Hoofdstuk 1: Fiscale jaarrekening
1.1 Commerciële en fiscale jaarrekening
Interne verslaggeving: Voor managen van de onderneming
Wordt afgeleid van de boekhouding
Kolommenbalans is basis voor opstellen interne balans en W&V
Interne balans en W&V wordt afgestemd bedrijfs
Informatiebehoeften
Fiscale jaarrekening: Speciale fiscale voorschriften, basis voor opstellen fiscale
jaarrekening is de boekhouding.
Specifieke fiscale voorschriften → afwijking van interne
verslaggeving.
Fiscale Balans en W&V + saldo fiscalewinstberekening + andere
Overzichten.
Externe Jaarverslaggeving:Verantwoording afleggen aan de aandeelhouders
Inrichtingseisen: openbaring + publicatie plicht
Balans, W&V, toelichting op overzichten.
Uitgangspunt is de boekhouding
Boekhouding is de basis voor 3 verslaggevingen, echter door verschillende regels kan een
bv/nv toch te maken hebben met verschillende opstellingen.
Rechtsvormen die inkomstenbelasting moeten betalen (bv. eenmanszaak) → 1 jaarrekening
opmaken (Fiscaal)
Fiscale regels; Fiscale periode winst moet worden bepaald door Goed
Koopmansgebruik
Ook moet de winst worden berekend met inachtneming van bestendige
Gedragslijn. (niet zomaar hoppen van waarderingsgrondslag)
Externe jaarrekening: Art 2:362 lid 1 BW:
Jaarrekening moet worden opgesteld volgens normen die in het maatschappelijk verkeer als
aanvaardbaar worden beschouwd.
Aangezien fiscale eisen afwijken van de BW2 moeten BV/NV’s 2 jaarrekeningen opstellen:
Fiscale + externe jaarrekening.
Micro/kleine BV/NV:
- Volgens BW is het toegestaan om externe jaarrekening op te stellen volgens fiscale
grondslagen = Samenval jaarrekening
Fiscale jaarrekening wordt extracomptabel opgesteld ( a.d.h.v. interne/externe jaarrekening
1
,De onderneming moet in aangifte IB/VPB de gegevens van de jaarrekening opnemen waaruit
de fiscale jaarrekening is afgeleid ( Belastingdienst (BD) noemt dit de commerciële
jaarrekening = interne/externe jaarrekening)
Fiscale overzichten:
- Bij externe jaarverslaggeving→ Verschillende modellen waaruit een BV/NV kan kiezen
voor presentatie van de gegevens
- Fiscus heeft voor elk overzicht maar 1 model (BD VPB model 2016)
- Balansoverzicht
- Kortlopende schulden
- W&V overzicht
- Fiscale winstberekening
- Overzicht belastbare winst
- Overzicht belastingbedragen
1.2 Verschillen tussen commerciële en fiscale winst
Presentatieverschil: Post in fiscale balans/W&V valt onder andere subkopje dan commercieel
Fiscaal en commercieel ander waarderingssysteem voor vooraad +
Afschrijvingsmethode
Verschil tussen wat zijn kosten/
⇒ Verschillen kun je verdelen in toerekeningsverschillen en winstbegripverschillen
Toerekeningsverschillen
= Som van de commerciele jaarwinsten op termijn = som fiscale jaarwinsten op termijn
Door verdeling/toerekening over verschillende jaren, fiscale winst niet gelijk aan commerciele
winst.
= Tijdelijk verschil
- Commerciële jaarrekening moet verschillen worden verwerkt
- Belastinglast = belastingbedrag dat aansluit bij de commerciele winst ( Rekening- 990
VPB (debet))
- Belastingaanslag (vanuit fiscale winst berekend) = rekening- 160 Te Betalen VPB
(credit)
- Als debet niet gelijk is aan credit door een tijdelijk verschil → Rekening - 068 Voorziening
latente belastingverplichting ⇒ Over de aantal jaren moet deze rekening gelijk lopen
Belastbaar tijdelijk verschil
Belastingschuld (Fiscale winst) < Belastinglast (Commerciele wints) = Belastinguitstel = + =
Passieve belastinglatentie
Rekening-068- Voorziening latente belastingverplichting
Opgave formules:
2
,(Commerciele winst - Fiscale winst ) * 25% = Belastinglatentie
Journaalpost (Passieve belastinglatentie):
990- VPB
068- Voorziening Latente belastingvoorziening
Verrekenbaar tijdelijk verschil
Belastingschuld (Fiscale winst) > Belastinglast (commerciele winst) = Belastingnadeel = - =
Actieve belastinglatentie
Opgave Formules:
- Bereken afschrijvingen Commercieel en fiscaal
- Haal afschrijvingen af van Winst voor Waardevermindering, daarna vermenigvuldig deze
winst met VPB% = Belasting last (commercieel), belastingschuld (fiscaal)
- Belastinglast > Belastingschuld = + = Actieve belastinglatentie ( Voorziening = Debet)
- Belastinglast < Belastingschuld = - = Passieve belastinglatentie (Voorziening = Credit)
Overige tijdelijke verschillen
= Lijden niet tot aanpassing van de belasting in de komende jaren (niet verder in boek op in
gegaan)
Winstbegripverschillen
= Niet- tijdelijk= Permanente verschillen
Eerste deel van de vermogensvergelijking zie je dit terug in overzicht Saldo fiscale
winstberekening en bij bepaling van het belastbare bedrag
- Ontstaat doordat er commercieel en fiscaal een verschil zit tussen wat wel of geen
kosten zijn of fiscale faciliteiten (investeringsaftrek)
- Verschillen komen in de op te nemen belastinglast terecht.
