Bedrijfskunde 2 samenvatting
Inhoud
Hoofdstuk 4 Het verkennen van de bedrijfsomgeving............................................................................2
4.1 De organisatieomgeving...............................................................................................................2
4.2 De invloed van de indirecte omgeving op het bedrijf...................................................................3
4.3 De invloed van de meso (directe) omgeving op het bedrijf..........................................................4
Hoofdstuk 5 Strategisch management voor het bedrijf..........................................................................8
5.1 Strategisch reageren op de omgeving..........................................................................................8
5.3 Het Interne onderzoek: sterke en zwakke kanten van het bedrijf..............................................11
5.4 De SWOT-analyse: een voorbeeld..............................................................................................14
5.5 Het kiezen en uitwerken van strategische alternatieven............................................................14
5.6 De richtingen voor een bedrijfsstrategie....................................................................................16
5.7 De methoden voor het uitvoeren van een bedrijfsstrategie.......................................................16
5.8 De evaluatie en selectie van strategische alternatieven.............................................................17
5.11 Strategische planning in de praktijk..........................................................................................17
Hoofdstuk 7 Bedrijfsprocessen organiseren.........................................................................................20
7.1 Het structureren van organisaties..............................................................................................20
7.2 Coördinatie in organisatie...........................................................................................................25
7.3 De 7 organisatiestructuren van Mintzberg.................................................................................26
7.4 Organisatieverandering..............................................................................................................27
7.5 De lerende organisatie................................................................................................................29
Hoofdstuk 8 Gedrag in bedrijven..........................................................................................................29
8.1 Psychologische aspecten van menselijk gedrag..........................................................................29
8.2 Leiders, leidinggevenden en managers in bedrijven...................................................................31
8.3 Communicatie.............................................................................................................................33
8.4 Bedrijfscultuur............................................................................................................................35
,Hoofdstuk 4 Het verkennen van de bedrijfsomgeving
4.1 De organisatieomgeving
De organisatieomgeving kan als volgt gezien worden. Het is wat buiten de organisatie ligt, maar wel
invloed heeft op de organisatie. Bijvoorbeeld het economisch klimaat of de overheid die regels oplegt
aan bedrijven. Dit kunnen kansen of bedreigingen zijn voor bedrijven.
De invloed van de algemene organisatieomgeving wordt aan de hand van de volgende twee
voorbeelden uitgewerkt:
1. De vraag aan de omgeving: what business are we in?
2. De typen omgevingen: transactionele en contextuele omgeving
What business are we in?
De vraag ‘what business are in?’ gaat terug naar het
kern van het bedrijf. Dus ‘wie zijn wij en wat doen
wij’.
Deze vraag kan beantwoord worden door:
1. De bepaling van de omgeving door te kijken
naar het product of de dienst die het bedrijf
levert.
2. De bepaling van de omgeving door te kijken
naar de markt waarop het bedrijf actief is.
3. De bepaling van de omgeving door te kijken
naar de technologieën of processen die het
bedrijf gebruikt.
Typen omgevingen
Bedrijven zijn in een bepaalde mate afhankelijk van hun omgeving. De omgeving waarmee ze te
maken hebben, bestaat uit partijen en situaties.
Transactionele omgeving
De partijen vormen de transactionele omgeving. Met deze partijen onderhouden de bedrijven met
enige regelmaat contact. Voor de meeste organisaties bestaat de transactionele omgeving uit de
volgende partijen: afnemers, overheid, banken, leveranciers, arbeidsmarkt, concurrenten en
belangengroepen (vakbonden, consumentenorganisaties en milieugroeperingen). TRANSACTIE =
RUIL!
Contextuele omgeving
De situaties in de omgeving van organisaties vormen de contextuele omgeving. De situaties betreffen
ontwikkelingen op het gebied van economie, politiek, wetenschap en technologie en sociaal-
maatschappelijke ontwikkelingen. Hier heb je minder tot geen invloed op als organisatie.
,Omgevingslagen
Aan de hand van figuur 4.1 is de omgeving van een bedrijf in kaart gebracht met drie
omgevingslagen. De Interne- en externe belanghebbende vormen samen de transactionele
omgeving. De indirecte omgeving staat voor de contextuele omgeving.
4.2 De invloed van de indirecte omgeving op het bedrijf
De belangrijkste kansen en bedreigingen uit de indirecte omgeving worden veroorzaakt door de step-
variabelen. Voor de analyse van de indirecte omgeving worden twee methoden gebruikt namelijk: De
STEP-analyse en de scenariomethode.
