Alle benaderingen van Introductie Gedragswetenschappen kort samengevat
Biologische benadering: focust op de mens als organisme. Wat we doen en denken wordt bepaald
door onze fysieke bouw. Gedrag is dan ook puur fysiek. Al het gedrag kan worden verklaard vanuit
fysieke processen, zoals genetica, brein structuur en hormonen (zoals hoge hartslag, zweten). Dit
gaat op basis van het overlevingsinstinct vanuit het evolutionisme. Bepaalde delen van het brein
zorgen voor bepaald gedrag. Gedrag kan verklaard worden vanuit neurotransmitters, zoals dopamine
en adrenaline. Gedrag kan ook verklaard worden door hormonen, zoals testosteron en oestrogeen.
Deze benadering is heel wetenschappelijk.
Behavioristische benadering: benadrukt de rol van milieufactoren in het bepalen van gedrag.
Gefocust op ‘leren’. De persoonlijkheid van het individu is een resultaat van interactie tussen het
individu en de omgeving. Deze benadering focust op observeerbare gedragingen. Klassieke
conditionering speelt hierbij een grote rol. Dit is een leerproces waarbij een subject op een specifieke
manier reageert naar een eerdere neutrale stimulus nadat het subject herhaaldelijk de neutrale
stimulus gepaard kreeg met een andere stimulus die die gedraging uitlokt. Operant conditionering is
ook belangrijk en dat gaat uit van het bestraffen of belonen van bepaald gedrag om het zo minder
vaak of juist vaker voor te laten komen. Door deze conditionering zitten er patronen in ons gedrag
die veranderen door nieuwe situaties en daardoor verandert ons gedrag over ons hele leven.
Cognitieve benadering: gebeurtenissen in de persoon zelf zijn zeker zo belangrijk als milieu stimuli
voor het begrijpen van gedrag. Een assumptie is dat onze hersenen slechts een bepaald aantal
informatie kan verwerken in een keer en dat informatie verspreid kan worden over meerdere taken.
Een tweede assumptie is dat er een superieur deel is van de hersenen dat in controle is van andere
delen van de hersenen. De derde assumptie is dat de hersenen een input hebben vanuit de omgeving
en deze informatie wordt verwerkt en dit wordt dan omgezet in een gedraging (output). In onze
hersenen creëren we schemata. Dit zijn een soort structuren waarmee we informatie en ervaringen
ordenen. Deze informatie bereidt ons voor op de mogelijkheden in de toekomst. Hoe we
bijvoorbeeld moeten reageren als we iets soortgelijks meemaken.
Psychodynamische benadering: focust op de rol van interne processen (zoals motivatie) bij vormende
persoonlijkheid en zo ook gedrag. Ervaringen uit de kindertijd en onbewuste driften hebben invloed
op ons gedrag. De grootste drift is libido. Wanneer er fixatie optreedt in een van de psychoseksuele
ontwikkelingsstages dan kan er een mentaal conflict ontstaan wat levenslang mee kan gaan. Freud
onderscheidt hierbij het ego, id (driften) en het superego (moraal). De id is onbewust, superego en
ego zijn deels bewust en deels onbewust. Het ego zoekt bevrediging op lange termijn, maar het id wil
directe bevrediging van de verlangens hebben.
Humanistische benadering: bestaat uit eerdere theorieën, zoals existentialisme. Bestaande uit drie
kernpunten: phenomenological viewpoint, geloof in capacity of choice en nadruk op betekenis.
Individuen hebben een vrije wil en we kunnen ons ontwikkelen tot de hoogste versie van onszelf en
tot zelfactualisatie. Het verschil met Freuds theorie is dat Freud deterministisch is en dat gedrag
verklaard wordt vanuit het onbewuste. Zijn theorie focust ook op individuen die conflicten
ondergaan. Het humanisme focust op het bewustzijn en gaat ervanuit dat de mens van nature goed
is en zichzelf wil verbeteren, omdat we zelfactualisatie willen bereiken. De piramide van Maslow laat
goed zien welke behoeften vervult moeten worden voordat je zelfactualisatie kan bereiken. In de
praktijk bereiken heel weinig mensen zelfactualisatie.
