Samenvatting Strafrecht
Hoorcollege 1, hoofdstuk 1 en 2: Het strafbare feit en
wederrechtelijkheid
LEGALITEITSBEGINSEL
Strafrecht is altijd aan regels gebonden, niet aan gevoel. Het is niet hetzelfde
als rechtvaardigheid, hooguit een compromis › Toepassen van regels op
concrete gevallen.
Materieel strafrecht › verboden gedragingen › strafrecht
Formeel › consequenties van de verboden gedragingen › strafvordering
1. Vergelding
2. Preventie
Voorwaarden voor strafbaarheid:
1. Menselijke gedraging
› Ook: rechtspersoon (= functioneel daderschap). Nalaten, gewilde en actieve
spierbeweging.
2. Delictsomschrijving
› Moet in de wet staan én de menselijke gedraging moet in de
delictsomschrijving passen.
3. Wederrechtelijkheid
› Zonder toestemming in strijd met het recht (soms: rechtsvaardigheidsgrond).
4. Schuld
› Het moet toe te rekenen zijn, iemand moet een verwijt gemaakt kunnen
worden (had hij anders kunnen handelen? Soms: schulduitsluitingsgrond).
In elke delictsomschrijving zitten de vier voorwaarden en een gedraging is
alleen strafbaar als aan alle vier wordt voldaan.
Bestanddelen › Cruciale onderdelen van de delictsomschrijving zoals die op
papier staan (voorwaarde 1 en 2).
Elementen › Cruciale onderdelen van strafbaarheid die niet op papier staan,
maar wel nodig zijn (voorwaarde 3 en 4).
Voorbeeld (vriendin slaat vriend een kapotte wenkbrauw):
Gedraging › Het slaan
Delictsomschrijving › Art. 300 Sr.
Wederrechtelijkheid › Er was geen toestemming geweest en geen reden om
zich te verdedigen, geen reden om te slaan, dus wederrechtelijk.
Schuld › Ja, had anders kunnen handelen maar heeft dit niet gedaan.
, Elk strafbaar feit is onder te verdelen in een type delict.
Een eerste onderscheid is het verschil tussen misdrijven (boek 2) en
overtredingen (boek 3). Misdrijven zijn delicten waarvan de wetgever vindt
dat de overtreder ervan zwaar gestraft moet worden. Er staat altijd een
gevangenisstraf op. Bij overtredingen is de strafbedreiging wat minder: alleen
een geldboete of hechtenis.
Zowel misdrijven als overtredingen zijn onder te verdelen in formele en
materiële delicten. Bij formele delicten gaat het om de handeling die strafbaar
is, bij materiële delicten om het gevolg.
Delicten kunnen ook worden opgedeeld in 'handelen' en 'nalaten'. Delicten die
een bepaald handelen strafbaar stellen worden commissiedelicten genoemd,
delicten die het nalaten strafbaar stellen omissiedelicten.
Gronddelict › gekwalificeerd of geprivilegieerd.
Wederrechtelijkheid › in sommige gevallen een andere betekenis dan element:
1. Zonder toestemming van de rechthebbende › Leer van Remmelink,
zonder eigen recht.
2. Bestanddeel is element › In strijd met het recht.
› Verschillende betekenissen geven verschillende uitkomsten.
Hoorcollege 1, hoofdstuk 1 en 2: Het strafbare feit en
wederrechtelijkheid
LEGALITEITSBEGINSEL
Strafrecht is altijd aan regels gebonden, niet aan gevoel. Het is niet hetzelfde
als rechtvaardigheid, hooguit een compromis › Toepassen van regels op
concrete gevallen.
Materieel strafrecht › verboden gedragingen › strafrecht
Formeel › consequenties van de verboden gedragingen › strafvordering
1. Vergelding
2. Preventie
Voorwaarden voor strafbaarheid:
1. Menselijke gedraging
› Ook: rechtspersoon (= functioneel daderschap). Nalaten, gewilde en actieve
spierbeweging.
2. Delictsomschrijving
› Moet in de wet staan én de menselijke gedraging moet in de
delictsomschrijving passen.
3. Wederrechtelijkheid
› Zonder toestemming in strijd met het recht (soms: rechtsvaardigheidsgrond).
4. Schuld
› Het moet toe te rekenen zijn, iemand moet een verwijt gemaakt kunnen
worden (had hij anders kunnen handelen? Soms: schulduitsluitingsgrond).
In elke delictsomschrijving zitten de vier voorwaarden en een gedraging is
alleen strafbaar als aan alle vier wordt voldaan.
Bestanddelen › Cruciale onderdelen van de delictsomschrijving zoals die op
papier staan (voorwaarde 1 en 2).
Elementen › Cruciale onderdelen van strafbaarheid die niet op papier staan,
maar wel nodig zijn (voorwaarde 3 en 4).
Voorbeeld (vriendin slaat vriend een kapotte wenkbrauw):
Gedraging › Het slaan
Delictsomschrijving › Art. 300 Sr.
Wederrechtelijkheid › Er was geen toestemming geweest en geen reden om
zich te verdedigen, geen reden om te slaan, dus wederrechtelijk.
Schuld › Ja, had anders kunnen handelen maar heeft dit niet gedaan.
, Elk strafbaar feit is onder te verdelen in een type delict.
Een eerste onderscheid is het verschil tussen misdrijven (boek 2) en
overtredingen (boek 3). Misdrijven zijn delicten waarvan de wetgever vindt
dat de overtreder ervan zwaar gestraft moet worden. Er staat altijd een
gevangenisstraf op. Bij overtredingen is de strafbedreiging wat minder: alleen
een geldboete of hechtenis.
Zowel misdrijven als overtredingen zijn onder te verdelen in formele en
materiële delicten. Bij formele delicten gaat het om de handeling die strafbaar
is, bij materiële delicten om het gevolg.
Delicten kunnen ook worden opgedeeld in 'handelen' en 'nalaten'. Delicten die
een bepaald handelen strafbaar stellen worden commissiedelicten genoemd,
delicten die het nalaten strafbaar stellen omissiedelicten.
Gronddelict › gekwalificeerd of geprivilegieerd.
Wederrechtelijkheid › in sommige gevallen een andere betekenis dan element:
1. Zonder toestemming van de rechthebbende › Leer van Remmelink,
zonder eigen recht.
2. Bestanddeel is element › In strijd met het recht.
› Verschillende betekenissen geven verschillende uitkomsten.
