AP) IAEA te ondertekenen
- Ondertekening AP IAEA
2006-2012: dwangmatige diplomatie, vooral economische sancties (= pre-negotiation stage)
- Iran begint met U verrijking (januari)
- IAEA verwijst dossier door naar VN VR (februari); EU-3 wordt EU-3+3
- Eerste VN VR resolutie in juli
- Eerste economische sancties in december
Economie
- Tweede/derde olie en gasexporteur ter wereld
- Export en economie hangen resp. voor 80% en 60% van deze inkomsten af
3
, - 84% van olie-export gaat naar 6 landen (of entiteiten)(2011):
China (22% van totale olie-export van Iran)
EU (18%)
Japan (14%)
India (13%)
Z-Korea (10%)
Turkije (7%)
In 2008 heeft Iran ondertussen voldoende HEU om een kenbom te maken (indien men dat zou beslissen).
2009
- President Obama verkozen en reikt de hand, maar mislukt; stelt deadline, maar mislukt
- Repressie na massaprotesten na presidentsverkiezingen (juni)
2010
- Escalatie schemeroorlog (deel II): Iraanse wetenschappers worden vermoord; Stuxnet
- Harde unilaterale economische sancties door VS
2013-2015: onderhandelingen tussen E3+3 en Iran, uitmondend in finaal akkoord
- Verkiezing van Rohani tot president (juni)
- Opstarten onderhandelingen met E-3+3 = P-5+1
- Interim akkoord in november 2013
- Verdere intensieve onderhandelingen
- Kaderakkoord in april 2015
- Finaal akkoord in juli 2015
- Reactie pres kand. Trump
Finaal akkoord 2015
- Serieuze beperking Iraans (civiel) nucleair programma
- Break-out time: van 3 naar 12 maanden
- Verregaande controles door IAEA
- In ruil: opheffing sancties (behalve VS gerelateerd aan niet-nucleaire)
- Tijdelijk (10-20 jaar)
- Niets over ballistische raketten
4
LESSEN (ppt + notities)
SEMESTER 1
LES 1: ONDERHANDELEN
1. Onderhandelingsstijlen
Wedijveren (competition)
- Doorgaan totdat je krijgt wat je wenst
- Wedijveren met de bedoeling uw eigen behoeften voldaan te weten
- Probeer de andere met woorden de loef af te steken
- Uw macht en positie gebruiken om het resultaat van de onderhandelingen te beïnvloeden
- De andere proberen te overtuigen
- Info niet vrijgeven die de andere in zijn voordeel zou kunnen gebruiken
- De andere zijn zwakheden trachten uit te buiten
Voorbeeld: Handelsakkoorden tussen landen. Voor ons land, zit dit op Europees niveau.
Toegeven (accomodating)
- Meer begrip hebben voor de positie van de andere dan die van uzelf
- Akkoord gaan met de andere, zelfs als ge uw eigen behoeften er moet voor opgeven
- De andere proberen te helpen, zelfs als dat in uw nadeel is
- De andere de uitkomst laten dicteren
- De andere proberen gelukkig te maken
- De andere zijn gevoelens niet proberen te fnuiken
- Het hebben over geschilpunten waarover jullie al akkoord zijn in plaats van over resterende
geschilpunten
Voorbeelden vanuit de internationale politiek:
- Kleine landen in de Europese Unie zullen vaak sneller toegeven.
- Frankrijk en Engeland ten tijde van Hitler.
Vermijden (avoiding)
- Contact met moeilijke onderhandelaars vermijden
- Controverse vermijden
- Situaties die spanning teweeg brengen vermijden
- Open discussies over geschilpunten en behoeften vermijden
- Terugtrekking uit onderhandelingen, zelfs diegene die je zou kunnen winnen
- Uitstellen van moeilijke onderhandelingen
Samenwerken (collaborating)
- Geschilpunten en behoeften aan de oppervlakte brengen
- Geschilpunten aanraken die belangrijk zijn voor beide partijen
- Creatieve oplossingen zoeken die voor elke partij goed zijn (win-win)
- Luisteren naar de andere voordat je je eigen mening geeft
- Vertrouwen trachten te wekken
- De behoeften van beide partijen trachten te voldoen
- Het vrij uitwisselen van informatie en ideeën
Voorbeelden internationale politiek:
- Europese Unie (trachten samen te werken)
- Noord-Ierland (lang aangesleept, maar succesvol door samen te werken).
Middenweg (compromising)
1
, - Splitting the difference
- Eisen terug intrekken
- Iets opgeven om in de plaats te krijgen
- Een intermediaire positie aanhouden (halfweg uw verwachtingen)
- Geven en nemen
2. Onderhandelingsstrategie
Doelstelling
- Waar wil je landen.
- Wees voldoende ambitieus
- Alternatief in uw handen, maar uw doelstelling moet beter zijn dan het alternatief dat je hebt.
