Samenvatting kennisvoortgangstoets semester 1 periode 1

Kennisvoortgangstoets Semester 1 – periode 1

Een goede leraar
Samenvatting Hoofdstuk 12 (een goede leraar worden) uit Handboek voor leraren
12.1.1 – Bekwaamheidseisen en beroepscontexten
 Volgens de Wet op beroepen in het onderwijs moet een docent voldoen aan de volgende
bekwaamheidseisen:
1. Vakinhoudelijk bekwaam
2. Pedagogisch bekwaam
3. Vakdidactisch bekwaam
 Vier beroepscontexten:
1. In de klas met leerlingen
2. Met collega’s in het team van leerkrachten waar je deel van uitmaakt
3. De schoolomgeving (bijv. ouders van leerlingen)
4. Jijzelf in je eigen ontwikkeling als leerkracht
12.1.3 – Assertiviteit en proactiviteit
 Om je vak als leerkracht goed te kunnen uitvoeren, moet je leiderschap vertonen.
 Leiderschap vraag om assertiviteit en een proactieve attitude:
- Assertiviteit (= weerbaarheid of in staat zijn op een niet-agressieve manier voor
zichzelf op te komen)
- Proactiviteit (= dat je anticipeert, en initiatiefrijk en daadkrachtig bent)
 Leiderschap zichtbaar maken door:
- Een assertieve en proactieve houding om te zetten in handelen (je houding moet
duidelijk maken dat je in de gaten hebt wat er gebeurt in de klas).
- Een helder beeld te vormen van waar je naartoe wilt (van normen tot oefeningen).
- Te beseffen dat de leiderschapsrol de som is van een aantal subrollen (bijv.
didacticus, gastheer, pedagoog)
 Aandachtspunten voor het samenwerken met collega’s:
1. Transparante en professionele communicatie: open zeggen wat je denkt en vindt en
dat tegen iedereen hetzelfde zeggen.
2. Feedback vanuit wederzijds respect
3. Geef je grenzen aan
 De fasen van professioneel communiceren bestaan uit: uitspreken, bespreken,
afspreken en aanspreken.
 Drie dimensies van goed onderwijs: (= horizontale systemen)
1. Dimensie van kwalificatie (= overdragen van kennis en vaardigheden)
2. Dimensie van socialisatie (= manier van doen en manier van zijn)
3. Dimensie van subjectvorming (= persoonsvorming)
 Verticale systemen = de cijfercultuur met controle van bovenaf.

, 12.1.4 – Empathisch vermogen en echte ontmoeting
 Accepterende grondhouding = Binnen bepaalde grenzen al je leerlingen accepteren
zoals ze zijn en dat laat zien (daardoor in staat tot
empathie).
 Empathie = vermogen om je in te leven in de gevoelens en gedachten van een ander
mens.
 Mensen voelen zich pas emotioneel veilig bij een ander mens als er sprake is van een
‘echte ontmoeting’.
 Bij een echte ontmoeting is er sprake van oprecht wederzijds respect en oprechte
wederzijdse openheid. Dat kan door:
1. Rituelen (kleine gebaren waaruit blijkt dat je moeite doet je leerlingen te zien).
2. Tijd verdrijven (iets doen zonder duidelijk doel, bijv. kletspraatje).
3. Activiteiten (iets tot stand brengen).
12.2.1 – Zelfreflectie
 Reflectie = stilstaan bij ervaringen en daaruit lering trekken.
 Gedragsgerichte reflectie = Hoe kan ik het de volgende keer beter doen?
 Betekenisgerichte reflectie = Wat was er precies aan de hand en hoe kwam het?
→ beste om je op lange termijn te ontwikkelen
 Spiraalmodel voor reflectie:
1. Handelen: wel of geen succes, van een ervaring kun je leren.
2. Terugblikken: blik terug op ervaring met de vraag: ‘wat is er precies
gebeurd?’ Bekijk vanuit meerdere perspectieven.
3. Bewustwording van essentiële aspecten: Wat was er belangrijk in de situatie?
(bijv. een verschil in wat je wilde en waar de bekleerlingen behoefte aan
hadden).
4. Alternatieven ontwikkelen voor de aanpak en daaruit kiezen: Wat neem ik mij
voor?
5. Uitproberen in de nieuwe situatie: Als de aanpak helder is, kun je die
uitproberen (dit is weer stap 1 van de spiraal).
 Reflectie in actie = tijdens je les al reflecteren op wat er gebeurt (naarmate je
meer
ervaring hebt).