Biologische benadering: focust op de mens als organisme. Wat we doen en denken wordt bepaald
door onze fysieke bouw. Gedrag is dan ook puur fysiek. Al het gedrag kan worden verklaard vanuit
fysieke processen, zoals genetica, brein structuur en hormonen (zoals hoge hartslag, zweten). Dit
gaat op basis van het overlevingsinstinct vanuit het evolutionisme. Bepaalde delen van het brein
zorgen voor bepaald gedrag. Gedrag kan verklaard worden vanuit neurotransmitters, zoals dopamine
en adrenaline. Gedrag kan ook verklaard worden door hormonen, zoals testosteron en oestrogeen.
Deze benadering is heel wetenschappelijk.
Behavioristische benadering: benadrukt de rol van milieufactoren in het bepalen van gedrag.
Gefocust op ‘leren’. De persoonlijkheid van het individu is een resultaat van interactie tussen het
individu en de omgeving. Deze benadering focust op observeerbare gedragingen. Klassieke
conditionering speelt hierbij een grote rol. Dit is een leerproces waarbij een subject op een specifieke
manier reageert naar een eerdere neutrale stimulus nadat het subject herhaaldelijk de neutrale
stimulus gepaard kreeg met een andere stimulus die die gedraging uitlokt. Operant conditionering is
ook belangrijk en dat gaat uit van het bestraffen of belonen van bepaald gedrag om het zo minder
vaak of juist vaker voor te laten komen. Door deze conditionering zitten er patronen in ons gedrag
die veranderen door nieuwe situaties en daardoor verandert ons gedrag over ons hele leven.
Cognitieve benadering: gebeurtenissen in de persoon zelf zijn zeker zo belangrijk als milieu stimuli
voor het begrijpen van gedrag. Een assumptie is dat onze hersenen slechts een bepaald aantal
informatie kan verwerken in een keer en dat informatie verspreid kan worden over meerdere taken.
Een tweede assumptie is dat er een superieur deel is van de hersenen dat in controle is van andere
delen van de hersenen. De derde assumptie is dat de hersenen een input hebben vanuit de omgeving
en deze informatie wordt verwerkt en dit wordt dan omgezet in een gedraging (output). In onze
hersenen creëren we schemata. Dit zijn een soort structuren waarmee we informatie en ervaringen
ordenen. Deze informatie bereidt ons voor op de mogelijkheden in de toekomst. Hoe we
bijvoorbeeld moeten reageren als we iets soortgelijks meemaken.
Psychodynamische benadering: focust op de rol van interne processen (zoals motivatie) bij vormende
persoonlijkheid en zo ook gedrag. Ervaringen uit de kindertijd en onbewuste driften hebben invloed
op ons gedrag. De grootste drift is libido. Wanneer er fixatie optreedt in een van de psychoseksuele
ontwikkelingsstages dan kan er een mentaal conflict ontstaan wat levenslang mee kan gaan. Freud
onderscheidt hierbij het ego, id (driften) en het superego (moraal). De id is onbewust, superego en
ego zijn deels bewust en deels onbewust. Het ego zoekt bevrediging op lange termijn, maar het id wil
directe bevrediging van de verlangens hebben.
Humanistische benadering: bestaat uit eerdere theorieën, zoals existentialisme. Bestaande uit drie
kernpunten: phenomenological viewpoint, geloof in capacity of choice en nadruk op betekenis.
Individuen hebben een vrije wil en we kunnen ons ontwikkelen tot de hoogste versie van onszelf en
tot zelfactualisatie. Het verschil met Freuds theorie is dat Freud deterministisch is en dat gedrag
verklaard wordt vanuit het onbewuste. Zijn theorie focust ook op individuen die conflicten
ondergaan. Het humanisme focust op het bewustzijn en gaat ervanuit dat de mens van nature goed
is en zichzelf wil verbeteren, omdat we zelfactualisatie willen bereiken. De piramide van Maslow laat
goed zien welke behoeften vervult moeten worden voordat je zelfactualisatie kan bereiken. In de
praktijk bereiken heel weinig mensen zelfactualisatie.