De STEP-analyse (macro-omgeving)
De indirecte omgeving wordt bepaald door de STEP-variabalen. Dit zijn Sociale, Technologische,
Economische en Politieke variabelen. De vraag die we moeten beantwoorden bij een STEP-analyse is:
Welke Step-variabelen vormen in de toekomst kansen of bedreigingen voor het bedrijf.
, Scenariomethode
Een andere methode om het bedrijf voor te bereiden op toekomstige dreigingen vanuit de STEP-
variabelen is de scenariomethode.
1. Hierbij stelt het bedrijf een aantal verschillende toekomstscenario’s op die allemaal zouden
kunnen uitkomen. Deze komen vooral uit de indirecte omgeving.
2. Vervolgens stelt het bedrijf draaiboeken op, met daarin uitgewerkte reacties en
tegenmaatregelen voor de toekomsite bedreigingen.
4.3 De invloed van de meso (directe) omgeving op het bedrijf
Over de directe omgeving bespreken we het volgende:
De analyse van de concurrentie in de bedrijfstak
Het analyseren van strategische groepen
Het analyseren van de markt waarop het bedrijf en haar concurrenten actief zijn.
Analyse van de bedrijfstak
Binnen een bepaalde bedrijfstak kunnen we verschillende marktvormen tegenkomen:
Soorten markten
De markt is van invloed op het gedrag van afnemers.
Er zijn verschillende soorten markten:
1. B2C
2. B2B
3. Overheidsmarkten
4. C2C
Bedrijfstak
Alle soortgelijke bedrijven die zich op dezelfde markt begeven. Bedrijven in een bedrijfstak hebben
dezelfde soort activiteiten, dus bieden een gelijksoortige product of dienst.
Bijvoorbeeld:
Energiebedrijven
Supermarkten
Zuivelindustrie
Vijfkrachtenmodel Porter (meso omgeving)
Het vijfkrachtenmodel van Porter geeft de concurrentie aan binnen een bedrijfstak.
Inzicht krijgen in intensiteit en structuur van concurrentie.
Als de intensiteit stijgt, daalt de winstgevendheid en daarmee de
aantrekkelijkheid van de bedrijfstak.
Inhoud
Hoofdstuk 4 Het verkennen van de bedrijfsomgeving............................................................................2
4.1 De organisatieomgeving...............................................................................................................2
4.2 De invloed van de indirecte omgeving op het bedrijf...................................................................3
4.3 De invloed van de meso (directe) omgeving op het bedrijf..........................................................4
Hoofdstuk 5 Strategisch management voor het bedrijf..........................................................................8
5.1 Strategisch reageren op de omgeving..........................................................................................8
5.3 Het Interne onderzoek: sterke en zwakke kanten van het bedrijf..............................................11
5.4 De SWOT-analyse: een voorbeeld..............................................................................................14
5.5 Het kiezen en uitwerken van strategische alternatieven............................................................14
5.6 De richtingen voor een bedrijfsstrategie....................................................................................16
5.7 De methoden voor het uitvoeren van een bedrijfsstrategie.......................................................16
5.8 De evaluatie en selectie van strategische alternatieven.............................................................17
5.11 Strategische planning in de praktijk..........................................................................................17
Hoofdstuk 7 Bedrijfsprocessen organiseren.........................................................................................20
7.1 Het structureren van organisaties..............................................................................................20
7.2 Coördinatie in organisatie...........................................................................................................25
7.3 De 7 organisatiestructuren van Mintzberg.................................................................................26
7.4 Organisatieverandering..............................................................................................................27
7.5 De lerende organisatie................................................................................................................29
Hoofdstuk 8 Gedrag in bedrijven..........................................................................................................29
8.1 Psychologische aspecten van menselijk gedrag..........................................................................29
8.2 Leiders, leidinggevenden en managers in bedrijven...................................................................31
8.3 Communicatie.............................................................................................................................33
8.4 Bedrijfscultuur............................................................................................................................35
,Hoofdstuk 4 Het verkennen van de bedrijfsomgeving
4.1 De organisatieomgeving
De organisatieomgeving kan als volgt gezien worden. Het is wat buiten de organisatie ligt, maar wel
invloed heeft op de organisatie. Bijvoorbeeld het economisch klimaat of de overheid die regels oplegt
aan bedrijven. Dit kunnen kansen of bedreigingen zijn voor bedrijven.
