Inhoudsopgave:
1. Hoe te beginnen: enkele gereedschappen en strategieën blz. 2 t/m 9
1.1 Weten door te doen blz. 2
1.2Wat je al meent te weten blz. 3
1.3 Het verlangen van de filosoof blz.4
1.4 Wanneer weet je genoeg? blz.5
1.5 Definities: wat is…? blz. 6, 7
1.6 Betekenis blz. 8,9
2. Geschiedenis in vogelvlucht blz. 10 t/m 15
2.1 Filosofische verwondering blz. 10
2.2 Het ontstaan van de westerse filosofie in Griekenland blz. 11, 12
2.2.1 Waarom is de filosofie niet zo oud als de mensheid zelf? blz. 11
2.2.2 Van mythe naar logos blz. 12
2.3 Drie kernvakken blz. 13 t/m 15
2.3.1 Fysica en de ‘natuur’filosofen blz. 13
2.3.2 De mens in het centrum blz. 14,15
2.3.3 Logica en Aristoteles blz. 15
, 1. Hoe te beginnen: enkele gereedschappen en strategieën.
1.1 Weten door te doen.
Irritante vragen
Mensen zijn vragenstellers, voor sommigen zijn vragen interessant maar anderen
vinden ze heel irritant. Vooral filosofische vragen worden vaak heel interessant of
heel erg irritant gevonden. Meestal maken filosofische vragen van heel
vanzelfsprekende zaken puzzels, verzwakken ze zekerheden of knagen aan de
bodem van het bestaan.
De vraag ‘’Wat is filosofie?’’ is voor veel ervaren filosofen vaak nog lastig. Een reden
is dat die vraag vaak niet uit belangstelling komt. Sommige mensen zien filosofie als
‘’vaag gedoe’’ en ‘’tijdverspilling’’.
Zelf de vliegreis maken
Een filosoof kan nog een tweede reden noemen waarom de vraag ‘’Wat is filosofie?’’
nou eigenlijk moeilijk is, filosofie is een activiteit. De enige manier om erachter te
komen wat filosofie is om zelf te filosoferen.
Filosofie begint met verwondering. Daarbij is het belangrijk om geen vooroordelen te
hebben maar zelf te denken en te oordelen. Je kan wel wat over filosofie te weten
komen zonder zelf te filosoferen.
Dogmaticus of filosoof?
Een filosoof moet wel de ruimte krijgen, hij of zij moet vragen kunnen stellen aan
anderen maar vooral ook aan zichzelf. Ook moet de filosoof niet snel tevreden zijn en
daarom dus tot de bodem willen gaan, zelfs als die bodem nog lang niet in zicht lijkt.
Daarbij is het belangrijk om geen dogmaticus te zijn. Je bent een dogmaticus als je
zo blind achter een opvatting staat dat je er zelf geen onderzoek naar doet. Alleen is
er een probleem: niemand is helemaal vrij van dogma’s maar ook niemand denkt
echt nooit na.
Ook een filosofische attitude is van belang. Met een open geest kijken, vragen stellen
en discussies niet uit de weg gaan hoort daarbij, kortom: nadenken is belangrijk!
De weg en het resultaat
In de filosofie zijn geen standaard antwoorden. Vooral telt hoe je aan een mening of
gedachte komt, waar je het op baseert, met welke argumenten je komt en of het
overtuigt. Er is daarom ook zelden maar één antwoord goed, wat je te zeggen hebt
verdedigen met argumenten is vaak ook al goed.
1.2 Wat je al meent te weten
Brainstormen
Om een antwoord op een vraag te vinden kun je meerdere dingen doen. Een van de
dingen die je kan doen is brainstormen. Je kijkt naar alles wat je te binnen schiet,
niets is taboe en er is geen (zelf)censuur. Deze ‘’vage’’ ideeën die naar boven komen
kan je dan later weer uitwerken.