Winstbegripverschillen
- Meer belasting heffen = verzwaring van belastingdruk, belastinglast neemt toe en
effectief tarief is hoger dan nominaal tarief
- Minder belasting heffen = verlichting van belastingdruk, belastinglast neemt af, en
effectief tarief is lager dan nominaal tarief
Opgave formules:
990- VPB ……..
160- Te betalen VPB ……
3
, 1.3 Resultatenbenadering en balansbenadering
Resultaten Benadering: Boekingen op 068- Voorziening Latente belastingverplichting kan
verklaard worden op grond van afwijking tussen fiscale en
commerciele winst
Balans benadering: RvJ en IFRS gaan vooral uit van een verklaring van de boekingen
op rekening -068- Voorziening Latente belastingverplichting op
grond van een afwijking tussen fiscale en commerciele
boekwaarden.
Bedrag uiteindelijk op rekening 068- Voorziening Latenente Belastingverplichting is hetzelfde bij
beiden methodes. Alleen manier van berekenen en journaliseren kan van elkaar afwijken.
Balansbenadering:
- Jaarlijks belastingschuld boeken op 160- Te Betalen VPB, Ten laste van 990- VPB
- Correcite vindt plaats via 068- Voorziening latente belastingverplichting
- Evt. verschil met beginsaldo aan het hefing van het verslagjaar = 990- VPB.
Resultaatbenadering
- In 1x belastinglast en schuld boeken
- Jaarlijkse waardevermindering = verschil tussen commerciele en fiscale boekwaarden
Zie begrippenlijst, Opgaves en zelftoets vanaf pagina 37
4
1.1 Commerciële en fiscale jaarrekening
Interne verslaggeving: Voor managen van de onderneming
Wordt afgeleid van de boekhouding
Kolommenbalans is basis voor opstellen interne balans en W&V
Interne balans en W&V wordt afgestemd bedrijfs
Informatiebehoeften
Fiscale jaarrekening: Speciale fiscale voorschriften, basis voor opstellen fiscale
jaarrekening is de boekhouding.
Specifieke fiscale voorschriften → afwijking van interne
verslaggeving.
Fiscale Balans en W&V + saldo fiscalewinstberekening + andere
Overzichten.
Externe Jaarverslaggeving:Verantwoording afleggen aan de aandeelhouders
Inrichtingseisen: openbaring + publicatie plicht
Balans, W&V, toelichting op overzichten.
Uitgangspunt is de boekhouding
Boekhouding is de basis voor 3 verslaggevingen, echter door verschillende regels kan een
bv/nv toch te maken hebben met verschillende opstellingen.
Rechtsvormen die inkomstenbelasting moeten betalen (bv. eenmanszaak) → 1 jaarrekening
opmaken (Fiscaal)
Fiscale regels; Fiscale periode winst moet worden bepaald door Goed
Koopmansgebruik
Ook moet de winst worden berekend met inachtneming van bestendige
Gedragslijn. (niet zomaar hoppen van waarderingsgrondslag)
Externe jaarrekening: Art 2:362 lid 1 BW:
Jaarrekening moet worden opgesteld volgens normen die in het maatschappelijk verkeer als
aanvaardbaar worden beschouwd.
Aangezien fiscale eisen afwijken van de BW2 moeten BV/NV’s 2 jaarrekeningen opstellen:
Fiscale + externe jaarrekening.