De invloed van de algemene organisatieomgeving wordt aan de hand van de volgende twee
voorbeelden uitgewerkt:
1. De vraag aan de omgeving: what business are we in?
2. De typen omgevingen: transactionele en contextuele omgeving
What business are we in?
De vraag ‘what business are in?’ gaat terug naar het
kern van het bedrijf. Dus ‘wie zijn wij en wat doen
wij’.
Deze vraag kan beantwoord worden door:
1. De bepaling van de omgeving door te kijken
naar het product of de dienst die het bedrijf
levert.
2. De bepaling van de omgeving door te kijken
naar de markt waarop het bedrijf actief is.
3. De bepaling van de omgeving door te kijken
naar de technologieën of processen die het
bedrijf gebruikt.
Typen omgevingen
Bedrijven zijn in een bepaalde mate afhankelijk van hun omgeving. De omgeving waarmee ze te
maken hebben, bestaat uit partijen en situaties.
Transactionele omgeving
De partijen vormen de transactionele omgeving. Met deze partijen onderhouden de bedrijven met
enige regelmaat contact. Voor de meeste organisaties bestaat de transactionele omgeving uit de
volgende partijen: afnemers, overheid, banken, leveranciers, arbeidsmarkt, concurrenten en
belangengroepen (vakbonden, consumentenorganisaties en milieugroeperingen). TRANSACTIE =
RUIL!
Contextuele omgeving
De situaties in de omgeving van organisaties vormen de contextuele omgeving. De situaties betreffen
ontwikkelingen op het gebied van economie, politiek, wetenschap en technologie en sociaal-
maatschappelijke ontwikkelingen. Hier heb je minder tot geen invloed op als organisatie.
,Omgevingslagen
Aan de hand van figuur 4.1 is de omgeving van een bedrijf in kaart gebracht met drie
omgevingslagen. De Interne- en externe belanghebbende vormen samen de transactionele
omgeving. De indirecte omgeving staat voor de contextuele omgeving.
4.2 De invloed van de indirecte omgeving op het bedrijf
De belangrijkste kansen en bedreigingen uit de indirecte omgeving worden veroorzaakt door de step-
variabelen. Voor de analyse van de indirecte omgeving worden twee methoden gebruikt namelijk: De
STEP-analyse en de scenariomethode.
De STEP-analyse (macro-omgeving)
De indirecte omgeving wordt bepaald door de STEP-variabalen. Dit zijn Sociale, Technologische,
Economische en Politieke variabelen. De vraag die we moeten beantwoorden bij een STEP-analyse is:
Welke Step-variabelen vormen in de toekomst kansen of bedreigingen voor het bedrijf.
, Scenariomethode
Een andere methode om het bedrijf voor te bereiden op toekomstige dreigingen vanuit de STEP-
variabelen is de scenariomethode.
1. Hierbij stelt het bedrijf een aantal verschillende toekomstscenario’s op die allemaal zouden
kunnen uitkomen. Deze komen vooral uit de indirecte omgeving.
2. Vervolgens stelt het bedrijf draaiboeken op, met daarin uitgewerkte reacties en
tegenmaatregelen voor de toekomsite bedreigingen.
4.3 De invloed van de meso (directe) omgeving op het bedrijf
Over de directe omgeving bespreken we het volgende:
De analyse van de concurrentie in de bedrijfstak
Het analyseren van strategische groepen
Het analyseren van de markt waarop het bedrijf en haar concurrenten actief zijn.
Analyse van de bedrijfstak
Binnen een bepaalde bedrijfstak kunnen we verschillende marktvormen tegenkomen:
Soorten markten
De markt is van invloed op het gedrag van afnemers.
Er zijn verschillende soorten markten:
1. B2C
2. B2B
3. Overheidsmarkten
4. C2C
Bedrijfstak
Alle soortgelijke bedrijven die zich op dezelfde markt begeven. Bedrijven in een bedrijfstak hebben
dezelfde soort activiteiten, dus bieden een gelijksoortige product of dienst.
Bijvoorbeeld:
Energiebedrijven
Supermarkten
Zuivelindustrie
Vijfkrachtenmodel Porter (meso omgeving)
Het vijfkrachtenmodel van Porter geeft de concurrentie aan binnen een bedrijfstak.
Inzicht krijgen in intensiteit en structuur van concurrentie.
Als de intensiteit stijgt, daalt de winstgevendheid en daarmee de
aantrekkelijkheid van de bedrijfstak.