Vooronderstellingen
Na een brainstorm moet je alles wat naar boven is gekomen kritisch te gaan
1. Hoe te beginnen: enkele gereedschappen en strategieën blz. 2 t/m 9
1.1 Weten door te doen blz. 2
1.2Wat je al meent te weten blz. 3
1.3 Het verlangen van de filosoof blz.4
1.4 Wanneer weet je genoeg? blz.5
1.5 Definities: wat is…? blz. 6, 7
1.6 Betekenis blz. 8,9
2. Geschiedenis in vogelvlucht blz. 10 t/m 15
2.1 Filosofische verwondering blz. 10
2.2 Het ontstaan van de westerse filosofie in Griekenland blz. 11, 12
2.2.1 Waarom is de filosofie niet zo oud als de mensheid zelf? blz. 11
2.2.2 Van mythe naar logos blz. 12
2.3 Drie kernvakken blz. 13 t/m 15
2.3.1 Fysica en de ‘natuur’filosofen blz. 13
2.3.2 De mens in het centrum blz. 14,15
2.3.3 Logica en Aristoteles blz. 15
, 1. Hoe te beginnen: enkele gereedschappen en strategieën.
1.1 Weten door te doen.
Irritante vragen
Mensen zijn vragenstellers, voor sommigen zijn vragen interessant maar anderen
vinden ze heel irritant. Vooral filosofische vragen worden vaak heel interessant of
heel erg irritant gevonden. Meestal maken filosofische vragen van heel
vanzelfsprekende zaken puzzels, verzwakken ze zekerheden of knagen aan de
bodem van het bestaan.
De vraag ‘’Wat is filosofie?’’ is voor veel ervaren filosofen vaak nog lastig. Een reden
is dat die vraag vaak niet uit belangstelling komt. Sommige mensen zien filosofie als
‘’vaag gedoe’’ en ‘’tijdverspilling’’.
Zelf de vliegreis maken
Een filosoof kan nog een tweede reden noemen waarom de vraag ‘’Wat is filosofie?’’
nou eigenlijk moeilijk is, filosofie is een activiteit. De enige manier om erachter te
komen wat filosofie is om zelf te filosoferen.
Filosofie begint met verwondering. Daarbij is het belangrijk om geen vooroordelen te
hebben maar zelf te denken en te oordelen. Je kan wel wat over filosofie te weten
komen zonder zelf te filosoferen.
Dogmaticus of filosoof?
Een filosoof moet wel de ruimte krijgen, hij of zij moet vragen kunnen stellen aan
anderen maar vooral ook aan zichzelf. Ook moet de filosoof niet snel tevreden zijn en
daarom dus tot de bodem willen gaan, zelfs als die bodem nog lang niet in zicht lijkt.
Daarbij is het belangrijk om geen dogmaticus te zijn. Je bent een dogmaticus als je
zo blind achter een opvatting staat dat je er zelf geen onderzoek naar doet. Alleen is
er een probleem: niemand is helemaal vrij van dogma’s maar ook niemand denkt
echt nooit na.
Ook een filosofische attitude is van belang. Met een open geest kijken, vragen stellen
en discussies niet uit de weg gaan hoort daarbij, kortom: nadenken is belangrijk!
De weg en het resultaat
In de filosofie zijn geen standaard antwoorden. Vooral telt hoe je aan een mening of
gedachte komt, waar je het op baseert, met welke argumenten je komt en of het
overtuigt. Er is daarom ook zelden maar één antwoord goed, wat je te zeggen hebt
verdedigen met argumenten is vaak ook al goed.
1.2 Wat je al meent te weten
Brainstormen
Om een antwoord op een vraag te vinden kun je meerdere dingen doen. Een van de
dingen die je kan doen is brainstormen. Je kijkt naar alles wat je te binnen schiet,
niets is taboe en er is geen (zelf)censuur. Deze ‘’vage’’ ideeën die naar boven komen
kan je dan later weer uitwerken.
Vooronderstellingen
Na een brainstorm moet je alles wat naar boven is gekomen kritisch te gaan
