Ontwikkelingspsychologie
Bijeenkomst 1 3 februari 2015
Tentamen: powerpoints, studenthandleiding, boeken deel 1 en deel 2, reader.
Psychologie = waarom gedragen mensen zich zoals ze zich gedragen? Is gedrag te
voorspellen? Is gedrag te beïnvloeden? Kan probleemgedrag worden behandeld?
Verschillende manieren, benaderingen, stromingen met elk eigen handelen en eigen visie.
Psycho-analyse (o.a. Freud en Erikson)
Ervaringen uit vroegere kinderjaren bepalend voor verdere leven: gedrag door
onbewuste processen. Heel tijdrovend.
Behaviorisme (o.a. Pavlov en Skinner)
Ter wereld komen als onbeschreven blad. Alleen uiterlijk waarneembaar gedrag. Alles
ia aan te leren dus ook af te leren. Stimulus – respons.
Cognitieve psychologie (o.a. Piaget)
Mensen zijn actieve informatieverwerkers. Actief & creatief. Interpretatie beeld
vormen altijd mee bezig invulling te geven. Ontwikkelt als reactie op behaviorisme.
Abstractie wordt steeds groter.
Humanistische psychologie (o.a. Rogers, Maslow en Gordon)
Mens verantwoordelijk voor keuzes en gedrag. Mindfullness = meditatie (tot jezelf
komen en keuzes maken). Mens gericht op groei en ontwikkeling.
Biologische psychologie (o.a. Dick Swaab)
Gedrag bepaald door hormoonhuishouding, stofwisseling, chemische processen in
hersenen, erfelijke aanleg.
Omgevingspsychologie (o.a. Kaplan, Kaplan en Ryan)
Relatie fysieke omgeving en gedrag van mensen. Wisselwerking omgeving en
gebruiker.
Systeemtheorie (Watzlawicht)
Gedrag wordt bepaald door de situatie, de omgeving. Iemand is niet verlegen maar
verlegen in een bepaalde situatie.
Wat is ontwikkelingspsychologie?
Richt op menselijke ontwikkeling. Zichtbare veranderingen die een kind meemaakt.
, Bijeenkomst 2 10 februari
2015
Ontwikkelingspsychologie: dat deel van de psychologie dat zich richt op de menselijke
ontwikkeling.
Houdt zich bezig met de zichtbare (hoorbare) veranderingen die een kind in de loop der jaren
meemaakt én de mechanismen die hier achter schuilgaan.
Verschillende stromingen geven anders antwoord op de volgende vragen:
1. Is ontwikkeling vooruitgang? Ontwikkeling is sowieso verandering. Dit gaat op voor
motoriek, taal, emoties en cognities. Niet altijd vooruitgang. Bijvoorbeeld emoties worden
minder duidelijk na herseninfarct, dementie etc. Hetzelfde met cognities.
2. Hoe verloopt ontwikkeling: geleidelijk of sprongsgewijs?
- Verloopt ontwikkeling continu (altijd door, wat meer subtiel, geleidelijk) of discontinu (met
sprongen, bijvoorbeeld groeispurt tijdens puberteit).
- Kwantitatief (hoeveelheid taal die je hebt) of kwalitatief (verdieping, je kunt je beter uiten,
abstracter denken) anders dan het voorgaande?
3. Kun je gedrag en ontwikkeling voorspellen (continuïteit)?
- Kun je gedrag van een volwassene voorspellen op basis van zijn gedrag op jonge leeftijd
(is gedrag continu).
- Kun je gedrag van individuele personen voorspellen?
Voorspellingen vaak op groepen gedaan. Risicofactoren en beschermende factoren.
Kun je gedrag / ontwikkeling voorspellen?
- In praktijk vaak weinig stabiliteit in gedrag/persoonseigenschappen om het latere gedrag
goed te kunnen voorspellen.
- Stabiele eigenschappen: agressie, intelligentie
4. Kritieke of gevoelige periodes in ontwikkeling? Vroeger eerder kritieke periode (als het
nu niet gaat, gaat het nooit). Nu meer gevoelige periodes (het kan nog altijd wel, maar dat
duurt langer en meer aandacht).
5. Wat zet ontwikkeling in gang?
Aanleg of omgeving – nature of nurture
Wat staat voorop? Aanleg en dan sociale omgeving
Omgeving en dan aanleg
Nature (maturisten)
- Rousseau
- Montessori ‘Help me het zelf te doen’
Voorgeprogrameerd: rijping zenuwcellen
Genen
Groei is toename: meer en beter
Nurture
- Locke
- Skinner
Bijeenkomst 1 3 februari 2015
Tentamen: powerpoints, studenthandleiding, boeken deel 1 en deel 2, reader.
