Inleiding Sociologie – Luca Horstkamp
Hoofdstuk 2: Theories
2.2 Theories and explanation
Theory tools: Een hulpmiddel om systematisch een theorie te presenteren.
De 3 meest voorkomende varianten zijn:
1. Theory scheme (afleidingsschema)
2. Conceptual model (conceptueel model)
3. Formal model (formeel model)
Om sociale fenomenen te verklaren maakt
men gebruik van theorieën
(wetenschappelijke verklaringen). Dit
gebeurt a.d.h.v. proposities en condities. Afbeelding 5: What does a scientific explanation look like?
Propositie: Algemene uitspraak over causale relaties tussen 2 of meer concepten.
Conditie: Een setting of voorwaarde die de proposities aan observaties en hypotheses relateert.
Proposities en condities bieden samen een mogelijke verklaring voor een observatie. Dit kun je
schematisch weergeven in een afleidingsschema (theory scheme). Afbeelding 5: What does a
scientific explanation look like?
Om te controleren of deze verklaring klopt,
kan je een nieuwe hypothese afleiden van
de proposities: voorspellen. Hier bedenk je
een nieuwe conditie bij en kijk je wat je
o.b.v. deze gegevens kunt voorspellen. Dit
kun je opnieuw schematisch weergeven. Zie Afbeelding 6: Hypothesis
Afbeelding 6: Hypothesis.
Tips bij afleidingsschema's:
o De propositie heeft alltijd 2 delen. ‘Als dit, dan dat.’
o Bij vergelijkingen altijd beide groepen terug laten komen.
o De conditie bevat altijd een periode en context + een deel van de propositie.
Sociologische theorie: Samenhangend geheel van proposities en aannames van condities die sociale
fenomenen kunnen uitleggen, maar ook nieuwe hypothesen genereren (voorspellingen) over andere
sociale fenomenen.
Hypothese: Toetsbare voorspelling afgeleid van een theorie.
Modus tollens: Logica waarbij er wordt beweerd dat A tot B leidt. Als er wordt geobserveerd dat A
niet kan kloppen, als B niet klopt.
9
Hoofdstuk 2: Theories
2.2 Theories and explanation
Theory tools: Een hulpmiddel om systematisch een theorie te presenteren.
De 3 meest voorkomende varianten zijn:
1. Theory scheme (afleidingsschema)
2. Conceptual model (conceptueel model)
3. Formal model (formeel model)
Om sociale fenomenen te verklaren maakt
men gebruik van theorieën
(wetenschappelijke verklaringen). Dit
gebeurt a.d.h.v. proposities en condities. Afbeelding 5: What does a scientific explanation look like?
Propositie: Algemene uitspraak over causale relaties tussen 2 of meer concepten.
Conditie: Een setting of voorwaarde die de proposities aan observaties en hypotheses relateert.
Proposities en condities bieden samen een mogelijke verklaring voor een observatie. Dit kun je
schematisch weergeven in een afleidingsschema (theory scheme). Afbeelding 5: What does a
scientific explanation look like?
Om te controleren of deze verklaring klopt,
kan je een nieuwe hypothese afleiden van
de proposities: voorspellen. Hier bedenk je
een nieuwe conditie bij en kijk je wat je
o.b.v. deze gegevens kunt voorspellen. Dit
kun je opnieuw schematisch weergeven. Zie Afbeelding 6: Hypothesis
Afbeelding 6: Hypothesis.
Tips bij afleidingsschema's:
o De propositie heeft alltijd 2 delen. ‘Als dit, dan dat.’
o Bij vergelijkingen altijd beide groepen terug laten komen.
o De conditie bevat altijd een periode en context + een deel van de propositie.
Sociologische theorie: Samenhangend geheel van proposities en aannames van condities die sociale
fenomenen kunnen uitleggen, maar ook nieuwe hypothesen genereren (voorspellingen) over andere
sociale fenomenen.
Hypothese: Toetsbare voorspelling afgeleid van een theorie.
Modus tollens: Logica waarbij er wordt beweerd dat A tot B leidt. Als er wordt geobserveerd dat A
niet kan kloppen, als B niet klopt.
9