- De doelstelling verzwijg je voor de ander.
Minimum
- Prijs die je als verkoper zeker niet wil.
- Gevaar is als je dit minimum op voorhand niet hebt gesteld, dat je hieronder kan gaan zonder dat je
door hebt.
- Moet beter zijn dan het alternatief dat je in uw hoofd hebt.
Alternatief wordt BATNA genoemd – Best alternative to a negotiated agreement.
Eerste bod
- Hebben schrik dat meer en meer landen kernwapens aanmaken.
- Lef hebben, eerste bod doen
- Competitief onderhandelen
- Tweede speler gaat hierin op in, nadien kom je tot een compromis.
- Te hoog, niet geloofwaardig. Andere partij kan dan gewoon weglopen.
Weerstandspunt
- Punt waarvan de andere denkt dat het uw limiet is. Of toch alles aan doen om de andere dat te laten
geloven.
2
,LES 2: KERNWAPENS
1. Redenen voor Iran om kernwapens aan te maken
Veiligheid:
- VS: 1979; axis of evil (2002); preventive strikes
- Israël: nucleaire dreiging
- Buurlanden: Irak (1980-1988, inclusief chemische wapens)
Prestige:
- Extern: regionale macht (vs S-A, Egypte, Turkije)
- Intern
Hoe produceren?
Hoogverrijkt uranium of plutonium.
2. Internationale wettelijke verplichtingen voor Iran
- Niet-kernwapenstaat onder het Nucleair Non-Proliferatie Verdrag (NPV)(1968)
- Ondertekend en geratificeerd in 1968/1970
- Recht op hulp bij uitbouw civiel programma (art.4)
- Iran zegt dat het zich houdt aan het NPV
- Kan in principe worden opgezegd (cfr N-Korea in 2003)
3. Indicaties dat Iran bezig was met kernwapenprogramma
- Gebrekkige declaraties aan IAEA
- Gebrekkige samenwerking met IAEA (soms niet toelaten van inspecteurs)
- Verrijken van uranium zonder legitieme reden
- Zwaarwaterprogramma zonder legitieme reden
- Uitgebreid ballistisch raketprogramma
- Importeren via Khan
4. Drie fasen
Toch gestart met onderhandelingen, wiens initiatief? Wanneer en waarom?
Het initiatief van Europa, de IEU 3 landen Frankrijk, VK en Duitsland. Eerste keer dat dit gebeurde dat EU zijn
nek uitstak voor een strategisch issue in de wereld. Ook de eerste keer dat deze 3 landen apart hebben
geageerd los van de EU.
2003-2005: twee akkoorden tussen E-3 en Iran
- IAEA bevestigt niet-gedeclareerde installaties
- Iran doet voorstel aan VS, maar wordt verworpen
- E-3 naar Teheran en sluit (eerste) akkoord in oktober: opschorting nucleair programma; belofte om
Additioneel Protocol (AP) IAEA te ondertekenen
- Ondertekening AP IAEA
2006-2012: dwangmatige diplomatie, vooral economische sancties (= pre-negotiation stage)
- Iran begint met U verrijking (januari)
- IAEA verwijst dossier door naar VN VR (februari); EU-3 wordt EU-3+3
- Eerste VN VR resolutie in juli
- Eerste economische sancties in december
Economie
- Tweede/derde olie en gasexporteur ter wereld
- Export en economie hangen resp. voor 80% en 60% van deze inkomsten af
3
, - 84% van olie-export gaat naar 6 landen (of entiteiten)(2011):
China (22% van totale olie-export van Iran)
EU (18%)
Japan (14%)
India (13%)
Z-Korea (10%)
Turkije (7%)
In 2008 heeft Iran ondertussen voldoende HEU om een kenbom te maken (indien men dat zou beslissen).
2009
- President Obama verkozen en reikt de hand, maar mislukt; stelt deadline, maar mislukt
- Repressie na massaprotesten na presidentsverkiezingen (juni)
2010
- Escalatie schemeroorlog (deel II): Iraanse wetenschappers worden vermoord; Stuxnet
- Harde unilaterale economische sancties door VS
2013-2015: onderhandelingen tussen E3+3 en Iran, uitmondend in finaal akkoord
- Verkiezing van Rohani tot president (juni)
- Opstarten onderhandelingen met E-3+3 = P-5+1
- Interim akkoord in november 2013
- Verdere intensieve onderhandelingen
- Kaderakkoord in april 2015
- Finaal akkoord in juli 2015
- Reactie pres kand. Trump
Finaal akkoord 2015
- Serieuze beperking Iraans (civiel) nucleair programma
- Break-out time: van 3 naar 12 maanden
- Verregaande controles door IAEA
- In ruil: opheffing sancties (behalve VS gerelateerd aan niet-nucleaire)
- Tijdelijk (10-20 jaar)
- Niets over ballistische raketten
4