Psychologie = waarom gedragen mensen zich zoals ze zich gedragen? Is gedrag te
voorspellen? Is gedrag te beïnvloeden? Kan probleemgedrag worden behandeld?
Verschillende manieren, benaderingen, stromingen met elk eigen handelen en eigen visie.
Psycho-analyse (o.a. Freud en Erikson)
Ervaringen uit vroegere kinderjaren bepalend voor verdere leven: gedrag door
onbewuste processen. Heel tijdrovend.
Behaviorisme (o.a. Pavlov en Skinner)
Ter wereld komen als onbeschreven blad. Alleen uiterlijk waarneembaar gedrag. Alles
ia aan te leren dus ook af te leren. Stimulus – respons.
Cognitieve psychologie (o.a. Piaget)
Mensen zijn actieve informatieverwerkers. Actief & creatief. Interpretatie beeld
vormen altijd mee bezig invulling te geven. Ontwikkelt als reactie op behaviorisme.
Abstractie wordt steeds groter.
Humanistische psychologie (o.a. Rogers, Maslow en Gordon)
Mens verantwoordelijk voor keuzes en gedrag. Mindfullness = meditatie (tot jezelf
komen en keuzes maken). Mens gericht op groei en ontwikkeling.
Biologische psychologie (o.a. Dick Swaab)
Gedrag bepaald door hormoonhuishouding, stofwisseling, chemische processen in
hersenen, erfelijke aanleg.
Omgevingspsychologie (o.a. Kaplan, Kaplan en Ryan)
Relatie fysieke omgeving en gedrag van mensen. Wisselwerking omgeving en
gebruiker.
Systeemtheorie (Watzlawicht)
Gedrag wordt bepaald door de situatie, de omgeving. Iemand is niet verlegen maar
verlegen in een bepaalde situatie.
Wat is ontwikkelingspsychologie?
Richt op menselijke ontwikkeling. Zichtbare veranderingen die een kind meemaakt.
, Bijeenkomst 2 10 februari
2015
Ontwikkelingspsychologie: dat deel van de psychologie dat zich richt op de menselijke
ontwikkeling.
Houdt zich bezig met de zichtbare (hoorbare) veranderingen die een kind in de loop der jaren
meemaakt én de mechanismen die hier achter schuilgaan.
Verschillende stromingen geven anders antwoord op de volgende vragen:
1. Is ontwikkeling vooruitgang? Ontwikkeling is sowieso verandering. Dit gaat op voor
motoriek, taal, emoties en cognities. Niet altijd vooruitgang. Bijvoorbeeld emoties worden
minder duidelijk na herseninfarct, dementie etc. Hetzelfde met cognities.
2. Hoe verloopt ontwikkeling: geleidelijk of sprongsgewijs?
- Verloopt ontwikkeling continu (altijd door, wat meer subtiel, geleidelijk) of discontinu (met
sprongen, bijvoorbeeld groeispurt tijdens puberteit).
- Kwantitatief (hoeveelheid taal die je hebt) of kwalitatief (verdieping, je kunt je beter uiten,
abstracter denken) anders dan het voorgaande?
3. Kun je gedrag en ontwikkeling voorspellen (continuïteit)?
- Kun je gedrag van een volwassene voorspellen op basis van zijn gedrag op jonge leeftijd
(is gedrag continu).
- Kun je gedrag van individuele personen voorspellen?
Voorspellingen vaak op groepen gedaan. Risicofactoren en beschermende factoren.
Kun je gedrag / ontwikkeling voorspellen?
- In praktijk vaak weinig stabiliteit in gedrag/persoonseigenschappen om het latere gedrag
goed te kunnen voorspellen.
- Stabiele eigenschappen: agressie, intelligentie
4. Kritieke of gevoelige periodes in ontwikkeling? Vroeger eerder kritieke periode (als het
nu niet gaat, gaat het nooit). Nu meer gevoelige periodes (het kan nog altijd wel, maar dat
duurt langer en meer aandacht).
5. Wat zet ontwikkeling in gang?
Aanleg of omgeving – nature of nurture
Wat staat voorop? Aanleg en dan sociale omgeving
Omgeving en dan aanleg
Nature (maturisten)
- Rousseau
- Montessori ‘Help me het zelf te doen’
Voorgeprogrameerd: rijping zenuwcellen
Genen
Groei is toename: meer en beter
Nurture
- Locke
- Skinner
