Jurist en recht
Literatuur week 4
AFDELING 2 DE RECHTERLIJKE MACHT
1. INLEIDING
Als rechtsregels op grote schaal overtreden zouden worden zou de handhaving
daarvan feitelijk onuitvoerbaar zijn. Ook zou dit het normbesef vervagen.
De handhaving van het recht heeft een drietal aspecten: er moet toezicht zijn op
de naleving van de regels, er moeten sancties zijn bij niet-naleving van de regels,
en in geval van geschillen moeten deze door een rechter worden beslecht.
De handhaving van het recht is opgedragen aan de rechterlijke macht. De Gw
onderscheidt de berechting van zaken naar hun rechtsgebied: de berechting van
geschillen van burgerlijk recht, de berechting van geschillen andere geschillen
(bijvoorbeeld bestuursrechtelijke geschillen) en de berechting van strafbare
feiten.
Het bestuursrecht is later tot ontwikkeling gekomen. Het hoger beroep van
bestuurszaken vindt plaats bij een gerecht dat niet behoort tot de rechterlijke
macht: de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State is de bevoegde
rechter in bestuurszaken in hoger beroep. Daarnaast zijn er nog drie andere
instanties in hoger beroep bevoegd in specifieke bestuurszaken.
De Grondwet bevat verder enkele bepalingen over de samenstelling van de
rechterlijke macht.
Nederland kent 16 gerechten: 11 rechtbanken, 4 gerechtshoven en de Hoge
Raad. Nederland is geografisch verdeeld in 11 arrondissementen. De wet bevat
een omschrijving van het grondgebied van elk arrondissement. Een rechtbank
houdt zitting in een zogenoemde zittingsplaats. Er zijn in Nederland in totaal 32
zittingsplaatsen. Het grondgebied van een gerechtshof wordt ressort genoemd.
Een ressort bestaat uit de samenvoeging van een aantal arrondissementen.
Het rechtsgebied van de Hoge Raad is het hele land. De Hoge Raad is gevestigd
in Den Haag.
De rechterlijke organisatie heeft een eigen overkoepelende bestuursorgaan: de
Raad voor de Rechtspraak. De Raad bestaat uit vijf leden. De taak van de Raad
bestaat uit het bieden van ondersteuning aan activiteiten van de gerechten die
gericht zijn op uniforme rechtstoepassing en bevordering van de juridische
kwaliteit. Een andere belangrijke taak van de Raad bestaat uit het adviseren van
de regering en Staten-Generaal over hun wetgeving en het te voeren beleid van
het Rijk op het terrein van de rechtspleging.
2. HET OPENBAAR MINISTERIE
De rechterlijke macht bestaat uit de zittende en de staande magistratuur. Met de
zittende magistratuur worden de rechters bedoeld, met de staande magistratuur
de leden van het OM.
De taken van het OM zijn de strafrechtelijke handhaving van de rechtsorde en
met andere bij de wet vastgestelde taken. Het OM is de enige instantie in
Literatuur week 4
AFDELING 2 DE RECHTERLIJKE MACHT
1. INLEIDING
Als rechtsregels op grote schaal overtreden zouden worden zou de handhaving
daarvan feitelijk onuitvoerbaar zijn. Ook zou dit het normbesef vervagen.
De handhaving van het recht heeft een drietal aspecten: er moet toezicht zijn op
de naleving van de regels, er moeten sancties zijn bij niet-naleving van de regels,
en in geval van geschillen moeten deze door een rechter worden beslecht.
De handhaving van het recht is opgedragen aan de rechterlijke macht. De Gw
onderscheidt de berechting van zaken naar hun rechtsgebied: de berechting van
geschillen van burgerlijk recht, de berechting van geschillen andere geschillen
(bijvoorbeeld bestuursrechtelijke geschillen) en de berechting van strafbare
feiten.
Het bestuursrecht is later tot ontwikkeling gekomen. Het hoger beroep van
bestuurszaken vindt plaats bij een gerecht dat niet behoort tot de rechterlijke
macht: de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State is de bevoegde
rechter in bestuurszaken in hoger beroep. Daarnaast zijn er nog drie andere
instanties in hoger beroep bevoegd in specifieke bestuurszaken.
De Grondwet bevat verder enkele bepalingen over de samenstelling van de
rechterlijke macht.
Nederland kent 16 gerechten: 11 rechtbanken, 4 gerechtshoven en de Hoge
Raad. Nederland is geografisch verdeeld in 11 arrondissementen. De wet bevat
een omschrijving van het grondgebied van elk arrondissement. Een rechtbank
houdt zitting in een zogenoemde zittingsplaats. Er zijn in Nederland in totaal 32
zittingsplaatsen. Het grondgebied van een gerechtshof wordt ressort genoemd.
Een ressort bestaat uit de samenvoeging van een aantal arrondissementen.
Het rechtsgebied van de Hoge Raad is het hele land. De Hoge Raad is gevestigd
in Den Haag.
De rechterlijke organisatie heeft een eigen overkoepelende bestuursorgaan: de
Raad voor de Rechtspraak. De Raad bestaat uit vijf leden. De taak van de Raad
bestaat uit het bieden van ondersteuning aan activiteiten van de gerechten die
gericht zijn op uniforme rechtstoepassing en bevordering van de juridische
kwaliteit. Een andere belangrijke taak van de Raad bestaat uit het adviseren van
de regering en Staten-Generaal over hun wetgeving en het te voeren beleid van
het Rijk op het terrein van de rechtspleging.
2. HET OPENBAAR MINISTERIE
De rechterlijke macht bestaat uit de zittende en de staande magistratuur. Met de
zittende magistratuur worden de rechters bedoeld, met de staande magistratuur
de leden van het OM.
De taken van het OM zijn de strafrechtelijke handhaving van de rechtsorde en
met andere bij de wet vastgestelde taken. Het OM is de enige instantie in
