Samenvatting Juridisch Debat en Actua gegeven door W. De Smet aan de AP hogeschool

Juridisch debat & actua: examen
1 Onderzoeksvaardigheden

1.1 Onderdelen van een onderzoeksrapport

1. Titelblad
2. Inhoudsopgave
3. Inleiding
4. Corpus
5. Besluit
6. Lijst met afkortingen en begrippen
7. Bibliografie
8. Bijlage(n)

Een onderzoeksrapport hanteert een zakelijke en objectieve
schrijfstijl.

1.2 Centraal thema en probleemstelling

Kenmerken goede onderzoeksvraag:
- Open
- Gefocust (goed afgebakend)
- Specifiek
- Neutraal (niet suggestief)
- Helder (ondubbelzinnig)
- Aansluiten bij het doel van het werk (relevant)

Onderzoeksvraag = een vraag waarmee je een specifieke casus
problematiseert, waardoor je die diepgaander kunt onderzoeken.

Hoofdvraag wordt probleemstelling genoemd.

4 types probleemstelling:

1. Beschrijvende probleemstelling:
 Je geeft een overzicht, een beschrijving, een opsomming van
kenmerken en aspecten van het centrale thema. (Wat is het precies
of hoe?)

Vb.: Waaruit bestaan de actuele veranderingen in de wetgeving voor
echtscheidingen?




1
Rechtspraktijk Phaedra Van Kelst

, 2. Verklarende probleemstelling:
 Je zoekt naar de oorzaak of de reden van een bepaald
verschijnsel of naar het verband tussen 2 of meer verschijnselen.
(Waarom is het zo?)

Vb.: Waarom heeft de wetgever de wetgeving voor echtscheidingen
hervormd?

3. Beoordelende probleemstelling:
 Je toetst een bepaalde stelling of hypothese aan de hand van
bepaalde criteria. (Is het goed/juist of slecht/fout?)

Vb.: Is de nieuwe wetgeving voor echtscheidingen een goede zaak?

4. Adviserende probleemstelling:
 Je legt uit wat er het best moet gebeuren om een probleem op te
lossen, om een (ongewenste) situatie te veranderen, om een
bepaalde doelstelling te realiseren. (Wat zou best gebeuren?)

Vb.: Hoe kunnen de knelpunten in de nieuwe wetgeving voor
echtscheidingen opgelost worden?

Deelvragen:
- Vormen het stappenplan voor de uitwerking van je corpus.
- Dekken alle implicaties van de hoofdvraag.

Deelvragen vragen vaak naar:
- Definitie
- Oorzaken
- Oplossingen
- Gevolgen
- …

Ordeningsmethoden:

1. Chronologische ordening:
 gegevens worden gerangschikt op basis van een temporale
indeling. Elk onderdeel van de tekst bevat gegevens die in een
bepaalde periode thuishoren.
 Wordt vooral gebruikt in teksten met een beschrijvende
probleemstelling.

2. Geografische ordening:
 gegevens worden gerangschikt volgens plaats: elk onderdeel van
de tekst bevat gegevens die op een bepaalde plaats te situeren zijn.
 Komt vooral voor in teksten met een beschrijvende
probleemstelling.

2
Rechtspraktijk Phaedra Van Kelst

, 3. Thematische ordening:
 gegevens worden geclassificeerd naar soort, onderwerp, aspect of
eigenschap.
 Komt vooral voor in teksten met een beschrijvende
probleemstelling.
4. Methodische ordening:
 Gegevens worden geordend op basis van de opeenvolgende
stappen in een redenering of een onderzoek.
 Aan te raden voor teksten met een verklarende, beoordelende en
adviserende probleemstelling.

Methodische ordeningsschema’s:

Het probleem-oplossingschema

- Beschrijving van het probleem
- Negatieve gevolgen van het probleem
- Oorzaken van het probleem
- Mogelijke oplossing van het probleem
- Criteria voor het beoordelen van de oplossingen
- Positieve en negatieve aspecten van de voorgestelde oplossingen
- Conclusie: die voorgestelde oplossing(en) is/zijn het best
- Advies

Evaluatieschema

- Beschrijving van (de relevante aspecten) van x
- Criteria om x te beoordelen
- Positieve aspecten van x
- Negatieve aspecten van x
- Eindoordeel over x

Schema voor het verslag van een onderzoek

- Beschrijving van het object van onderzoek
- Verantwoording van het onderzoek
- Methode van onderzoek
- Resultaten van het onderzoek
- Conclusie

Het doel-middelschema

- Beschrijving van het te bereiken doel
- Beschrijving van het middel of van de mogelijke middelen
- Criteria voor de beoordeling van de middelen
- Positieve en negatieve aspecten van de middelen

3
Rechtspraktijk Phaedra Van Kelst