Micro/kleine BV/NV:
- Volgens BW is het toegestaan om externe jaarrekening op te stellen volgens fiscale
grondslagen = Samenval jaarrekening
Fiscale jaarrekening wordt extracomptabel opgesteld ( a.d.h.v. interne/externe jaarrekening
1
,De onderneming moet in aangifte IB/VPB de gegevens van de jaarrekening opnemen waaruit
de fiscale jaarrekening is afgeleid ( Belastingdienst (BD) noemt dit de commerciële
jaarrekening = interne/externe jaarrekening)
Fiscale overzichten:
- Bij externe jaarverslaggeving→ Verschillende modellen waaruit een BV/NV kan kiezen
voor presentatie van de gegevens
- Fiscus heeft voor elk overzicht maar 1 model (BD VPB model 2016)
- Balansoverzicht
- Kortlopende schulden
- W&V overzicht
- Fiscale winstberekening
- Overzicht belastbare winst
- Overzicht belastingbedragen
1.2 Verschillen tussen commerciële en fiscale winst
Presentatieverschil: Post in fiscale balans/W&V valt onder andere subkopje dan commercieel
Fiscaal en commercieel ander waarderingssysteem voor vooraad +
Afschrijvingsmethode
Verschil tussen wat zijn kosten/
⇒ Verschillen kun je verdelen in toerekeningsverschillen en winstbegripverschillen
Toerekeningsverschillen
= Som van de commerciele jaarwinsten op termijn = som fiscale jaarwinsten op termijn
Door verdeling/toerekening over verschillende jaren, fiscale winst niet gelijk aan commerciele
winst.
= Tijdelijk verschil
- Commerciële jaarrekening moet verschillen worden verwerkt
- Belastinglast = belastingbedrag dat aansluit bij de commerciele winst ( Rekening- 990
VPB (debet))
- Belastingaanslag (vanuit fiscale winst berekend) = rekening- 160 Te Betalen VPB
(credit)
- Als debet niet gelijk is aan credit door een tijdelijk verschil → Rekening - 068 Voorziening
latente belastingverplichting ⇒ Over de aantal jaren moet deze rekening gelijk lopen
Belastbaar tijdelijk verschil
Belastingschuld (Fiscale winst) < Belastinglast (Commerciele wints) = Belastinguitstel = + =
Passieve belastinglatentie
Rekening-068- Voorziening latente belastingverplichting
Opgave formules:
2
,(Commerciele winst - Fiscale winst ) * 25% = Belastinglatentie
Journaalpost (Passieve belastinglatentie):
990- VPB
068- Voorziening Latente belastingvoorziening
Verrekenbaar tijdelijk verschil
Belastingschuld (Fiscale winst) > Belastinglast (commerciele winst) = Belastingnadeel = - =
Actieve belastinglatentie
Opgave Formules:
- Bereken afschrijvingen Commercieel en fiscaal
- Haal afschrijvingen af van Winst voor Waardevermindering, daarna vermenigvuldig deze
winst met VPB% = Belasting last (commercieel), belastingschuld (fiscaal)
- Belastinglast > Belastingschuld = + = Actieve belastinglatentie ( Voorziening = Debet)
- Belastinglast < Belastingschuld = - = Passieve belastinglatentie (Voorziening = Credit)
Overige tijdelijke verschillen
= Lijden niet tot aanpassing van de belasting in de komende jaren (niet verder in boek op in
gegaan)
Winstbegripverschillen
= Niet- tijdelijk= Permanente verschillen
Eerste deel van de vermogensvergelijking zie je dit terug in overzicht Saldo fiscale
winstberekening en bij bepaling van het belastbare bedrag
- Ontstaat doordat er commercieel en fiscaal een verschil zit tussen wat wel of geen
kosten zijn of fiscale faciliteiten (investeringsaftrek)
- Verschillen komen in de op te nemen belastinglast terecht.
Winstbegripverschillen
- Meer belasting heffen = verzwaring van belastingdruk, belastinglast neemt toe en
effectief tarief is hoger dan nominaal tarief
- Minder belasting heffen = verlichting van belastingdruk, belastinglast neemt af, en
effectief tarief is lager dan nominaal tarief
Opgave formules:
990- VPB ……..
160- Te betalen VPB ……
3
, 1.3 Resultatenbenadering en balansbenadering
Resultaten Benadering: Boekingen op 068- Voorziening Latente belastingverplichting kan
verklaard worden op grond van afwijking tussen fiscale en
commerciele winst
Balans benadering: RvJ en IFRS gaan vooral uit van een verklaring van de boekingen
op rekening -068- Voorziening Latente belastingverplichting op
grond van een afwijking tussen fiscale en commerciele
boekwaarden.
Bedrag uiteindelijk op rekening 068- Voorziening Latenente Belastingverplichting is hetzelfde bij
beiden methodes. Alleen manier van berekenen en journaliseren kan van elkaar afwijken.
Balansbenadering:
- Jaarlijks belastingschuld boeken op 160- Te Betalen VPB, Ten laste van 990- VPB
- Correcite vindt plaats via 068- Voorziening latente belastingverplichting
- Evt. verschil met beginsaldo aan het hefing van het verslagjaar = 990- VPB.
Resultaatbenadering
- In 1x belastinglast en schuld boeken
- Jaarlijkse waardevermindering = verschil tussen commerciele en fiscale boekwaarden
Zie begrippenlijst, Opgaves en zelftoets vanaf pagina 37
4
